| پیام ما | جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران اگرچه با آتش‌بسی ۱۰ روزه متوقف شده؛ اما همه چشم‌ها به «اسلام‌آباد» پایتخت پاکستان دوخته شده است تا نتیجه نهایی مذاکراتی که «شهباز شریف» و «فیلد مارشال عاصم منیر» میان ایران و آمریکا ترتیب داده‌اند، مشخص شود. آیا ایران و آمریکا پس از ۴۷ سال به صلحی دائمی می‌رسند یا جنگ دوباره ازسرگرفته می‌شود؟

این مذاکرات بر خلاف مذاکرات پیشین میان دو کشور ایران و آمریکا نه در سطح وزرای خارجه و هیئت‌های نمایندگی که میان مقامات ارشد دو کشور برگزار می‌شود.

برای نخستین‌بار، «جی‌دی ونس» معاون رئیس‌جمهور آمریکا و «محمدباقر قالیباف» رئیس مجلس ایران هدایت و سرپرستی این مذاکرات را بر عهده دارند و آن‌گونه که گفته می‌شود، هر دوی این هیئت‌ها اختیارات کامل را داشته و نیازی به مشورت با پایتخت‌های خود ندارند.

*سایه بی‌اعتمادی بر مذاکرات

جمعه‌شب هر دو هیئت وارد پاکستان شده و مورد استقبال مقامات پاکستان قرار گرفتند. این مذاکرات تا پیش از آغاز خود با اما و اگرهایی همراه بود. تا پیش از سفر هیئت ایرانی به پاکستان، مقامات جمهوری اسلامی ایرانی از جمله قالیباف از نقض مفاد آتش‌بس و بی‌معنا بودن آن در شرایطی که تجاوز اسرائیل به جنوب لبنان تداوم دارد تأکید داشتند. این در حالی است که همچنان سایه بزرگی بی‌اعتمادی به آمریکا و مذاکرات اسلام‌آباد به دلیل هم‌زمانی شروع جنگ «دوازده روزه» و «جنگ رمضان» با مذاکراتی که بین دو کشور وجود داشت؛ بر این مذاکرات سنگینی می‌کند. این بی‌اعتمادی در سخنان تمامی مقامات سیاسی، اجرایی و نظامی کشور هویدا است.

در این راستا، «محمدرضا عارف»، معاون اول رئیس‌جمهور، در شبکه ایکس نوشت: «اگر ما در اسلام‌آباد با نمایندگان «اول آمریکا» مذاکره کنیم، دستیابی به توافقی که برای جهان مفید باشد، محتمل است. اما اگر با نمایندگان «اول اسرائیل» روبه‌رو شویم، هیچ توافقی حاصل نخواهد شد؛ ما ناگزیر دفاع خود را حتی با شدت بیشتری نسبت به گذشته ادامه خواهیم داد و جهان با هزینه‌های بیشتری مواجه خواهد شد.»

«فاطمه مهاجرانی» سخنگوی دولت روز شنبه، با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران از حقوق خود عقب‌نشینی نخواهد کرد و کوتاه نخواهد آمد اظهار کرد: «اعزام تیم دیپلماسی ایران به ریاست آقای قالیباف نشان از عزم ایران برای گفت‌وگو دارد؛ ولی همان‌طور که رئیس‌جمهور اشاره کردند به‌صورت دست به ماشه مذاکره خواهیم کرد. درحالی‌که اهل گفت‌وگو هستیم؛ اما به‌طرف مقابل اعتماد نداریم.»

او افزود: «امیدواریم در سایه راهنمایی‌های مقام معظم رهبری تیم دیپلماسی ایران در این مذاکرات موفق شود. تیم مذاکره‌کننده ما به همراه کوله‌پشتی و عکس‌های کودکان میناب ما عازم پاکستان شد؛ درحالی‌که این حرکت نشان از این داشت که ما با این کوله‌بار عازم گفت‌وگو می‌شویم و می‌دانیم چه زخمی بر دل ملت نشسته است.»

مهاجرانی با بیان اینکه ما ملتی عقلانی هستیم یادآور شد: «در سایه رهنمودهای مقام معظم رهبری، مسیر دیپلماسی دنبال می‌شود.»

«محمدجواد ظریف»، وزیر خارجه سابق، نیز را با صدور پیامی خیانت آمریکایی‌ها به مذاکرات پیشین بین دو کشور را یادآور شد و گفت: «ایران باوجود «خیانت‌های مکرر آمریکا»، جدیت خود را با فرستادن معتبرترین و توانمندترین تیم خود به پاکستان نشان داده است.

ظریف یادآور شد: «بیایید امیدوار باشیم که فراتر از لاف‌ها، ترامپ تنها راه خروج از باتلاق خودساخته خود را ببیند: دست از گوش‌دادن به تحت تعقیب‌ها و همدستانشان بردارد. تا وقتی هنوز می‌تواند، توافق کند.»

