ماجرای مالچ‌پاشی خراسان جنوبی برای جلوگیری از تصادفات جاده‌ای طبس هنوز داغ است. فعالان محیط زیست روزهاست که می‌گویند این کار زیستگاه یوزپلنگ‌ها را به خطر انداخته و گونه‌های گیاهی و جانوری مختلف را از بین می‌برد. در حالی که دو روز پیش سرپرست معاونت محیط زیست طبیعی در نشست خبری به «پیام‌ما» گفته بود که امسال مجوزی برای مالچ‌پاشی به سازمان جنگل‌ها نداده و فیلم‌های منتشر شده قدیمی است، حالا مدیر‌کل منابع طبیعی خراسان جنوبی گفته که مالچ‌پاشی انجام شده، اما مالچ استفاده شده عاری از مواد خطرناک است و در عین حال «محل اجرای پروژه مالچ‌پاشی خارج از پناهگاه حیات وحش یوزپلنگ ایرانی است».
با بالاگرفتن اعتراض‌ها به این اقدامات -با وجود مخالفت‌های همیشگی محیط زیستی‌ها با مالچ‌پاشی- مدیر کل منابع طبیعی استان خراسان جنوبی دیروز به مرکز اطلاع‌رسانی سازمان جنگل‌ها گفته است که «منابع طبیعی در مناطقی که اورژانسی است و نیازمند تثبیت فوری خاک است مالچ می‌پاشد و مناطقی که اکنون مالچ‌پاشی شده است هیچ گونه خطری برای جوامع حیوانی و گیاهی نداشته بلکه در آینده این منطقه می‌تواند زیستگاه مناسبی برای وحوش و جانوران باشد».
حسن اکبری، سرپرست معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست هم که پیش از این گفته بود امسال مجوزی برای مالچ‌پاشی داده نشده، چنین توضیحی به به ایسنا داده است: «در سال ۱۳۹۹ اعتباری برای مالچ‌پاشی در اختیار سازمان جنگل‌ها مراتع و آبخیزداری قرار گرفت و قرار شد از سازمان محیط ‌زیست نیز مجوز گرفته شود، اما مالچ‌پاشی انجام نشد. در نتیجه این اعتبار باقی ماند و هزینه نشد و در نهایت ستاد ملی مقابله با گردوغبار در سازمان حفاظت محیط‌ زیست توافق کرد در سطح بسیار محدود بین یزد و طبس که امکان کار بیولوژیک وجود ندارد و حرکت ماسه‌های روان زیاد است انجام شود.»
به گفته او بعد از آن هیچ مجوزی امسال به سازمان جنگل‌ها داده نشده و سازمان فعلاً برنامه‌ای برای این کار ندارد. اکبری همچنین گفته است که فکر نمی‌کند سازمان محیط زیست برای مالچ‌های نفتی هم مجوزی بدهد و تصمیم نهایی هم با ستاد ملی مقابله با گرد و غبار است.
سرپرست معاونت محیط زیست طبیعی همچنین با اشاره به سرعت گرفتن بیابان‌زایی به دلیل «توسعه سدسازی و طرح‌های اشتباه انتقال آب بین حوضه‌ای و استقرار مدیریت‌نشده صنایع»، یادآور شد که روش‌های جدیدی برای بهبود شرایط زیستی و استقرار پوشش گیاهی در مناطق بیابانی وجود دارد که باید با مطالعات و پژوهش‌های جدید مورد توجه قرار گیرد.
اما در عین حال دیروز علیرضا نصرآبادی، مدیر‌کل منابع طبیعی استان خراسان جنوبی درباره مالچ‌پاشی طبس چنین توضیحی داد: «مالچ‌پاشی در طبس با هدف کاهش تصادفات جاده‌ای انجام شده است چون از سالیان گذشته به دلیل حرکت شن و ماسه‌های روان تعداد زیادی تصادف در محور طبس – یزد داشته‌ایم که موجی از نگرانی را در استان ایجاد کرده است.» بر این اساس به گفته او برای کاهش تصادفات در این محور «مجبور به اجرای پروژه مالچ‌پاشی در ۹۶۳ هکتار از اراضی منطقه» شده‌اند و البته «در هیچ نقطه‌ای از استان» تاکنون پروژه مالچ‌پاشی انجام نشده و «از این پس هم نمی‌شود».
نصرآبادی همچنین نگرانی‌ دوستداران محیط زیست درباره مالچ‌پاشی در طبس، پناهگاه یوزپلنگ ایرانی را اینطور پاسخ داده است: «محل اجرای پروژه مالچ‌پاشی خارج از پناهگاه حیات وحش نایبندان زیستگاه یوزپلنگ ایرانی است. از این منظر و با توجه به وسعت یک و نیم میلیون هکتاری پناهگاه نایبندان طبس نه تنها هیچ گونه خطری جوامع حیوانی و گیاهی این پناهگاه را تهدید نمی‌کند بلکه در آینده این منطقه می‌تواند زیستگاه مناسبی برای وحوش باشد.»
بر اساس توضیح او نوع خاک‌پوش استفاده شده در این پروژه از نوع پایه آبی (امولسیونی) بوده که به دلیل تاثیر سریع و آنی و قابلیت استفاده در زمان کوتاه و اثرات منفی بسیار کمتر، انتخاب شده و حداکثر زمان ماندگاری این مالچ ۲۴ ماه است و پس از آن تجزیه می‌شود. نصرآبادی همچنین گفته است که براساس نتایج پژوهش‌های انجام شده (توسط پژوهشگاه صنعت نفت) این مالچ اثرات سو محیط زیستی بر منابع آب و خاک ندارد و عاری از مواد خطرناک برای سلامتی انسان و محیط زیست اعلام شده است.
علاوه بر اینها با اینکه سازمان محیط زیست گفته امسال مجوزی برای مالچ‌پاشی نداده اما مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی عنوان کرده است: «پروژه مالچ‌پاشی در شهرستان طبس با هماهنگی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی انجام شده و به اذعان همکاران اداره کل حفاظت محیط زیست در منطقه‌ای که مالچ‌پاشی شده، پوشش گیاهی و حیات جانوری زیادی نبوده و منطقه‌ به لحاظ پوشش گیاهی بسیار ضعیف است.» او با بیان این موضوع همچنین تاکید کرد: «مالچ‌پاشی در این منطقه بر اساس مصوبه کارگروه ملی مقابله با گرد و غبار کشور انجام شد و امسال در این منطقه پروژه مالچ‌پاشی اجرا نمی‌شود.»