تکثیر در زیستگاه؛ برنامه محیط زیست برای حفاظت از یوز

سرپرست معاونت تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط ‌زیست با اشاره به چالش‌های پیش رو برای محافظت از یوز، «تکثیر در زیستگاه» را برنامه این سازمان برای حفاظت از این گونه ذکر کرد.
حسن اکبری به ایسنا توضیح داد: ما باید طرح‌های خود را در جهت حفظ زیستگاه طبیعی این گونه متمرکز کنیم و ایده‌هایی مانند طرح تکثیر در حصر صرفا برای حفظ ژنوم این گونه است. در شرایطی که وضعیت تکثیر این گونه مناسب باشد نیاز به چنین اقداماتی نیست اما در شرایط فعلی که ممکن است حتی تکثیر در باغ وحش نیز در دستور کار قرار گیرد، پوست، جنین و حتی اسپرم این گونه هم برای زنده نگاه داشتن شانس تکثیر آن در آینده ضروری است.
او افزود: در حال حاضر برای ۱۹ گونه در خطر انقراض در کشور ما برنامه عمل تعریف شده و سیاست‌های ما برای حفظ گونه‌های در خطر انقراض، بر اساس این نقشه راه تبیین می‌شود. اما با وجود طراحی این نقشه راه، مشکلات زیادی برای اجرای آن پیش روی ما قرار دارد. اولین مشکل ما تخصیص اعتبار ناکافی برای پیشبرد این طرح‌هاست.
اکبری با اشاره به ویژگی‌های خاص گونه یوز ادامه داد: یوزپلنگ گونه‌ای پرتحرک با قلمرویی وسیع است. در برخی موارد مشاهده شده که یوز تا ۲۰۰ کیلومتر جابجایی داشته و در حال رفت و آمد بوده است. وقتی این موجود از قلمرو خود خارج می‌شود در معرض خطرات فراوانی قرار می‌گیرد. راه محافظت از این گونه در مقابل این خطرات توجه به زیستگاه‌های اطراف توران است.
او با اشاره به چالش‌های پیش روی یوزپلنگ برای زندگی خارج از مناطق حفاظت‌ شده تصریح کرد: سگ‌های گله، معدن‌کاوی، جاده‌ها، کمبود طعمه و … مشکلاتی هستند که یوزپلنگ خارج از منطقه حفاظت‌شده با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کند. وزارت صنعت معدن و تجارت باید مسئولیت تخریب محیط زیست بر اثر فعالیت‌های معدن‌کاوی را بپذیرد. فعالیت معدن‌ها در کشور ما بدون توجه به استانداردهای محیط زیستی انجام می‌شود و آسیب زیادی به تنوع زیستی ما وارد می‌کند.
او افزود: در منطقه توران هنوز چند خانواده یوز داریم و باید توان و توجه خود را برای محافظت از آن‌ها و زیستگاهشان متمرکز کنیم. تلاش ما این است که تا حد امکان روش‌های جایگزین معیشتی برای کاهش وابستگی جوامع محلی به منابع زیستی در دستور کار قرار گیرد.