بحران آب در هورالعظیم

تحریریه پیام ما

آبگیری ۳۸ درصدی و نیاز فوری به حقابه سالانه

24 شهریور 1405، 9:59

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خوزستان با هشدار درباره افت شدید تراز آبی تالاب هورالعظیم اعلام کرد که در حال حاضر کمتر از ۳۸ درصد از پهنه ۹۰ هزار هکتاری این تالاب آب دارد. تداوم حیات این اکوسیستم حیاتی نیازمند تأمین سالانه ۱.۴ تا ۱.۸ میلیارد مترمکعب حقابه است؛ آبی که طی سال‌های اخیر به‌جز مقطع سیلاب سال ۱۳۹۸، هرگز به میزان کافی تخصیص نیافته است.

وضعیت شکننده تالاب هورالعظیم و افت مساحت آبی

محمدجواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان خوزستان، در نشستی تخصصی با فعالان جامعه مدنی، وضعیت کنونی تالاب هورالعظیم را نامطلوب ارزیابی کرد. وی با تأکید بر اینکه از مجموع ۹۰ هزار هکتار مساحت آبگیر تالاب، کمتر از ۳۸ درصد زیر پوشش آب قرار دارد، توضیح داد: بخش قابل‌توجهی از آب موجود در پهنه‌های باقی‌مانده نیز کیفیت اکولوژیک استانداردی ندارد و در شرایط بحرانی به سر می‌برد.

برآورد علمی حقابه سالانه هورالعظیم

اشرفی با استناد به داده‌های پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز، ارقام تفکیک‌شده نیاز آبی هورالعظیم را تشریح کرد:

در شرایط ترسالی و پرآبی: حداقل ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب در سال
در شرایط نرمال هیدرولوژیک: حدود ۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب در سال
در شرایط خشکسالی و تنش: ۱ میلیارد و ۸۰۰ میلیون مترمکعب در سال

وی تأکید کرد که تخصیص این حجم از آب نه‌تنها باید از نظر کمی محقق شود، بلکه توزیع زمانی آن در فصول مختلف متناسب با چرخه زیستی تالاب الزامی است.

موانع هیدرولوژیک، تأسیسات نفتی و سازه‌های کنترلی

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خوزستان با اشاره به ساختار کالبدی تالاب افزود: در صورت تخصیص کامل حقابه، زیرساخت هیدرولوژیک جهت پخش آب در سطح حوضچه‌ها مهیا است. با این حال حدود ۲ هزار هکتار از پهنه تالاب تحت تأثیر جاده‌های نظامی به‌جامانده از جنگ و تأسیسات شرکت‌های نفتی قرار دارد. علاوه بر این، نزدیک به ۳۰۰ سازه هیدرولیکی بزرگ و کوچک در منطقه ایجاد شده که جریان طبیعی آب را مشروط به مدیریت دقیق دریچه‌ها کرده است.

پیامدهای کم‌آبی بر معیشت بومی و توسعه پایدار

خشکیدگی بخش‌های وسیعی از این اکوسیستم فراتر از یک بحران اکولوژیک، معیشت بومیان منطقه را مستقیماً فلج کرده است. نابودی نیزارها باعث زوال مشاغل کهن محلی نظیر حصیربافی، گاومیش‌داری و صیادی شده است. صیانت از محیط زیست خوزستان، تثبیت کانون‌های ریزگرد و ایجاد بستری برای گردشگری مسئولانه در منطقه، در گرو اجرای اصول توسعه پایدار و اراده دستگاه‌های متولی در تأمین سهمیه واقعی آب تالاب خواهد بود.

بحران آب در هورالعظیم؛ آبگیری ۳۸ درصدی و نیاز فوری به حقابه سالانه