دلواپس فردای دانشگاه

خبر اخراج محمد فاضلی، استاد جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی و آرش اباذری، استاد فلسفه دانشگاه شریف که منتشر شد، واکنش‌ها یکی پس از دیگری از راه رسید. مساله فقط کنار گذاشتن 2 استاد دانشگاه نبود، موضوع بازگشت به سیاست حذف بود. اتفاقی که در ادوار مختلف تکرار شده است. یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها به دوران محمود احمدی‌نژاد و پاک‌سازی دانشگاه‌ها از استادان منتقد بر می‌گردد. در این مسیر اما دو گروه واکنش‌هایشان متفاوت بود. یک گروه اصولگرایان و حامیان ابراهیم رئیسی بودند. آنان کنار گذاشتن این اساتید از دانشگاه‌ها به ویژه محمد فاضلی را اقدامی قانونی دانسته و از آن دفاع کردند. گروه دیگر هم با یادآوری حضور فاضلی در ستاد انتخاباتی عبدالناصر همتی و حمایت او از مساله افزایش قیمت بنزین در سال 98، از اخراج او از دانشگاه استقبال کردند. اکثریت قریب به اتفاق واکنش‌ها اما در نقد این اتفاق بوده است. منتقدان اخراج استادان دانشگاه، دلواپس فردای این نهاد هستند. با بالاگرفتن واکنش‌ها، صدای نهادهای رسمی هم رفته رفته در آمد و از وزارت علوم گرفته تا انجمن‌های اسلامی و دیگر اساتید دانشگاه‌ها و حتی بسیج دانشجویی هم به مساله واکنش نشان دادند.
دلبخواهی نیست
محمد خلج امیرحسینی، رئیس مرکز جذب وزارت علوم عالی‌ترین مقام دولتی‌ای بود که تا لحظه نگارش این گزارش به مساله اخراج محمد فاضلی از دانشگاه بهشتی واکنش نشان داده است. او در اظهاراتی که ایسنا آن را منتشر کرد، گفت: «هر تصمیمی مبنی بر اخراج و یا جذب هیئت علمی در دانشگاه‌ها باید طبق قوانین و مقررات صورت بگیرد و نتیجه نهایی این تصمیم باید از سوی دانشگاه به مرکز جذب هیئت علمی وزارت علوم ارسال شود که هنوز در خصوص اخراج استادی از دانشگاه شهید بهشتی نامه‌ای دریافت نکرده‌ایم. دانشگاه‌ها در خصوص تمدید یا عدم تمدید قرارداد یک عضو هیئت علمی استقلال دارند اما تمامی این اقدامات باید مبتنی بر قانون باشد و دانشگاه اگر تشخیص بدهد که شرایط تمدید قرارداد برای هیئت علمی وجود ندارد، می‌تواند آن را تمدید نکند اما مجددا تاکید می‌کنم همه موارد و تصمیمات باید مبتنی بر قانون باشد.» او نگفت که اقدام صورت گرفته از سوی دانشگاه شهید بهشتی قانونی است یا خیر. این دانشگاه اما در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «موضوع قرارداد پیمانی دکتر محمد فاضلی پس از طی مراحل اداری در جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه مورخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۰ مطرح شد و به‌علت عدم انجام تکالیف مقرر در مواد ۲۱، ۲۲ و ۱۱۴ آیین نامه استخدامی اعضای هیئت علمی، پرونده او مورد تایید هیات قرار نگرفت. این رای، قابل اعتراض در هیات اجرایی جذب دانشگاه و متعاقبا در هیات اجرایی جذب مرکزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سرانجام در مراجع قضایی مربوطه است.»
فاضلی اما موضوع را به اقدامات گروهی در درون دانشگاه نسبت داد. او با بیان اینکه موضوع کنار گذاشتنش از دانشگاه شهید بهشتی ارتباطی به دولت سیزدهم ندارد، به فارس گفت: «درون دانشگاه گروه‌هایی وجود دارند که به هر وسیله‌ای مانع از اجرای امور استخدامی شدند و کار به جایی رسید که دانشجویان در ترم جدید متوجه شدند که هیچ واحدی برای بنده در دانشگاه ارائه نشده است. من از شهریور ماه تا به حال سکوت کرده بودم و به دنبال ایجاد غائله سیاسی درباره پرونده خودم نبودم و میدانم که بروز چنین وضعیتی برای دولت آقای رئیسی که با مشکلات زیادی درگیر است، به نفع دولت هم نبوده است، لذا خیلی از دوستانی که از موضوع مطلع شدند، ابراز گلایه کردند که چرا در همان شهریور‌ماه درباره وضعیت اداری خودم به آنها هیچ اطلاعی ندادم.»
رد پای یک استاد
موضوع آرش اباذری، استاد فلسفه اخراج شده دانشگاه شریف اما به این سادگی‌ها نیست. «روزنامه شریف» در حساب توئیتر خود به نقل از ابراهیم آزادگان، رئیس گروه فلسفه علم دانشگاه شریف به نکاتی درباره چگونگی کنار گذاشتن اباذری اشاره کرده و از نقش یک استاد شناخته شده سخن به میان آورده است. این استاد دانشگاه گفته است: «از ابتدای جذب دکتر اباذری مخالفت‌هایی با جذب او در دانشگاه وجود داشت. با کمک دکتر فتوحی و دکتر رشتچیان، توانستیم مشکلات جذب او در دانشگاه را رفع کنیم و پرونده را به وزارت علوم بفرستیم. وزارت علوم بعد از یک سال در نامه‌ای به ما اعلام کرد که دکتر اباذری صلاحیت عمومی برای جذب ندارد. البته دخالت‌های دکتر مهدی گلشنی، استاد بازنشسته گروه فلسفه علم دانشگاه در این نظر وزارت علوم موثر بود. ما طبق قانون به این رد صلاحیت اعتراض کردیم. دوباره یک سال طول کشید تا وزارت علوم پاسخ اعتراض ما را بدهد که در نهایت اعتراض بی‌نتیجه بود. یک‌بار دیگر هم بعد از آن اعتراض کردیم که پاسخ آن تابستان امسال از سوی وزارت علوم به دست ما رسید و متاسفانه تغییری در وضعیت حاصل نشد. جالب آنجا بود که به محض خروج از جلسه در شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر گلشنی با دفتر من در گروه تماس گرفت و گفت اجازه نمی‌دهد دکتر اباذری به شریف برگردد.» ابراهیم آزادگان در ادامه ابراز امیدواری کرده که موجبات بازگشت اباذری به دانشگاه شریف فراهم شود هرچند که دولت هنوز به این مساله ورود رسمی نداشته و باید دید در ادامه چه می‌شود.