در آستانه برگزاری اکسپوی گردشگری دبی، بار دیگر امیدها برای شکستن رکود گردشگری ایران زنده می‌شود. سال گذشته شاهد آن بودیم که کرونا چنان آسیب جدی به صنعت گردشگری وارد کرد که بعد از محاسبات جهانی مشخص شد؛ این آسیب چندین برابر ضرری است که در کل بحران اقتصادی ۲۰۰۹ به صنعت توریسم وارد آمده است. بدترین پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که بهبود در صنعت گردشگری تا سال ۲۰۲۲ رخ نخواهد داد.
ضراب پلولیکاشویلی، دبیرکل سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) می‌گوید کاهش مسافرت گردشگران در سال گذشته میلادی ۷۰ درصد بوده است. با این حال بسیاری از دست‌اندرکاران گردشگری در همه دنیا تلاش می‌کنند این رکود و ضرر اقتصادی را کاهش دهند. برگزاری اکسپوی گردشگری برای نخستین بار در آسیا این امید را در کشورهای خاورمیانه هم زنده کرده است. اما سوال اینجاست که ما چقدر در این نمایشگاه خواهیم درخشید و آیا این نمایشگاه می‌تواند گام محکمی برای شروع دوباره‌ی گردشگری ایران باشد؟
آشنایی با اکسپوی گردشگری
یکی از پیشرفته‌ترین و جامع‌ترین گردهمایی‌های عصر صنعت و تکنولوژی نمایشگاه‌های جهانی (اکسپو) است که به فاصله زمانی پنج یا دو و سه ساله با میزبانی کشورهای مختلف برگزار می‌شود. ایده برگزاری نمایشگاه‌های جهانی به سنت برپایی نمایشگاه‌های سالانه در فرانسه باز می‌گردد. نمایشگاهی با عنوان نمایشگاه صنعتی در فرانسه در سال ۱۸۴۴ برگزار شد که سنت نمایشگاه‌های جهانی را پایه گذاشت. اولین دوره این نمایشگاه‌ها پس ‌از انقلاب صنعتی «نمایشگاه بزرگ» در هایدپارک لندن بود و در سال ۱۸۵۱ برپا شد. در این نمایشگاه‌ها قرار است تجربیات متنوع بشری با موضوعات جهانی، آخرین دستاوردها و آفرینش‌های علمی، فرهنگی و صنعتی به نمایش درآیند. بیشترین تمرکز اکسپو روی موضوعات جهانی است همچون فناوری، نوآوری و هماهنگی با محیط‌زیست و هدف اصلی از برگزاری آن‌ گسترش تبادلات فرهنگی و مناسبات اقتصادی و سیاسی، انتقال فناوری‌ها، معرفی هویت ملی و دستاوردهای کشورها در زمینه‌های مختلف صنعت گردشگری است.
آیا ایران امسال گام قوی برای گردشگری برمی‌دارد؟
اهمیت اکسپوی گردشگری در جهان همواره باعث شده کشورهای بسیاری در آن حضور پیدا کنند و البته آخرین فناوری‌های خود را در آن به رخ هم بکشند اما باید گفت اکسپوی گردشگری دبی چندین برابر مهم‌تر از نمایشگاه‌های جهانی دیگر برای ایران است به خصوص پس از دوران کرونازده امروز که بسیاری از کسب و کارهای گردشگری با مشکل روبه‌رو هستند و از سوی دیگر این نمایشگاه در دبی و در نزدیکی ایران برگزار می‌شود.
رویا شاکری، یکی از فعالان گردشگری درباره این رویداد به «پیام‌ما» می‌گوید: «ما در بیشتر نمایشگاه‌ها و اکسپوهای جهانی شرکت کرده‌ایم اما واقعیت این است که ما هر سال به صورت نمایشگاهی برخورد می‌کنیم در حالی که این اکسپوها معمولا روی فناوری‌های جدید و دغدغه‌های بشری متمرکز هستند. امیدواریم که امسال حضور ایران پررنگ‌تر و قوی‌تر باشد چون این نمایشگاه در دبی برگزار می‌شود و به نوعی این نزدیکی می‌تواند شرایط متفاوتی برای ما به وجود آورد.»
باید روی گردشگری تجربه‌گرا تمرکز کنیم
مسئله اصلی ما در این رویداد جهانی این است که بتوانیم از پتانسیل‌های موجودمان استفاده کنیم. گردشگری تجربی و صنایع‌دستی برای ما در این اکسپو راهگشاست و می‌تواند اتفاق مهمی را رقم بزند.
آزاده عابدین‌زاده، اعتقاد دارد ما باید المان‌های گردشگری تجربه‌گرا را تقویت کنیم و از طرف دیگر صنایع‌دستی‌مان را به سمتی ببریم که از قبل درجه‌بندی مشخصی داشته باشد و هنگام حضور در این اکسپو به بهترین شکل به معرفی این پتانسیل‌ها بپردازیم.
این مدرس گردشگری و هتل‌داری بر این باور است که تا امروز نبود تشکیلات منسجمی برای برگزاری نمایشگاه‌های موفق فراهم نکردیم و توصیه او این است که از امسال شورای نظارتی و ارزیابی تشکیل شود تا در برگزاری این دست نمایشگاه‌های جهانی راهگشا باشد. او تاکید می‌کند: «اهمیت این نمایشگاه در توسعه گردشگری کاملا روشن است. در این نمایشگاه‌ها گروه‌های مختلف از کشورهای متفاوت دنیا می‌آیند و ما می‌توانیم با سبک‌های زندگی مردم دنیا آشنا شویم.»
عابدین‌زاده از این که مردم ایران اهل سفرهای یک دفعه‌ای هستند می‌گوید؛ اتفاقی که روی برنامه‌ریزی‌های گردشگری کشور تاثیر زیادی گذاشته در حالی که دنیا و کسانی که به اکسپو می‌آیند، بیشترشان دارای چشم‌اندازهای چندین ساله بوده و از قبل برای کوچکترین اتفاقات این رویداد فکر می‌کنند. حال باید دید که تجربه امسال اکسپوی گردشگری دبی چه می‌شود و ما به چه دستاوردهایی می‌رسیم تا گامی برای از شکستن یخ رکود گردشگری برداشته شود و ما در انتظار آینده روشنی برای گردشگری ایران بنشینیم.