انسان‌ها یاد گرفته‌اند از «حشرات» بترسند

من از طرفداران پروپاقرص بی‌مهرگان هستم و رقابت «بی‌مهره سال» «گاردین» را دوست دارم، چون توجه مردم را به موجودات کوچک جلب می‌کند، نه ستاره‌های معمول دنیای حیوانات، یعنی پانداها، ببرها و اورانگوتان‌ها. بیش از یک میلیون گونه بی‌مهره روی سیاره ما زندگی می‌کنند و این موجودات، با تنوع و بوم‌شناسی گوناگونشان، اغلب زندگی‌هایی بسیار پیچیده‌تر و جالب‌تر از جانوران بزرگ و مهره‌دار مثل ما دارند.
ما فوراً باید آگاهی بسیار گسترده‌تری درباره زیبایی و اهمیت این موجودات ایجاد کنیم. همه این موجودات کوچک، به همان اندازه حیوانات پشمالویی که شاید دوست داشته باشیم تصویرشان را روی تقویم‌هایمان ببینیم، بخش جدایی‌ناپذیر اکوسیستم‌های ما هستند.

من همیشه در برنامه «Springwatch» تلاش کرده‌ام از بی‌مهرگان دفاع کنم. یکی از بزرگ‌ترین لذت‌هایم در سال‌هایی که مشغول فیلم‌برداری این مجموعه بودم، آشنایی با یک طبیعت‌شناس بود که درباره لیسه‌های درختی اطلاعات داشت.

تمام عمرم درختانی را دیده بودم که رد لزج این جانوران روی تنه‌شان بالا می‌رفت، اما هرگز به ذهنم نرسیده بود که نردبانی بردارم و دقیق‌تر بررسی کنم. اینکه فهمیدم این لیسه‌ها هر شب بیرون می‌آیند، خودشان را به بالای درختان بلوط می‌رسانند و پیش از طلوع آفتاب دوباره به پایین می‌خزند، شگفت‌انگیز بود. همه این اتفاق‌ها هم درست آن طرف حصار خانه‌مان رخ می‌داد.
من ۶۵ سال دارم و چند روز پیش در آشپزخانه‌ام حشره‌ای را گرفتم که پیش از آن هرگز به فکر شناسایی‌اش نیفتاده بودم. معلوم شد یک زنبور انگلی است؛ یکی از بیش از ۳۳۰ گونه جنس «Netelia»، از خانواده زنبورهای ایکنومون.

این زنبور به رنگ دارچینی بود و چشم‌های بسیار بزرگی داشت، چون شب‌فعال است و روی لارو پروانه‌های بزرگ انگل می‌شود. حتی برای انسان نیش بسیار قدرتمندی دارد که من اصلاً از آن خبر نداشتم.
ما دائماً در حال کشف جهان‌های شگفت‌انگیز و متفاوتی هستیم که درست در اطرافمان در حال شکل‌گیری‌اند. در این جهان بی‌مهرگان، گنجینه‌ای عظیم از شگفتی و جذابیت وجود دارد که فقط منتظر است آن را کشف کنیم.

یک بار به ساحلی در فلوریدا رفتم که خرچنگ‌های نعل‌اسبی برای تخم‌ریزی به آنجا آمده و مرده بودند. تعدادشان آن‌قدر زیاد بود که نمی‌توانستی روی ساحل راه بروی. انگار با نوعی آخرالزمان ژوراسیک روبه‌رو شده بودی. واقعاً شگفت‌انگیز بود.

درباره برنده امسال، یعنی گوسفند دریایی برگ‌مانند، تا پیش از آنکه نامش در فهرست نهایی «گاردین» قرار بگیرد، چیز زیادی نمی‌دانستم. بعد کمی درباره‌اشاش مطالعه کردم. از نظر ظاهری، این جانور از آن موجوداتی است که انگار مستقیماً از سیاره‌ای دیگر آمده است؛ ساختار بدن و چرخه زندگی فوق‌العاده‌ای دارد.

اینکه جلبک را وارد بدن خود کنی و از آن برای تأمین انرژی استفاده کنی؛ فقط چهار و نیم میلیارد سال تکامل می‌توانسته چیزی تا این حد عجیب‌وغریب به وجود بیاورد. واقعاً فوق‌العاده است.
شناختن این جانوران و جشن گرفتن وجودشان مهم است، اما می‌خواهیم بدانیم برای کمک به آن‌ها چه کاری می‌توانیم انجام دهیم.

وسوسه‌انگیز است که بگوییم منابع شهد ایجاد کنید و اگر آن‌قدر خوش‌شانس هستید که باغ دارید، اجازه دهید باغتان کمی وحشی و دست‌نخورده بماند. ما از ایجاد فضا برای این موجودات در محله‌های محل زندگی‌مان لذت می‌بریم و این خودش یک مبارزه است؛ اما با این کار نمی‌توانیم در جنگ پیروز شویم.

زمان دارد از دست می‌رود و ما در بریتانیا باید برای وضع مقررات بهتر درباره آفت‌کش‌ها تلاش کنیم. فرانسه این کار را انجام داده و مصرف آفت‌کش‌ها در زمین‌های کشاورزی را کاهش داده است.

ما در سال ۲۰۱۸ استفاده از حشره‌کش را ممنوع کردیم، اما امسال دوباره استفاده از آن‌ها برای «مصرف اضطراری» در مزارع چغندرقند مجاز اعلام شده است. این موضوع باید با اعتراض گسترده روبه‌رو شود.

ما به مردم نیاز داریم تا دولت را تحت فشار بگذارند تا مصرف آفت‌کش‌ها را اصلاح و کاهش دهد. ما اکنون در نقطه‌ای از بحران مطلق در رابطه‌مان با جهان طبیعی قرار داریم و باید از بی‌مهرگان محافظت کنیم.

اگر می‌خواهیم حیات بی‌مهرگان و در نتیجه خفاش‌ها، پرندگان و همه موجودات دیگر، از جمله خود ما، بتوانند به حیات و شکوفایی ادامه دهند، باید آگاهی عمومی گسترده‌تری درباره آن‌ها و اهمیتشان ایجاد کنیم.
آگاهی خوب است، اما کافی نیست. ما باید دست به عمل بزنیم. | گاردین