بن‌بست درمان در داراب

پرنسا به خانه برنگشت

«پرنسا محبوبی»، نوزاد ۹ماهه اهل جنت‌شهر داراب، سه روز با تب و بی‌حالی میان خانه و مراکز درمانی سرگردان بود و سرانجام در ICU (بخش مراقبت‌های ویژه) جان باخت. خواهر دوقلوی او زنده ماند. پدر و مادر پرنسا هنوز توان صحبت‌کردن درباره آن سه روز را ندارند و «کامران»، عموی پرنسا، روایت خانواده از این روزها را بازگو می‌کند.

به گفته خانواده، جمعه‌شب ۱۳ شهریور امسال، پرنسا به‌دلیل تب و بی‌حالی به اورژانس بیمارستان امام حسن مجتبی(ع) داراب مراجعه کرد. «دکتر ک.» او را معاینه کرد و برایش سرم تجویز شد. تب پایین آمد و کودک به خانه بازگشت.

کامران محبوبی می‌گوید: «خانواده انتظار داشتند با توجه به سن پایین کودک و برگشت تب، بررسی‌های بیشتری انجام شود، اما آزمایش خون یا بررسی تشخیصی دیگری انجام نشد.»

روز بعد، با بازگشت تب، خانواده پرنسا او را نزد متخصص اطفال در مطب بردند. برای کودک سرم تجویز شد و خانواده به خانه بازگشت. روز سوم، تب دوباره برگشت و پزشک توصیه کرد پرنسا را بستری کنند. سرانجام او را در بخش اطفال بستری کردند.

خانواده می‌گویند از همان ابتدا نگران وضعیت پرنسا بودند و انتظار داشتند در صورت نیاز به مراقبت‌های ویژه، انتقال او به ICU بدون تأخیر انجام شود. به گفته عموی پرنسا، روز یکشنبه ۱۵ شهریور، «دکتر م.»، پزشک کشیک بیمارستان را هنگام خروج از بیمارستان و در حالی که لباس شخصی به تن داشت، دیده است؛ اما خانواده در آن زمان نمی‌دانستند او پزشک کشیک است.

در ادامه، پزشکی از بستگان خانواده محبوبی که در جریان وضعیت پرنسا بود، فیلمی از نحوه تنفس کودک ضبط کرد و آن را برای دکتر م.، پزشک کشیک، در پیام‌رسان ایتا فرستاد. کامران محبوبی می‌گوید: «پس از دیدن فیلم، دستور انتقال پرنسا از بخش اطفال به ICU صادر شد.»

سرانجام پرنسا به ICU منتقل شد، اما جان باخت. عموی او می‌پرسد: «اگر فیلم وضعیت کودک نشان‌دهنده نیاز او به ICU بوده، چرا پیش از آن اقدام فوری‌تری برای انتقال او انجام نشد؟»

تا زمان تنظیم این گزارش، خانواده پرنسا هنوز نتیجه بررسی کمیته پزشکی درباره پرونده او را دریافت نکرده‌اند.

خانواده برای پیگیری پرونده و دریافت نتیجه بررسی کمیته، چندین بار به بیمارستان مراجعه کرده‌اند. کامران محبوبی می‌گوید: «وقتی برای پیگیری پرونده به بیمارستان رفتیم، گفتند باید نامه‌ای از دادستانی بیاورید.»

به گفته او، خانواده به دادستانی مراجعه کردند و نامه را گرفتند و دوباره به بیمارستان برگشتند، اما این بار نیز به آنها گفته شد که بیمارستان برای ارائه نتیجه بررسی به دستور دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیاز دارد. در نتیجه، با وجود رفت‌وآمدهای متعدد، نتیجه بررسی کمیته تاکنون در اختیار خانواده قرار نگرفته است.

عموی پرنسا می‌گوید: «دیگر نمی‌دانیم برای اطلاع از نتیجه بررسی پرونده باید به کدام مرجع مراجعه کنیم و چه زمانی می‌توانیم پاسخ رسمی را دریافت کنیم.»

چهار مرگ در ۱۵ روز؛ روایت خانواده عبدلی از بخش زنان

«فرنگیس جوکار»، زن ۷۴ساله اهل حاجی‌آباد زرین‌دشت، یکی دیگر از بیمارانی است که پنجم شهریور امسال در بیمارستان داراب بستری شد و ۱۵ روز بعد فوت کرد. خانواده‌اش روزهای بستری او در بیمارستان امام حسن مجتبی(ع) داراب را روایت می‌کنند. دختر او، «طیبه عبدلی»، می‌گوید: «مادرم ۱۵ روز در بخش زنان بستری بود. در این مدت دو خانم مسن فوت کردند، یک خانم جوان ۳۰ یا ۳۲ساله هم فوت کرد و بعد مادر من.»

