در محل دفن زباله جاکارتا – پایتخت اندونزی – از دست‌کش و ماسک گرفته تا سرم و سوزن و تست‌های مصرف شده کووید 19، همه جا به‌عنوان پسماندهای پزشکی دیده می‌شود. ادی رنالدی، روزنامه نگار اندونزیایی گزارشی را از تاثیر همه‌گیری بر سیستم زباله اندونزی، در زمان همه‌گیری کووید 19 تهیه کرده است. او برای تهیه گزارش به محل های دفن زباله، قبرستان‌ها، بیمارستان‌ها و سردخانه‌ها مراجعه کرده است .

بوی تعفن شدید اولین چیزی است که در محل دفن زباله شهر بیکاسی در 30 کیلومتری پایتخت به مشام می‌رسد. باگونگ سویوتو، رئیس یک سازمان غیردولتی به نام اتحاد ملی برای پسماند است که بیش از دو دهه است برای بهتر شدن مدیریت پسماند در اندونزی فعالیت می‌کند. سویوتو از همان روزهای اولیه همه گیری کرونا متوجه انباشت پسماندهای پزشکی در محل دفن زباله جاکارتا شد. کیسه‌های پسماند پزشکی با پسماندهای خانگی جمع‌آوری شده از سطح شهر در محل دفن زباله به خوبی قابل مشاهده است. بسته‌های مصرف شده تست کووید 19 در میان پسماندها به خوبی دیده می‌شود.
تست‌های تشخیص کووید- 19 در میان پسماندهای شهری
براساس گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل، میزان دفع پسماندهای پزشکی در جاکارتا و چهار پایتخت آسیایی دیگر 500 درصد افزایش یافته است. سویوتو می‌گوید، تخلیه پسماندهای پزشکی در سطل های مخصوص پسماندهای شهری برای بیمارستان‌ها و کلینیک‌ها بسیار ارزان‌تر است و آنها از پرداخت هزینه دفع پسماند تجاری رها می کند. طبق قانون در اندونزی، پسماندهای پزشکی باید سوزانده شوند و یا استریل شوند. اما واقعیت این است که تنها 4 درصد از 3000 بیمارستان اندونزی دارای مجوز برای سوزاندن پسماندهای خود هستند. در ژوئیه 2021، وزیر محیط زیست و جنگلداری اندونزی به مشکل رو به افزایش پسماندهای پزشکی اعتراف کرد. او اعلام کرد که دولت برخی قوانین را برای کلینیک‌ها و بیمارستان‌هایی که با افزایش پسماند روبه‌رو هستند، تسهیل می‌کند. به آنها اجازه داده می‌شود تا از برخی کوره‌های زباله سوز غیرمجاز تحت نظارت این وزارتخانه استفاده کنند. این پاسخ برای فعالان محیط زیست جاکارتا که چند دهه است برای مدیریت صحیح پسماند تلاش می‌کنند، کافی نیست . سویوتو در این‌باره گفت: دولت‌ها باید فناوری حرارتی یا فناوری زباله‌سوز را برای از بین بردن پسماندهای پزشکی، به‌ویژه پسماندهای مربوط به درمان همه گیری کرونا را ارائه دهند.
در مرکز تولید پسماند پزشکی
ادی رنالدی، روزنامه‌نگار اندونزیای به بیمارستان دانشگاه اندونزی مراجعه می‌کند. او از صف طویل مراجعه کنندگان در انتظار درمان با ماسک هایی که بر چهره دارند گزارش می‌دهد. از 160 تا 170 بیمار که هر روز در این بیمارستان بستری می‌شوند، 80 درصد مبتلا به کووید-19 هستند. سیتی کورنیا آستونی، مدیر پسماندهای بیمارستان ضمن تشریح نحوه مدیریت پسماندهای پزشکی در بخش های بیمارستان، محل نگهداری پسماندها را در پشت بیمارستان نشان می‌دهد. در این محل کارگرانی بعد از وزن کردن پسماندها، آنها را برای جمع آوری آماده می‌کنند. میزان تولید پسماند در این بیمارستان طی همه‌گیری ویروس کووید-19 به چهار برابر در ماه رسیده است. این بیمارستان قبلا دارای زباله سوز برای امحاء پسماندهای بیمارستانی بود، ولی با خراب شدن دستگاه، هم اکنون باید به ازای هر کیلو پسماند 70 سنت جهت دفع آن هزینه پرداخت کند. برای تولید 10 تن زباله در ماه این رقم قابل توجهی برای بیمارستان است. در محل دفن زباله، همیشه صدها نفر در میان زباله ها به دنبال مواد قابل بازیافت می‌گردند. این انباشت پسماندهای بیمارستانی برای این افراد بسیار خطرناک است. حتی کیسه‌های سرم و برخی از لوازم پزشکی به قیمت خوبی به کارخانه‌های بازیافت فروخته می‌شود.
