خشکسالی ملخ‌ها را به کشتزارها می‌کشاند

تراکم بی‌سابقه ملخ در عربستان سبب شده است که هجوم ملخ‌ها به کشور نگرانی مضاعفی، علاوه بر خشکسالی، برای کشاورزان و باغداران شود. بر اساس پیش‌بینی‌ها موج بعدی هجوم ملخ‌ها در راه است. امسال به دلیل خشکسالی و کمبود بارش و در نتیجه از بین رفتن مراتع، پیش‌بینی می‌شود که تراکم ملخ‌ها در کشتزارها افزایش پیدا کند.

8 اردیبهشت ماه سال 1400، وزارت جهاد‌کشاورزی نسبت به موج دوم حمله ملخ‌ها در اواخر اردیبهشت و اوایل خردادماه هشدار داد.
در ابتدای سال جاری ملخ‌های صحرایی از شمال عربستان به 5 استان کشور یعنی خوزستان، ایلام، هرمزگان، فارس و کهگیلویه‌و‌بویراحمد حمله کردند وزش باد شدید از سمت عربستان، امسال بر شدت حمله ملخ‌ها افزود. اکنون تخم‌گذاری این ملخ‌ها و حمله مجدد ملخ‌ها از عربستان می‌تواند موجب موج دوم حمله ملخ‌ها در روزهای پیش رو باشد. فائو هشدار داده است که امسال تراکم باندپوره ملخ در مناطق داخلی و شمالی عربستان بسیار بالاست و افزایش ملخ در عربستان بی‌سابقه است.
علاوه بر عربستان بالا رفتن هوا در عراق هم سبب شده که ملخ‌ها از عرا هم به ایران حمله کنند. اداره کشاورزی بصره اعلام کرده است که گرمای هوا باعث شده است که بخشی از ملخ‌های مهاجم از این استان به سمت ایران حرکت کنند.همچنین معاون کنترل آفات سازمان حفظ نباتات هم اظهار کرده ‌است که ورود دسته جات پروازی ملخ صحرایی در سال ۱۴۰۰ که در اوایل اردیبهشت در مناطق غربی خوزستان رخ داد به دلیل وزش باد شدید جنوبی از سمت کویت صورت گرفت و ملخ‌های بالدار بالغ (زرد رنگ) از جنوب و شرق کویت به مناطقی از خرمشهر، آبادان و شوشتر وارد شدند.»
احتمال عبور ملخ‌ها از زاگرس
سازمان حفظ نباتات کشور علاوه بر 5 استان نام‌برده، به استان‌های اصفهان و لرستان هم هشدار داد که ممکن است مورد هجوم ملخ‌های صحرایی قرار بگیرد چرا که اگر وزش باد شدید باشد احتمال عبور ملخ‌ها از زاگرس و ورود آنها به اصفهان وجود دارد.
ملخ‌های عربستان به استان‌های جنوبی آسیب می‌زنند استان سیستان‌و‌بلوچستان و هرمزگان هم از آنجا که ممکن است گرمای هوا ملخ‌ها را به هند و پاکستان هدایت کند در معرض خطر قرار دارند.
فقر مراتع سبب افزایش حمله ملخ به باغ‌ها و مزارع می‌شود
استان‌های شمالی کشور هم در حال مبارزه با ملخ‌های بومی هستند. گفته شده به دلیل کاهش بارش‌ها امکان دارد ملخ‌ها به پایین دست بیایند و خسارات بیشتری را به باغات و زمین‌های کشاورزی استان‌های شمالی وارد کنند.
