مخالفت ر وسیه با قطعنامه اقلیمی

روسیه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل برای مقابله با تغییرات اقلیمی را پس از ماه‌ها مذاکره وتو کرد؛ قطعنامه‌ای که طبق آن گرمایش کره زمین یک تهدید امنیتی محسوب می‌شود و برای مقابله با آن کشورها باید اقدامات یکپارچه‌ای انجام دهند. این اولین باری است که تغییرات اقلیمی رسما تهدیدی در برابر صلح شناخته می‌شود.

اگر این قطعنامه که حمایت گسترده کشورها را به دنبال داشت رای می‌آورد، به‌طور چشمگیری ضابطه‌های قدرتمندترین آژانس سازمان ملل را در درگیری‌های نظامی در سراسر جهان گسترش می‌داد. ساز مخالف زدن روسیه در واقع مهر تاییدی بر چالش‌هایی است که سازمان ملل برای یکپارچه کردن جامعه جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی با آنها روبه‌روست. پیش‌تر آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل و دیگران تغییرات اقلیمی را تهدیدی برای هستی انسان خطاب کرده بودند.
با اینکه ماه گذشته نمایندگان بیش از ۱۹۸ کشور جهان برای مقابله با انتشار گازهای گلخانه‌آی به توافق رسیدند، اما دانشمندان معتقدند اقدامات جدی‌تر و بیشتری باید صورت گیرد تا افزایش دمای زمین و تحولات آب و هوایی ناشی از آن مهار شوند. به گزارش نیویورک‌تایمز، علاوه بر نقاط ضعف موجود در توافق گلاسکو، مشخص نیست که کشورهای آسیب‌پذیر چگونه قرار است سرمایه‌گذاری‌های کلان برای سازگار شدن با تغییرات اقلیمی را تامین کنند.
گرمایش کره زمین منجر به درگیری نظامی می‌شود
مدت‌هاست که نقش احتمالی تغییرات اقلیمی در وقوع درگیری‌های نظامی در سازمان ملل و نشست‌های دیگر مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. شورای ملی اطلاعات آمریکا چندی پیش گزارشی منتشر کرد که در آن اشاره می‌کند با اینکه کشورها به سمت کاهش بیشتر انتشار گازهای گلخانه‌ای روی آورده‌اند اما توافق‌نامه‌ها و تعهدات کنونی نمی‌توانند مانع افزایش دمای کره زمین به بیش از ۱.۵ درجه سانتی‌گراد شوند. در این گزارش آمده تخریب‌های ناشی از تغییرات اقلیمی باعث بالا رفتن تنش‌های ژئوپلتیکی می‌شود و در نتیجه نیاز به دریافت کمک‌های بشردوستانه را افزایش می‌دهد. کاهش سطح یخی دریاها که همین حالا هم رقابت استراتژیک میان کشورها در قطب شمال برای دسترسی بیشتر به منابع طبیعی را بیشتر کرده است. افزایش وقوع موج گرما و خشکسالی، جنگ کشورها بر سر آب را افزایش می‌دهد که در نهایت مهاجرت ساکنان مناطق پرخطر به دیگر کشورها را به همراه خواهد داشت. تغییرات اقلیمی باعث افزایش خشکسالی و بیابان‌زایی در مالی، نیجر و دیگر مناطق آفریقا شده که رقابت بر سر آب، مواد غذایی، زمین‌های کشاورزی و دامداری را افزایش می‌دهد و در نهایت به خشونت و ناپایداری منجر می‌شود.
تغییرات اقلیمی ریشه جنگ‌ و درگیری
پیش‌نویس قطعنامه شورای امنیت که با حمایت ایرلند و نیجر تنظیم شده بود، نسخه‌ای است از آنچه آلمان در سال ۲۰۲۰ تنظیم کرده بود ولی هیچ‌وقت به رای‌گیری گذاشته نشد. نیجر هم‌اکنون و تا آخر دسامبر ریاست شورای امنیت را بر عهده دارد.