رفتگران و واسطه‌ها
ویلسون پاندیکا، دبیرکل بازیافت کنندگان پلاستیک اندونزی است. این انجمن دارای 120 شرکت بازیافت پلاستیک است. به گفته او این صنعت به شدت به بخش غیررسمی وابسته است. همچنین تهیه پلاستیک از جمع‌آوری کنندگان غیررسمی زباله منجر به پیچیدگی زنجیره تامین با لایه‌ای از واسطه‌ها شده است . این جمع آوری کنندگان در تهدید جدی سلامت هستند. جراحت با سوز‌ن‌های پزشکی می‌تواند منجر به عفونت‌های جدی شود. در حومه شهر جاکارتا و در نزدیکی محل دفن زباله، محله هایی هستند که مردم مواد قابل بازیافت را از زباله‌ها جدا می کنند و به مراکز بازیافت می‌فروشند.
راه‌حل‌های مشکل
سیستم مدیریت پسماند اندونزی یکی از دغدغه های جدی فعالان محیط زیست است. این کشور بیش از 400 محل دفن زباله دارد . عمل تخلیه زباله در محل های دفن زباله بدون مدیریت مناسب، کوه‌های زباله با ارتفاع 40 متری را در یکی از محل‌های دفن جاکارتا ایجاد کرده است. این محل دفن که در دهه 1980 ساخته شده است، روزانه 7500 تن زباله را دریافت می کند. به گفته مقامات ظرفیت این محل دفن در سال 2021 تمام می‌شود.
محل دفن زباله در 30 کیلومتری پایتخت اندونزی
دکتر حنیف دوام عبدالله، دانشمند مرکز علمی Cibinong اندونزی در این باره گفت: مساله استفاده از ماسک های یکبار مصرف یک معضل جدید در تولید زباله است‌. تقریبا 50 درصد از جمعیت شهری اندونزی از ماسک های یکبار مصرف استفاده می‌کنند، با مصرف 130 میلیون نفر از ماسک چیزی حدود 100 تن پسماند تنها از مصرف ماسک در این کشور تولید می‌شود. دکتر دوام و تیمش به مدت پنج سال است که در خصوص بازیافت تجهیزات پزشکی حاوی پلاستیک کار می کنند. آنها دستکش‌ها، عینک‌ها، روپوش‌ها و سایر تجهیزات را برای تبدیل به ماده اولیه پلاستیکی آماده می‌کنند. بطور مثال، آنها ابتدا ماسک‌ها را با استفاده از الکل یا ماده ضدعفونی کننده، استریل می‌کنند. سپس آنها را خشک می‌کنند. سپس ماسک‌های خشک شده را در دمای 170 درجه سانتی‌گراد ذوب می کنند. پلاستیک ذوب شده از دستگاه به شکل گلوله‌های پلاستیکی در می‌آید و می‌توان از آن برای ساخت وسایل دیگر استفاده کرد. دکتر دوام به نقش این بازیافت از تجهیزات پزشکی در صنایع بازیافت کوچک اشاره می‌کند. نتایج این تحقیقات می‌تواند در آینده صنایع بازیافت را به سمت استفاده از پسماندهای پزشکی ترغیب کند.
منبع: الجزیره به نقل از «آخرین اخبار
محیط زیستی جهان»