در جنوب کشور هم به دلیل فقر پوشش گیاهی در مراتع ملخ‌ها در کشتزارها متمرکز خواهند بود به طوری که مدیرکل دفتر مبارزه با آفات عمومی و همگانی به ایسنا گفته است:« فرق مبارزه با ملخ صحرایی در سال جاری نسبت به سال‌های قبل این است که در سال‌های قبل مراتع در جنوب کشور سرسبز بودند، اما امسال این مراتع خشک شده‌اند یعنی امسال در جنوب کشور فقط باغات و مزارع کشت شده داریم و احتمالا ملخ‌های صحرایی هم به این مناطق هجوم می‌آورند.» بر اساس گفته معاون کنترل آفات سازمان حفظ نباتات کشور تا کنون ۱۴۴۸۰ هکتار سطح مبارزه با ملخ‌های صحرایی در کشور بوده است. ملخ‌های بالغ روزانه دویست کیلومتر پرواز و به مزارع و باغات خسارت وارد می‌کنند، ملخ‌ها در زمان حمله در هر هکتار زمین کشاورزی یا باغ دو تن غذا می‌خورند.این در شرایطی است که خشکسالی شدید در کشور امسال به کشاورزان و باغداران خسارات زیادی وارد می‌کند و حمله ملخ خسارات مضاعفی خواهد بود از همین رو استان‌ها برای حمایت مالی در این زمینه در خواست کمک کرده‌اند. هفته گذشته رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از ورود مدیریت بحران به موضوع مبارزه با ملخ‌ها در ۱۰ استان کشور خبر داد، اسماعیل نجار به ایسنا گفت: «در این زمینه وزارت جهاد‌کشاورزی و سازمان حفظ نباتات دارای مسئولیت هستند، اما با توجه به درخواستی که از سازمان مدیریت بحران کشور شد، جلسه‌ای در این خصوص تشکیل دادیم. در این جلسه مقرر شد از محل اعتبارات مدیریت بحران کشور ۸۰۰ میلیارد ریال برای مبارزه با آفت ملخ در استان‌های کرمان، فارس، بوشهر، خوزستان، هرمزگان، سیستان‌و‌بلوچستان، کهگیلویه‌و‌بویراحمد، ایلام، خراسان جنوبی و خراسان رضوی تعلق بگیرد.»
سعید معین، مدیرکل دفتر مبارزه با آفات عمومی و همگانی در انتهای سال 1399 به ایرنا گفت:«سازمان حفظ نباتات برای انجام عملیات مبارزه با ملخ صحرایی ۱۰۰ میلیارد تومان دیگر نیز درخواست کرده که در حال حاضر ستاد بحران کشور با ۷۰ میلیارد تومان آن موافقت کرده است.»
وضعیت مبارزه با ملخ در استان‌ها
مسعود لطیفیان معاون کنترل آفات سازمان حفظ نباتات به ایسنا گفته است «سطح مبارزه با ملخ صحرایی در سال ۱۴۰۰ در خوزستان ۸۸۸۶ هکتار با پوره و ملخ بالدار، در بوشهر ۵۱۰۰ هکتار با پوره و ملخ بالدار و در ایلام ۴۵۰ هکتار با ملخ بالدار بوده است.» در مورد خسارات وارد شده به استان‌ها، تاکنون معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد‌کشاورزی استان بوشهر گفته است که پوره‌ها و ملخ‌های بالغ به زمین‌های کشاورزی خسارتی وارده نکرده‌اند اما به صورت خیلی جزئی و محدود به عرصه‌های طبیعی این استان آسیب زده‌است. رئیس جهاد کشاورزی مریوان هم اظهار کرده‌ است:«آفت ملخ شاخک بلند بومی به یک هزار و ۵۰۰ هکتار از مزارع این شهرستان هجوم بردند و تاکنون بیش از ۸۲۰ هکتار از مزارع آلوده شهرستان محلول پاشی شده است» او ادامه داده است:«۳۰۰ هکتار از مزارع آلوده در نوار مرزی است که به دلیل عدم امنیت غیرقابل مبارزه بوده‌اند.»همچنین مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی مازندران در گفت‌وگو با ایرنا، اظهار کرده است:«تاکنون چندین کانون انواع ملخ‌های بومی از جمله سبزشاخک بلند، شکم بادمجانی و پیشانی سفید در مناطق ییلاقی استان شناسایی شده است.»مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان شمالی در مورد هجوم ملخ‌ها در این استان به ایرنا گفته است:« ۱۲ کانون ملخ بومی از نوع مراکشی در ارتفاعات و عرصه‌های منابع طبیعی در این استان شناسایی شد. در سال جاری حدود هشت تا ۱۰ هزار هکتار اراضی در معرض خطر هجوم ملخ در سطح شهرستان‌های استان شناسایی شد که طبق برنامه زمان‌بندی مبارزه از فروردین تا شهریور ماه از طریق سمپاشی انجام می شود.» او همچنین به سابقه داشتن حضور پرندگان در دوران طغیان ملخ ها در مزارع اشاره کرده‌است: «پرندگان به عنوان یکی از عوامل بیولوژیکی در مبارزه با آفت ملخ مطرح هستند که می‌توانند به صورت بسیار موثر در کنترل این آفت عمل کنند.»