هشدار درباره خطر پیش‌دستی دیگران در ثبت جهانی آسبادها

هشدار علی دارابی؛ تعلل در ثبت جهانی، از دست رفتن فرصت تاریخی

علی دارابی، قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در نشست هماهنگی ثبت جهانی آسبادهای ایران که در استانداری خراسان رضوی برگزار شد، با اشاره به جایگاه منحصربه‌فرد آسبادها به عنوان قدیمی‌ترین آسیاب‌های بادی عمودمحور جهان، بر لزوم مدیریت واحد برای پیشبرد این پرونده تأکید کرد. وی با بیان اینکه زمان‌بندی دقیق این پروژه صرفاً در اختیار ایران نیست، اظهار داشت: اگر روند آماده‌سازی پرونده با سرعت مطلوب پیش نرود، بیم آن می‌رود که سایر کشورها در ثبت این میراث پیش‌دستی کنند.

وی با اشاره به چالش‌های اجرایی، بر لزوم هماهنگی فرابخشی تأکید کرد و گفت: این پرونده علاوه بر ضرورت تعامل میان سه استان درگیر در داخل کشور، مستلزم رایزنی و همکاری با کشور افغانستان است. دارابی همچنین خواستار تعیین متولی مشخص و تدوین چک‌لیست‌های عملیاتی شد و دستور داد گزارش‌های پیشرفت کار به‌صورت مستمر و هر سه ماه یک‌بار پایش و ارائه شود.

آسبادهای ایران؛ قدیمی‌ترین آسیاب‌های بادی عمودمحور جهان

در ادامه این نشست، محمدحسن طالبیان، مشاور وزیر میراث فرهنگی، با اشاره به روند بررسی پرونده در شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (ایکوموس)، بر تغییر رویکرد در مستندسازی تأکید کرد. وی گفت: «طبق توصیه ایکوموس، پرونده باید فراتر از بررسی صرفِ ابنیه، بر بستر اجتماعی، اقتصادی و روابط محلی مرتبط با آسبادها تمرکز کند.» به گفته طالبیان، استفاده از فناوری‌های نوین نظیر پهپاد برای تکمیل مستندات در دستور کار قرار دارد و پیش‌بینی می‌شود پرونده در دی‌ماه سال جاری ارائه شود تا زمینه‌ساز پیوستن افغانستان به این پرونده مشترک نیز فراهم گردد.

حجت‌الله ایوبی، مشاور عالی وزیر و رییس مرکز امور بین‌الملل این وزارتخانه نیز آسبادها را جلوه‌ای از نبوغ ایرانی در بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر دانست و گفت: «هدف نخست در ثبت جهانی، معرفی این میراث ارزشمند به جهانیان است. در همین راستا، برنامه کلان “ایران، آغاز هر داستانی” در دستور کار است که در آن آسبادها به عنوان نمونه‌ای از آغازگری تمدنی ایرانیان معرفی خواهند شد.»

در بخش دیگری از این نشست، امیر توکلی رودی، نماینده مردم خواف و رشتخوار در مجلس شورای اسلامی، با اعلام آمادگی برای حمایت‌های مالی از این پروژه گفت: «شهرستان خواف به عنوان قطب اصلی آسبادهای نشتیفان، پس از مشهد رتبه دوم جذب گردشگر در استان خراسان رضوی را داراست که نشان‌دهنده ظرفیت بالای این منطقه برای توسعه گردشگری فرهنگی و تمدنی است.» وی تأکید کرد که مجلس آماده تأمین اعتبارات لازم جهت حفاظت و مرمت این آثار تاریخی است.