به گفته طیبه، مادرش ابتدا با تنگی نفس به بیمارستان حاجی‌آباد زرین‌دشت مراجعه کرده بود و هنگام رسیدن به بیمارستان هنوز می‌توانست بنشیند و راه برود. در ادامه، احتمال وجود مایع در ریه مطرح شد و او را برای ادامه درمان به بیمارستان داراب منتقل کردند.

طیبه می‌گوید آنها حدود یک روز در بخش اورژانس منتظر ماندند، زیرا اتاق عمل در دسترس نبود. برای تخلیه مایع ریه، لوله‌گذاری لازم بود و در نهایت فرنگیس به اتاق عمل منتقل شد.

در جریان عمل، برای فرنگیس لوله‌گذاری تنفسی انجام شد و او به دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور) نیاز پیدا کرد. دخترش می‌گوید پس از خروج از اتاق عمل، دستگاه در دسترس نبود و برادرش یک تا دو ساعت با اکسیژن و تنفس کمکی وضعیت مادرش را حفظ کرد تا ونتیلاتور وصل شود.

طیبه می‌گوید: «پرستاران بخش گفته بودند که آنها پرستار ICU نیستند. هر روز دو پرستار در بخش حضور داشتند و به نظر می‌رسید که هرکدام به شیوه متفاوتی کار می‌کنند. یکی از نگرانی‌های ما، مشکل در ساکشن مادرم بود. قطع برق نیز چند بار اتفاق افتاد. هر بار چند دقیقه طول می‌کشید تا برق اضطراری وارد مدار شود و در این فاصله ونتیلاتور از کار می‌افتاد و سطح اکسیژن پایین می‌آمد. در یکی از موارد، پس از قطع برق، اکسیژن معمولی برای مادر آوردند، اما برای وصل‌کردن آن دنبال آچار یا پیچ‌گوشتی می‌گشتند. همین تأخیر موجب افت اکسیژن مادرم می‌شد.»

به گفته طیبه، هر بار که وضعیت مادرش بهتر می‌شد و امکان جداشدن از ونتیلاتور مطرح بود، اتفاقی مانند قطع برق یا مشکل دیگری رخ می‌داد و او دوباره به دستگاه نیاز پیدا می‌کرد.

یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی که خانواده درباره آن صحبت می‌کند، هنگام تعویض پانسمان لوله تنفسی رخ داد. طیبه می‌گوید پرستار «الف» هنگام آموزش به یک دانشجوی پرستاری، مشغول تعویض پانسمان اطراف لوله بود که لوله از دهان بیمار خارج شد. خانواده با دیدن این صحنه اعتراض کردند و از اتاق عمل درخواست کمک کردند. به گفته آنها، پزشک آمد و هم‌زمان سطح اکسیژن بیمار افت کرد و ضربان قلب بالا رفت.

به گفته خانواده، یکی از پرستاران پس از این اتفاق به آنها گفت که بیمار به‌دلیل افت اکسیژن دچار عارضه مغزی شده است. طیبه می‌گوید: «از روز بعد، سطح هوشیاری مادر به‌شدت کاهش یافت و دیگر مانند گذشته خانواده را نمی‌شناخت و حرکت یک سمت بدنش کاملاً از کار افتاده بود.»

خانواده می‌گویند پرستار به آنها گفته بود لوله به این دلیل خارج شده که مادرشان خودش «عوق زده» و این اتفاق تقصیر پرستار نبوده است.

طیبه درباره این ماجرا می‌گوید: «اگر پرستار تجربه کافی نداشته، چرا در همان زمان مشغول آموزش به فرد دیگری بوده است؟»

به گفته او، وقتی به این موضوع اعتراض کرده، پرستار «ج.»، مسئول بخش، به او گفته است: «دخالت نکن» و «مادر شما از اول حالش بد بوده.» این در حالی است که دختر فرنگیس جوکار می‌گوید مادرش پیش از این اتفاق هوشیار بود، خانواده را می‌شناخت و با اشاره با آنها ارتباط برقرار می‌کرد.