پیش‌نویس قطعنامه مشترک ایرلند و نیجر، ۱۵ کشور عضو شورا را موظف می‌کند تا تغییرات اقلیمی را به عنوانی فاکتوری تلقی کنند که ریشه تمام درگیری‌هاست یا ضریب وقوع خطر را چندین برابر می‌کند. این پیش‌نویس همچنین از دبیر کل شورای امنیت سازمان ملل می‌خواهد تا به‌طور مرتب گزارش‌هایی درباره خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی تنظیم کند تا از وقوع جنگ و درگیری پیش‌گیری شود.
۱۲ رای موافق، ۳ رای ممتنع و یک حق وتو
این قطعنامه ۱۲ رای موافق داشت. رای روسیه، هند و چین هم ممتنع بود. اما چون روسیه جزو ۵ عضوی است که حق وتو دارد توانست از تصویب این قطعنامه جلوگیری کند. واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل می‌گوید که این قطعنامه پیش‌نویسی از سوی قدرت‌های ثروتمند غربی است تا دخالت در امورات داخلی دیگر کشورها را توجیه کنند. او می‌گوید که اگر تغییرات اقلیمی را تهدیدی در برابر امنیت بین‌المللی بدانیم، شورا دیگر تمرکز اصلی خود را روی دلایل ریشه‌دار و واقعی درگیری در داخل کشورهای تحت نظر نمی‌گذارد.
روسیه با انتقاد از این قطعنامه، آن را طرحی دانست که دیگر جنبه‌های دلایل درگیری در کشورهای جنگ‌زده یا کشورهایی که در پیشرفت‌های اقتصادی-اجتماعی سرعت کمتری دارند را در نظر نمی‌گیرد.
روسیه از حق وتو بیشترین استفاده را کرد
هم سفیر روسیه و هم سفیر هند، تی اس تیرومورتی اعلام کرده‌اند که هرگونه مشکل مربوط به بحران تغییرات اقلیمی را بهتر است به UNFCCC یا «چارچوب پیمان‌نامه سازمان ملل در تغییرات اقلیم» واگذار کرد؛ نهادی که مسئول رویارویی با تهدیدات جهانی بر اثر افزایش دمای کره زمین است.
سفیر هند تاکید کرد که کشورش همانند دیگر کشورها در اقدام علیه تغییرات اقلیمی جدی است اما شورای امنیت جایی برای بحث و گفت‌وگو درباره آن نیست.
با این اقدام روسیه، این اولین وتویی است که امسال برای قطعنامه‌ای در شورای امنیت صادر شده است؛ تنها نهاد سازمان ملل که قدرت وضع تحریم و استفاده از نیروی نظامی در زمان لازم را دارد.
در سال‌های اخیر روسیه یکی از کشورهایی بوده که از حق وتوی خود در شورای امنیت بیشترین استفاده را کرده تا جلوی اقداماتی را بگیرد که به نظر می‌رسد از سوی قدرت‌های غربی در امورات داخلی کشورهای دیگر مداخله‌جویانه باشد.
روسیه استفاده از حق وتو را بعد از سال ۲۰۱۱ آغاز کرد؛ زمانی که به قطعنامه‌ای رای ممتنع داد که استفاده از قدرت و زور در درگیری‌های لیبی را مجاز می‌دانست. روسیه بعدها اعلام کرد که این اعمال قدرت به شدت به وسیله قدرت‌های غربی مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.
دیپلمات‌های سازمان ملل معتقدند حداقل ۱۱۳ کشور از ۱۹۳ عضو آن از این قطعنامه حمایت کرده بودند. روسیه جلوی قطعنامه‌ای را گرفت که نسبتا پرطرفدار بود.
لیندا توماس-گرینفیلد، سفیر آمریکا اعلام کرد که روسیه جلوی مهم‌ترین نهادی را گرفت که وظیفه آن حفظ صلح و امنیت بین‌المللی است و مانع گام‌های کوچک، عملی و لازمی شد که باید برای مقابله با تغییرات اقلیمی به کار گرفته شود.
سفرای ایرلند و نیجر با ابراز تاسف نسبت به وتوی روسیه اعلام کردند که تصویب این قطعنامه می‌توانست تاریخی و گامی مهم در این برهه بحرانی باشد.