به گزارش پیام ما به نقل از مهر، با آغاز فصل بهار و عبور استان فارس از دوره بارش‌های نسبتاً مناسب، چهره طبیعت در بسیاری از مناطق استان دگرگون شده و پوشش گیاهی در عرصه‌های طبیعی، مراتع و ارتفاعات با رشد قابل توجهی همراه بوده است؛ رشدی که اگرچه در نگاه نخست نویدبخش سرسبزی، طراوت و احیای اکوسیستم‌های طبیعی است، اما در سوی دیگر، یک زنگ خطر جدی را نیز به صدا درآورده است: افزایش احتمال وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده در فصل گرم سال.

  تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که با خشک شدن تدریجی این پوشش گیاهی انبوه در ماه‌های پیش‌رو، شرایط برای شکل‌گیری و گسترش سریع آتش در عرصه‌های طبیعی فراهم می‌شود؛ آتش‌هایی که در بسیاری از موارد، نه‌تنها منابع طبیعی و زیست‌بوم‌های ارزشمند را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، بلکه خسارت‌های سنگینی به تنوع زیستی، خاک، پوشش گیاهی و حتی زیرساخت‌های محلی وارد می‌کنند و مهار آن‌ها نیز در برخی مواقع با دشواری‌های جدی همراه است.

  در چنین شرایطی، مدیریت بحران‌های طبیعی و به‌ویژه پیشگیری از آتش‌سوزی در مراتع و جنگل‌ها، به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دستگاه‌های متولی از جمله اداره کل حفاظت محیط‌زیست و اداره کل منابع طبیعی تبدیل شده است؛ اولویتی که بر پایه آن، رویکرد «پیشگیری پیش از وقوع حادثه» جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های اجرایی این نهادها پیدا کرده است.

  اکنون و در آستانه فصل گرم سال، تمرکز اصلی این برنامه‌ها بر تقویت زیرساخت‌های پیشگیرانه، افزایش سرعت واکنش در زمان وقوع احتمالی حوادث و کاهش عوامل انسانی و محیطی مؤثر در شکل‌گیری آتش‌سوزی‌ها قرار گرفته است؛ رویکردی که به گفته مسئولان محیط‌زیست فارس، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در حفاظت از سرمایه‌های طبیعی استان و کاهش خسارت‌های احتمالی در ماه‌های آینده ایفا کند.

رشد قابل توجه و انبوه پوشش گیاهی در مناطق مختلف فارس

  لیلا تاج‌گردون مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان فارس با تأکید بر اهمیت اقدامات پیشگیرانه در مدیریت بحران‌های طبیعی، به‌ویژه در حوزه آتش‌سوزی مراتع و جنگل‌ها، گفت: در سال‌های اخیر یکی از موضوعات مهم در دستور کار ادارات کل حفاظت محیط‌زیست و منابع طبیعی، مدیریت پیشگیرانه و مقابله با آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی بوده است.

  وی با اشاره به شرایط اقلیمی سال جاری افزود: با توجه به بارش‌های مناسب در فصل بهار، امسال شاهد رشد قابل توجه و انبوه پوشش گیاهی در مناطق مختلف استان هستیم که این موضوع در صورت خشک شدن در فصل گرم، می‌تواند زمینه‌ساز افزایش احتمال وقوع آتش‌سوزی و شدت بالای آن باشد.

  مدیرکل حفاظت محیط‌زیست فارس افزود: در همین راستا و با رویکرد «پیشگیری مقدم بر مقابله»، این اداره کل از ابتدای سال جاری، زودتر از سال‌های گذشته مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه را آغاز کرده است.

تشکیل تیم‌های واکنش سریع برای مقابله با آتش‌سوزی‌های مراتع

  تاج‌گردون از برگزاری جلسات مدیریت بحران در سطح اداره کل و شهرستان‌های تابعه خبر داد و گفت: تشکیل تیم‌های واکنش سریع در مرکز استان و شهرستان‌ها، از جمله اقدامات مهم در راستای آمادگی برای مقابله با حوادث احتمالی است.

  وی ادامه داد: همچنین شناسایی و بررسی کانون‌های بحرانی آتش‌سوزی با استفاده از نقشه‌های سال‌های گذشته و تحلیل نقاط وقوع حریق انجام شده و در این راستا نقشه پهنه‌بندی مناطق مستعد آتش‌سوزی نیز تهیه شده است.

  به گفته او، بررسی علل وقوع آتش‌سوزی‌های گذشته، تعیین نقاط شروع حریق و انجام بازدیدهای میدانی از عرصه‌های طبیعی از دیگر اقدامات کارشناسی صورت‌گرفته بوده که بر اساس نتایج آن، برنامه‌های پیشگیرانه متناسب با هر منطقه طراحی و اجرا شده است.

  مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان فارس در پایان تصریح کرد: از مهم‌ترین اقدامات اجرایی در این حوزه می‌توان به احداث آتش‌برها در نقاط شناسایی‌شده و همچنین پاکسازی مسیرهای دسترسی از پوشش گیاهی خشک و قابل اشتعال اشاره کرد که با هدف کاهش ریسک و کنترل سریع حوادث احتمالی در حال انجام است.

  آغاز گسترده اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با آتش‌سوزی در مراتع فارس

  حجت‌الله عبدلی گشتاسب، مدیر بحران اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان فارس نیز در گفتگو با خبرنگار مهر از آغاز گسترده اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با آتش‌سوزی در مناطق طبیعی استان خبر داد و گفت: از ۲۰ فروردین‌ماه، عملیات میدانی در پارک ملی بمو آغاز شده و هم‌اکنون ۵ تا ۶ دستگاه ماشین‌آلات سنگین از جمله گریدر، لودر و بلدوزر در این منطقه در حال فعالیت هستند.

  وی با اشاره به اجرای این اقدامات در سایر مناطق استان افزود: در مناطقی مانند ارژن – پریشان، میان‌جنگل فسا و سایر شهرستان‌ها نیز متناسب با سوابق آتش‌سوزی و حساسیت مناطق، عملیات پیشگیرانه در حال انجام است.

  مدیر بحران محیط‌زیست فارس با بیان اینکه تجهیز شهرستان‌ها در دستور کار قرار گرفته است، تصریح کرد: ادوات اطفای حریق از جمله دمنده، بیل آتش‌کوب و تجهیزات اولیه در اختیار مناطق قرار گرفته تا در مراحل اولیه بتوان نسبت به مهار آتش اقدام کرد.

  عبدلی گشتاسب ادامه داد: همچنین خودروهای عملیاتی و تراکتورها به مخازن آب و تجهیزات لازم برای پاکسازی و کنترل حریق مجهز شده‌اند و اقلام پشتیبانی مورد نیاز نیز برای استفاده در شرایط بحران آماده‌سازی شده است.

  وی با تأکید بر اهمیت آموزش و فرهنگ‌سازی گفت: در این راستا، مکاتباتی با آموزش‌وپرورش برای ارائه آموزش‌های مرتبط از طریق سامانه «شاد» انجام شده و همچنین با جهاد کشاورزی برای برگزاری دوره‌های آموزشی ویژه کشاورزان و دامداران در زمینه جلوگیری از سوزاندن بقایای کشاورزی هماهنگی صورت گرفته است.

نقش مهم جوامع محلی در مدیریت آتش‌سوزی مراتع

  مدیر بحران اداره کل حفاظت محیط‌زیست فارس افزود: این اقدام به دلیل آن است که سوزاندن پسماندهای کشاورزی علاوه بر تهدید بهداشت عمومی و آلودگی محیط‌زیست، در بسیاری موارد منجر به بروز آتش‌سوزی‌های گسترده در طبیعت می‌شود.

  وی از همکاری با صدا و سیما برای ارتقای آگاهی عمومی خبر داد و گفت: اطلاع‌رسانی، آموزش همگانی و اعلام شماره تماس برای دریافت گزارش‌های مردمی از دیگر برنامه‌هایی است که در دستور کار قرار دارد.

  عبدلی گشتاسب با اشاره به نقش مهم جوامع محلی در مدیریت بحران اظهار کرد: برنامه‌ریزی برای برگزاری نشست‌های هم‌اندیشی با جوامع محلی، دهیاران و گروه‌های مردمی در حال انجام است، چرا که این افراد نخستین کسانی هستند که می‌توانند در زمان طلایی اولیه به محل حادثه رسیده و در مهار آتش نقش مؤثری ایفا کنند.

  وی افزود: تلاش می‌شود تا دهم خردادماه تمامی این جلسات برگزار و در حد امکان تجهیزات لازم نیز در اختیار دهیاری‌ها قرار گیرد. همچنین دوره‌های آموزشی برای طبیعت‌دوستان و همیاران محیط‌زیست نیز در حال برگزاری است.

  بخش قابل توجهی از آتش‌سوزی‌ها ناشی از عوامل انسانی و بی‌احتیاطی است

  مدیر بحران محیط‌زیست فارس در پایان با تأکید بر پیامدهای گسترده آتش‌سوزی‌ها گفت: آتش‌سوزی تنها به معنای سوختن درختان نیست، بلکه بخشی از تاریخ طبیعی و زیستگاه‌های حیات‌وحش را نابود می‌کند و تهدیدی جدی برای تنوع زیستی به شمار می‌رود.

  وی خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از آتش‌سوزی‌ها ناشی از عوامل انسانی و بی‌احتیاطی است و از عموم مردم، دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، عشایر و جوامع محلی درخواست می‌شود با رعایت نکات ایمنی، از روشن کردن آتش در طبیعت خودداری کرده و در صورت مشاهده حریق، موضوع را سریعاً اطلاع‌رسانی کنند تا بتوان با هم‌افزایی از این سرمایه‌های طبیعی برای نسل‌های آینده حفاظت کرد.