فرمانده حادثه در مدیریت بحران کیست؟

عصر روز دوازده خرداد ساعت ۱۹:18 حادثه آتش سوزی پالایشگاه شهید تندگویان در شهرری به وقوع پیوست که بلافاصله تیم های آتش نشانی، اورژانس و هلال احمر به محل حادثه اعزام شدند.ح ادثه مربوط به آتش‌سوزی در خط لوله گاز منجر به خسارات عمدتا مالی در محل پالایشگاه شد. آغاز حریق در یک مخزن با حدود شش هزار بشکه (با ظرفیت ۲۰ هزار بشکه‌ای) و گسترش آن به مخزنی دیگر با حدود 18 هزار و پانصد بشکه (و ظرفیت بیست‌ودو هزار و پانصد بشکه‌) عامل آتش‌سوزی پالایشگاه بود. در این حادثه عمدتا آتش‌نشانی پالایشگاه در مهار آتش عمل کردند و البته نیروهای آتش نشانی نیز در این کار به آنها کمک کردند.

با بروز هر حادثه‌ای در کشور شیوه مواجهه نیروهای امدادی با بحران به گونه‌ای است که سوالات فراوانی را پی دارد. سوالاتی که معمولا پس از تمام شدن حادثه بی‌پاسخ می‌مانند. یکی از کلیدی‌ترین این سوالات این است که مسئولیت مدیریت حادثه با کدام دستگاه مسئول است؟ در حادثه گفته گذشته در تهران، شهردار تهران و وزیر نفت هم در محل حاضر شدند. وزیر نفت گفت که فرمانده حادثه شهردار تهران است. شهر دار تهران نیز در بازدید از پالایشگاه گفت: با وجود اینکه فرماندهی پالایشگاه با وزارت نفت است اما تمامی ایستگاه‌های لازم آتش‌نشانی با تجهیزات موجود اعزام و تانکرهای آب مناطق نیز برای مهار آتش بسیج شدند. سوال مهم آن است که بالاخره فرماندهی با کی است؟
روز چهارشنبه (۱۲ خرداد ) ساعت ۱۹ و ۱۸ دقیقه حادثه آتش‌سوزی در محوطه پالایشگاه جنوب تهران (پالایشگاه ری) به ماموران آتش‌نشانی شهر تهران اعلام شد. آتش‌سوزی در پالایشگاه پس از ۲۰ ساعت حوالی ساعت ۱۷ پنج‌شنبه 13 خرداد مهار و آتش خاموش شد.
آنچه در مهار آتش‌سوزی پالایشگاه تهران رخ داد، خوشبختانه بدون تلفات و در سریع‌ترین زمان ممکن نیز آتش مهار شد، ولی تکلیف فرمانده حادثه در مدیریت بحران در تهران هنوز مبهم است.
در 19 تیر 1399 وزیر کشور به عنوان نایب رئیس شورای عالی مدیریت بحران کشور ، شهردار تهران را ” نظر به شرایط ویژه و اهمیت کلان‌شهر تهران به عنوان پایتخت .. به عنوان فرمانده میدان حادثه در سطح محلی …در کلان‌شهر تهران منصوب” کرد. در قانون قبلی مدیریت بحران، فرمانداران مسئولیت حوادث احتمالی را در شهرستان بر عهده داشتند و این مسئولیت در استان با استاندار بود. در شهر تهران استثنا وجود داشت که متولی کار به جای فرماندار، شهردار تهران بود.
شهردار تهران 16 مهر 99 گفت در شرایط بحران، اولین نیاز ما نقشه‌های به‌روز شده است بنابراین این موضوع باید در دستور کار سازمان مدیریت بحران کشور و وزارت کشور قرار گیرد. در مورد تهران، شهرداری با امکاناتی که در اختیار دارد اقداماتی را انجام داده است اما در مورد دیگر شهرها باید عکس و نقشه به‌روز آماده شود.
در 23 اسفند 99 رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران مرکز عملیات اضطراری EOC شهر تهران هوشمند شده است… همواره وحدت فرماندهی و مدیریت یکپارچه حوادث، از جمله مهم‌ترین دغدغه فرماندهان و مدیران حوادث خصوصاً در شهر تهران بوده است. در فاز نخست بهره‌برداری از این سامانه، ستادهای مدیریت بحران مناطق ۲۲ گانه به عنوان ارزیاب در صحنه حاضر و ضمن بررسی آن، بر اساس ساختار از پیش تعریف شده در سامانه، نسبت به درج گزارش حوادث اقدام می‌کنند.
حال پالایشگاه تهران که در محدوده منطقه بیست شهر تهران قرار گرفته، و محلی تخصصی، زیر نظر وزارت نفت است، در هنگام بحران زیر نظر و فرماندهی شهردار تهران است؟ حادثه اخیر نشان داد که این موضوع بر اساس نامه تیرماه سال 99 وزیر کشور به شهردار تهران باید مورد بررسی دقیق قرار بگیرد و نسبت به آن تصمیم دقیق گرفته شود. حادثه‌های مختلف ممکن است در تهران رخ دهد. مدیریت بحران در تهران موضوعی حیاتی در سطح ملی است. این حادثه باید تلنگری مهم برای چاره اندیشی در این زمینه شود.