اجماع برای پاسداری از جمهوریت

| پیام ما | با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم، آرایش نامزدها به سوی همان چیزی پیش می‌رود که پیش‌بینی می‌شد. مهرعلیزاده به نفع همتی کنار کشید و زاکانی هم به نفع رئیسی. حالا همتی از یک جریان سیاسی در مقابل 4 نفر دیگر قرار دارد. گرچه نمی‌توان این را آرایش نهایی طیف اصولگرایان دانست و احتمال کناره‌گیری تعداد بیشتری متصور است، نامزد اصلی، ابراهیم رئیسی است که محکم جای خود ایستاده و قصد کنار کشیدن به نفع هیچکسی را ندارد. با این حال، با موج حمایتی اصلاح‌طلبان از عبدالناصر همتی، شاید پیروزی رئیسی به اندازه‌ای که پیشتر تصور می‌شد، برایش کار آسانی نباشد.

در حالی که یک روز به انتخابات ریاست جمهوری در روز جمعه باقی مانده، حسن روحانی تلاش می‌کند تا آخرین لحظات از دولت خود و عملکردش دفاع کند و برای آنکه میوه تلاش‌های تیم وزارت خارجی‌اش را جناح مقابل نچیند، مردم را دعوت به انتخابات کرده است. او روز چهارشنبه در جلسه هیات دولت خطاب به نامزدهای منتقد دولت در انتخابات گفت: «شما که همه امکانات دست‌تان است، همه هم جوری حرف می‌زنند که انگار در این کشور هیچ مسئولیتی نداشته‌اند. خیلی از آقایانی که امروز دارند در رسانه‌ها حرف می‌زنند صاحب مسند حکومتی هستند، در بخش خودشان جواب بدهند. اگر مشکلی در نظام هست آنها هم باید پاسخگو باشند. شما دیدید یک FATF رفت آنجا چه مشکلاتی برای ما درست کرد. ریسک‌پذیری کشور را بالا آورد و روابط بانکی ما را دچار مشکل بیشتر کرد. حالا یک چیزی هم طلبکار هستند که این خیلی جالب است.»
حسن روحانی پس از انتقاد از مخالفانش از مردم خواست تا «جمهوریت» را پاس بدارند: «اینکه از یک فرد، نهاد و حتی دولت گله داریم راهش این نیست که با صندوق قهر کنیم. قهر با صندوق هیچ مشکلی را برای ما حل نمی‌کند.»
رئیس جمهوری پرسید که «پای صندوق نرفتن چه خاصیتی دارد؟» و گفت: «همه این مشکلات در برخی موارد به دست مجلس، در برخی موارد به دست دولت و در برخی موارد به دست نهادهای دیگر حل می‌شود. آن مشکلات بزرگی که در ذهن شماست باز هم با صندوق رای حل می‌شود…حالا ممکن است بگویید ما افراد دیگری را می‌خواستیم که الان نیستند، به هر حال از بین کسانی که هستند باید آن کسی را که به ما نزدیکتر است برگزینیم.»
انصراف به نفع همتی
از سوی دیگر، اسحاق جهانگیری، معاون اول دولت حسن روحانی هم در سخنانی از مردم خواسته تا برای حفظ جمهوریت نظام، رای بدهند. جهانگیری که خود از نامزدهایی است که صلاحیتش توسط شورای نگهبان رد شده، گفته است: «شرط لازم مشارکت حداکثری منوط به این است که دستگاه‌های سیاست‌گذار و ناظر و مجری تعهد به قانون اساسی داشته باشند و هم مردم و جریان‌های سیاسی نسبت به انتخابات حساسیت داشته باشند و در آن فعال باشند.» او در ادامه گفته است: «رهبری همواره بر مشارکت حداکثری مخصوصاً در انتخابات ریاست جمهوری تاکید داشتند و در چند انتخابات‌ اخیر با یک تحلیل خاصی راجع به حضور مردم صحبت کردند و گفتند که اگر کسی نظام و رهبر را هم قبول ندارد، به خاطر ایران در انتخابات شرکت کند. این نشان‌دهنده جایگاه انتخابات در نظام است.» اسحاق جهانگیری از مردم خواسته تا «گلایه‌ها» را کنار بگذارند و برای «صیانت از جمهوریت نظام» رای دهند.
همانطور که پیش‌بینی می‌شد، محسن مهرعلیزاده، یکی از نامزدهای مورد حمایت برخی گروه‌های اصلاح‌طلب، به نفع عبدالناصر همتی انصراف داد. پیشتر برخی از چهره‌های سیاسی از جمله هادی خامنه‌ای از آنها خواسته بودند تا با یکدیگر ائتلاف کنند. عکس نامه استعفای مهرعلیزاده از صبح چهارشنبه در فضای مجازی دست به دست می‌شد. در نهایت، خبر رسمی انصراف او، تایید شد.
