نفت در آب یا همان سرطان برای مردم 

یادداشتی از حمیدرضا خدابخشی کارشناس منابع آب و کنشگر محیط زیست

همانطور که اکنون انفجار لوله نفت در سرخون چهارمحال و بختیاری رخ داده ‌است، چنین اتفاقی چند سال پیش در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، در کرخه رخ داد. لوله نفتی که از رودخانه کرخه عبور می‌کرد شکست و باعث شد رودخانه آلوده شود. شرکت نفت برای حل این مسئله جاذب‌های خوبی دارد که می‌تواند در منابع آبی ساکن یا رودخانه‌های با شیب کم، از آن استفاده کند. نفت خام  پس از ورود به منابع آبی ابتدا ته‌نشین می‌شود چرا که قطرات آن سنگین است، بعد از مدتی این قطرات به سطح آب می‌آیند و پخش می‌شوند، بنابراین میزان آلایندگی زیاد است و می‌تواند حجم بالایی از منابع آب را آلوده کند. پژوهش‌های انجام شده نشان می‌دهد که 300 نوع مواد سرطان‌زا در نفت خام وجود دارد که در صورت ورود آنها به منابع خوراکی انسان خطرات و تهدیدات زیادی را ایجاد می‌کند. یکی دیگر از خطرات این اتفاق آبیاری گیاهان با این آب است که به واسطه آن آلودگی وارد بافت گیاه می‌شود. همینطور اگر احشام این آب را بخورند آلودگی ممکن است باعث مرگ آنها ‌شود و در دام‌هایی که غذای انسان هستند این آلودگی وارد بدن انسان می‌شود. همه اینها جزئیات مطالعات بعد از آلودگی کرخه است. مدت‌ها بعد از آلودگی کرخه مشخص شد…

محصولات اراضی کشاورزی که از همان منابع آب تغذیه شده بودند مزه نفت می‌دادند و آلودگی روی اراضی نشسته بود بنابراین انفجار لوله نفت در سرخون هم می‌تواند خطر آلودگی وسیع داشته‌باشد البته شرکت نفت می‌تواند در مخزن سد کارون 4 از جاذب‌هایش استفاده کند و مقداری از نفت را جمع کند . همچنین حجم آلودگی و درصد آلاینگی به نسبت آب موجود قابل ارزیابی است اگر ارزیابی  نشان دهد که آلودگی از حد مجاز خارج شده‌است، منابع آبی نزدیک که برای شرب استفاده می‌شوند باید از مدار خارج شده و منابع آب آن شهرها به طور موقت عوض شود. بسیاری از رودخانه‌ها با مشکل  لوله نفتی فرسوده و پوسیده که از آنها عبور کرده‌اند روبرو هستند و اغلب مجوز شرکت آب منطقه‌ ندارند . 

این اتفاق در بسیاری از استان‌ها رخ داده ‌است برای نمونه  در بالادست زاینده رود این اتفاق افتاد و سبب شد که ساخت تونل گلاب 2 با همان آلودگی توجیه شود تا اگر برای  منبع تامین آب اصفهان از زاینده رود این اتفاق بیفتد، تونلی به صورت پدافند غیرعامل برای تامین آب باشد. آلودگی با نفت با توجه به این نوع کار کردن وزارت نفت و رسیدگی نکردن به پوسیدگی و نیاز به برخی تاسیسات، بسیاری از رودخانه‌های کشور به ویژه رودخانه‌های شمال استان خوزستان را تهدید می‌کند برای نمونه بعضی از ازن لوله‌ها و سیستم‌ها  در کف رودخانه‌ها ایجاد شده‌اند که باید برای آنها پایه و پل زده شود.