۱۵ روز تا رسیدن به ICU

به گفته خانواده، «دکتر ت.» نیز به آنها گفته بود فرنگیس باید در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شود. دختر فرنگیس می‌گوید وقتی علت انتقال‌ندادن مادرش به ICU را پرسیده، به خانواده گفته شده بود که برای بیماران سالمند امکان اختصاص تخت ICU وجود ندارد و بیماران جوان‌تر، به‌ویژه مصدومان، در اولویت هستند. این ادعا از سوی خانواده مطرح شده و نیازمند پاسخ رسمی بیمارستان است.

به گفته طیبه، خانواده چند بار درخواست انتقال فرنگیس به شیراز را مطرح کردند، اما با انتقال موافقت نشد. آنها حتی برای پیدا کردن آمبولانس خصوصی اقدام کردند، اما بیمارستان با انتقال مخالفت کرد و گفت هر اقدام درمانی لازم باشد، خودشان انجام می‌دهند.

طیبه از شلوغی بخش و حضور مداوم همراهان نیز می‌گوید؛ شرایطی که به گفته خانواده، آرامش لازم را برای بیمار دشوار کرده بود. اعضای خانواده شب‌ها کنار بیمار می‌ماندند و طیبه و برادرش به‌صورت نوبتی از او مراقبت می‌کردند.

پس از ۱۵ روز، فرنگیس سرانجام به بخش مراقبت‌های ویژه منتقل شد.

در ICU، پرستار «م.» از خانواده پرسیده بود که آیا لوله‌هایی که از دو طرف به ریه‌های بیمار وصل است، تعویض شده‌اند یا نه. وقتی مشخص شد لوله‌ها حدود دو هفته تعویض نشده‌اند، پرستار به این موضوع اعتراض کرد و درگیری لفظی میان او و پرستار بخش ایجاد شد.

به گفته دختر فرنگیس، یکی از محل‌های ورود لوله نیز خونریزی داشت و پانسمان آن به‌طور مرتب تعویض نشده بود. او می‌گوید: «به ما گفته بودند چنین لوله‌ای نباید دو هفته باقی بماند و باید تعویض و پانسمان شود تا محل لوله عفونت نکند.»

پس از انتقال به ICU، طیبه وضعیت مادرش را برای کادر درمان توضیح داد و برادرش برای تهیه دارو رفت. کمتر از یک ساعت بعد، برادر بازگشت و گفت وضعیت مادر وخیم شده و او دچار ایست قلبی شده است.

خانواده بیرون بخش مراقبت‌های ویژه منتظر ماندند. پس از حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه، «دکتر ت.» به آنها گفت فرنگیس جوکار فوت کرده و برای احیای بیمار شوک الکتریکی داده شده، اما نتیجه‌ای نداشته است.

طیبه می‌گوید: «پرستار ع. که هفت سال سابقه کار در ICU داشته، پس از آن گفته بود بیماری با وضعیت مادر من نباید تا این اندازه وابسته به ونتیلاتور می‌ماند و باید برای جداشدن از دستگاه به او کمک می‌شد.»

بیمار برای حفظ دستش راهی شیراز شد

خانواده ارجمند نیز از تجربه دیگری در همین بیمارستان می‌گویند. پدر خانواده پس از آسیب‌دیدگی دست به بیمارستان امام حسن مجتبی(ع) مراجعه کرد و به گفته خانواده، پیشنهاد قطع دست مطرح شد.

آنها با این تصمیم موافقت نکردند و بیمار را به شیراز منتقل کردند. به گفته خانواده، در شیراز دست بیمار حفظ و درمان شد. دختر خانواده که وکیل پایه یک دادگستری است، از ارائه جزئیات بیشتر خودداری می‌کند و می‌گوید نمی‌خواهد اظهاراتش بعداً «نشر اکاذیب» تلقی شود. خانواده منتظر نظریه کمیسیون پزشکی درباره روند درمان هستند.

MRI از کار افتاد

«فوزیه»، ۴۵ساله و ساکن یکی از روستاهای زرین‌دشت، بیمار دیگری است که به‌دلیل ازکارافتادن دستگاه MRI بیمارستان داراب ناچار به مراجعه به شهرهای دیگر شده است.

او باید هر سه ماه یک‌بار تصویربرداری MRI از مغز و گردن انجام دهد تا وضعیت بیماری و احتمال بازگشت تومور بررسی شود. اما دستگاه تصویربرداری بیمارستان مدتی است از کار افتاده و او مجبور است برای انجام MRI به فسا، جهرم یا شیراز سفر کند.