با اعلام این خبر، رییس دولت اصلاحات، در پیامی از اقدام «مسئولانه و فداکارانه» مهرعلیزاده تشکر کرده است. سید محمد خاتمی در این پیام نوشت: «در موقعیت حساس کنونی که جمهوریت نظام در معرض تهدید جدی قرار گرفته است، اقدام مسئولانه و فداکارانه شما در انصراف از نامزدی ریاست جمهوری، شایسته تقدیر فراوان است، و موجب خواهد شد تا کسانی که می‌خواهند رأی بدهند و در عین حال تسلیم عرصه‌ای نشوند که یک جریان اقلیّت خواست خود را به هر قیمت بر جامعه تحمیل کند، آرای‌شان شکسته و تقسیم نشود.»
عبدالناصر همتی نیز پس از کناره‌گیری مهرعلیزاده در پیامی به او نوشت که در غیاب «جریانات مهم سیاسی» شما با آزادگی و صراحت‌تان نقش ارزنده‌ای به نمایش گذاشته و سعی کردید تا «صدای حذف‌شدگان این رقابت» باشید.
نمایندگان مجلس: همه به نفع رئیسی کنار بروید
در این میان، اصول‌گرایان نیز ساکت ننشستند و از نامزدهای جریان خود خواسته‌اند به نفع ابراهیم رئیسی کنار بروند. دیروز، 210 نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در بیانیه‌ای از زاکانی، امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی، محسن رضایی و سعید جلیلی خواستند تا به نفع رئیسی انصراف دهند.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «اینک ما نمایندگان ملت ضمن ارج نهادن به تلاش‌ها و اهتمامی که برای تقویت نظام اسلامی دارید از شما می‌خواهیم تا از همین لحظات، خود را برای تقویت کشور و بیش از پیش وقف کنید… و برای شکل‌گیری دولتی قوی تمام توان خویش را به کار گیرید.»
اولین کسی که به دعوت نمایندگان مجلس، پاسخ مثبت داد، زاکانی بود. او که در جریان مناظره‌ها، «پوششی بودن» خود را انکار کرده بود، به نفع رئیسی کنار رفت. او در پیامی توییتری نوشت: «‏هدف پیروزی جبهه انقلاب بود و اینک با اقبال مردم، مصداق تحقق آن، برادر عزیزم آقای رئیسی است.» ابراهیم رئیسی نیز در پیامی، تصمیم او را برای انصراف، «مسئولانه» خوانده و از او تشکر کرده است.با این حال، عبدالناصر همتی هم ساکت ننشست و در پیامی توییتری نوشت: «پوشش‎‌ها کنار رفت! با انصراف ایشان به نفع نامزد اصلی، رقابت به یک در برابر چهار تبدیل شد. منتظر انصراف سایر نامزدهای پوششی به نفع جناب آقای رئیسی هستیم.»
در حالی که برای دومین‌بار جبهه اصلاحات، حمایت از همتی را به رای گذاشته، حمایت از او به حد نصاب نرسید. با این حال، چند حزب اصلاح‌طلب اعلام کرده‌اند که به نام «دفاع از جمهوریت نظامِ» جمهوری اسلامی ایران به همتی رای می‌دهند. حزب اعتماد ملی، حزب توسعه ملی، حزب کارگزاران سازندگی ایران، حزب ندای ایرانیان، مجمع نیروهای خط امام، حزب اسلامی کار، حزب مردم‌سالاری، خانه کارگر، حزب جوانان ایران اسلامی، مجمع اسلامی فرهنگیان، جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان، مجمع زنان اصلاح‌طلب، حزب آزادی، جمعیت زنان نواندیش و حزب وحدت و همکاری احزابی هستند که اعلام کرده‌اند از همتی حمایت می‌کنند.
سکوت اصلاح‌طلبان اما کم کم در میان چهره‌های شاخص هم خود را نشان می‌دهد. حسن خمینی، کسی که پیشتر اعلام کرده بود، اگر جای نامزدهای تایید شده از سوی شورای نگهبان باشد، انصراف می‌دهد، دیروز در بیانیه‌ای اعلام کرد که «یکی از راه‌های حفظ جمهوریت نظام، دادن رأی صحیح» است: «باز هم می‌توان نه با رفتاری سلبی، بلکه با تصمیمی ایجابی به حفاظت از آینده و ساختن امروز و رفع مشکلات معیشتی روزمره همت گمارد.»
دیروز همچنین ویدیویی از محمد خاتمی منتشر شد که در آن گفت: «امیدوارم مردم ما همت کنند و به عرصه بیایند و رای بدهند.» خاتمی همچنین گفته حداقل نباید اجازه بدهیم که جریانی بخواهد صندوق رای را از کارایی بیاندازد.»