دانشگاه علوم پزشکی: پرونده پرنسا بررسی شده است

«امین نیاکان»، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، درباره وضعیت بیمارستان و موارد مطرح‌شده به «پیام ما» می‌گوید: «پرونده پرنسا محبوبی در کمیته‌ای با حضور استادان رشته‌های مختلف پزشکی بررسی شده است.» به گفته او، پیگیری‌های لازم انجام و نتیجه بررسی به مراجع قانونی ارائه شده است.

او درباره MRI نیز توضیح می‌دهد که مشکل دستگاه مربوط به قطعه Cold Head است؛ قطعه‌ای که باید از شرکت سازنده در آلمان تأمین شود. نماینده شرکت در ایران، قطعه را از آلمان بارگیری کرده، اما به‌دلیل محدودیت‌های شدید مرزی، زمان دقیق رسیدن آن مشخص نیست و نمی‌توان زمان قطعی برای راه‌اندازی دوباره دستگاه اعلام کرد.

نیاکان درباره حجم مراجعه به اورژانس بیمارستان نیز می‌گوید: «این بخش روزانه به‌طور میانگین بیش از ۵۰۰ مراجعه دارد. به‌طور میانگین سه پزشک عمومی و یک متخصص طب اورژانس در اورژانس حضور دارند.»

او درباره بیمارانی که در بیمارستان بستری هستند و به MRI نیاز دارند نیز می‌گوید: «هماهنگی با مراکز درمانی فسا، جهرم و شیراز انجام می‌شود و بیمار با آمبولانس بیمارستان برای تصویربرداری اعزام و پس از انجام MRI به داراب بازگردانده می‌شود.»

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین از فعالیت ۵۶ پزشک متخصص در بیمارستان امام حسن مجتبی شهرستان داراب خبر می‌دهد و می‌گوید: «خدمات تخصصی در بیمارستان ارائه می‌شود. در مواردی که بیمار به تخصص فوق‌تخصصی نیاز داشته باشد و این خدمت در داراب موجود نباشد، مرکز MCMC برای انتقال بیمار به مرکز مجهز در مرکز استان هماهنگ می‌کند.»

فرماندار ویژه داراب: تقویت خدمات درمانی پیگیری می‌شود

«عطاله جوکار»، فرماندار ویژه داراب، درباره وضعیت نیروی انسانی بیمارستان به «پیام ما» می‌گوید: «در حال حاضر کمبود نیروی درمانی وجود ندارد، چراکه نیروهای بیمارستان تازه‌تأسیس امام علی(ع) نیز تا بهره‌برداری کامل این مرکز درمانی دوم، در اختیار بیمارستان امام حسن مجتبی(ع) قرار گرفته‌اند. نیاز موجود بیشتر در بخش نیروهای خدماتی و نگهبانی است و موضوع تقویت این بخش نیز در حال پیگیری است.»

او همچنین از برگزاری جلسات ماهانه حوزه سلامت در فرمانداری با حضور مجمع خیرین سلامت خبر می‌دهد و اضافه می‌کند: «موضوع تجهیزات و نیازهای درمانی بیمارستان در این جلسات پیگیری می‌شود.»

جوکار درباره MRI نیز می‌گوید: «دستگاه با چند مشکل فنی مواجه است و یکی از مشکلات، قطعه‌ای است که شرکت پشتیبان باید آن را تأمین کند. پس از مشخص‌شدن وضعیت قطعه، موضوع تأمین اعتبار نیز پیگیری می‌شود.»

فرماندار ویژه داراب همچنین می‌گوید به همراه نماینده مردم داراب و زرین‌دشت در مجلس، موضوع نیازهای درمانی شهرستان را با مسئولان وزارت بهداشت مطرح کرده، مشخصات و مدل تجهیزات مورد نیاز را نیز ارائه داده‌اند و پیگیری‌ها برای تأمین این نیازها ادامه دارد.

او تأکید می‌کند که با بهره‌برداری کامل از بیمارستان امام علی(ع)، بخشی از ظرفیت درمانی شهرستان افزایش می‌یابد و این موضوع می‌تواند به کاهش فشار بر بیمارستان امام حسن مجتبی(ع) و ارتقای خدمات درمانی در داراب کمک کند.

«پیام ما» ضمن حفظ حق پاسخ برای همه پزشکان، پرستاران، مسئولان بیمارستان و دستگاه‌های مرتبط، آماده انتشار توضیحات و پاسخ‌های تکمیلی آنان است.