گفت‌وگوی ایران و آمریکا با نخست‌وزیر پاکستان

به‌رغم این بی‌اعتمادی‌ها هر دوی هیئت‌های ایرانی و آمریکایی، ظهر روز شنبه، وارد گفت‌وگو با «شهباز شریف» و «عاطم منیر» شدند.

مذاکرات از روز شنبه با دیدارهای جداگانه نخست‌وزیر پاکستان با هیئت‌های آمریکا و ایران آغاز شد و در اولین دیدار محمدباقر قالیباف مذاکره‌کننده ارشد ایران در کاخ نخست‌وزیری با نخست‌وزیر پاکستان دیدار کرد.
«اسماعیل بقایی» سخنگوی وزارت خارجه در مورد جزئیات دیدار میان هیئت ایران و مقامات پاکستان اظهار کرد: «برای ما مهم بود بدون ابهام نقطه‌نظرات کشور را بیان کنیم. در حال حاضر ردوبدل پیام‌ها در جریان است. در دیدار با آقای عاصم منیر مواضع، دیدگاه‌ها و مطالبات ایران را منتقل کردیم و دکتر قالیباف و هیئت همراه در حال حاضر مشغول تبادل نظر با طرف‌های پاکستانی هستند.»

بقائی گفت: «ما در یک برهه خاصی در تاریخ ایران مشغول مبادله دیپلماتیک هستیم، دیپلماسی برای ما ادامه دفاع و جنگ است همان‌طور که در ۴۰ روز با تمام توان از کیان کشورمان دفاع کردیم. دیپلماسی و دفاع دو روی یک سکه هستند و ان‌شاءالله با دعای خوب مردممان و حمایت همه‌جانبه بخش‌های مختلف مطالبات مردم ایران محقق می‌شود.»

سخنگوی وزارت خارجه با تأکید بر اینکه مبارزه نفس‌گیری در حال حاضر در جریان است افزود: «به مردم کشورمان اطمینان می‌دهم که همان‌طور که مدافعان وطن پای لانچرها از کیان کشور دفاع کردند، ما نیز از همه ظرفیت‌های خود برای تثبیت این دستاوردها و کیان کشور استفاده خواهیم کرد.»

به گزارش ایسنا، بقایی که تیم مذاکره‌کننده ایران در اسلام‌آباد را همراهی می‌کند، گفت: «الحمدلله به‌غیراز همان ساعات اولیه در روز اول که چند مورد نقض آتش‌بس داشتیم و البته نیروهای مسلح با قاطعیت پاسخ دادند، تاکنون گزارشی مبنی بر نقض آتش‌بس دریافت نکردیم. مواردی بوده از جمله امروز که این امکان وجود داشته که زمینه برای نقض آتش‌بس فراهم شود. ما خیلی جدی به طرف‌های مقابل هشدار دادیم تا جلوی این موضوع گرفته شود و دشمن اقدامی دراین‌ارتباط انجام ندهد. نیروهای مسلح ما دستشان روی ماشه است، دستگاه دیپلماسی نیز کوچک‌ترین مورد را رصد و مدیریت می‌کند.»

همچنین در ارتباط با موضوع لبنان نیز گفت: «در توافق آتش‌بس تأکید شده است که آتش‌بس شامل همه جبهه‌ها از جمله لبنان شود. ما فقط این را نمی‌گوییم؛ بلکه طرف پاکستانی نیز به این موضوع اشاره کرده است. خیلی صریح مواضع در این زمینه اعلام شده و ما در ارتباط مداوم با بیروت هستیم. با سفیرمان در لبنان مرتب در ارتباط هستیم و با دیگر جهات ذی‌ربط در لبنان تا اطمینان حاصل کنیم که اجرای آتش‌بس در همه جبهه‌ها در حال انجام است و نسبت به این موضوع از سوی طرف مقابل تعهد وجود دارد.»

گفته می‌شود شیوه و شکل مشخصی برای برگزاری این مذاکرات از قبل، اینکه مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم باواسطه انجام شود تعیین نشده است و باید دید روند گفت‌وگوها طرف‌ها را به کدام سمت هدایت خواهد کرد.

بر اساس این گزارش به‌طورکلی می‌توان ساختار دیپلماتیک مذاکرات اسلام‌آباد را این‌گونه دید: «مرحله مقدماتی؛ هیئت‌های آمریکایی و ایرانی جلسات دوجانبه جداگانه‌ای با نخست‌وزیر پاکستان که به‌عنوان میانجی اصلی عمل می‌کند، برگزار خواهند کرد. در مرحله اول؛ مذاکرات غیرمستقیم آغاز می‌شود و هر دو طرف خواسته‌ها و مواضع خود را از طریق کانال میانجی‌گری پاکستان به‌جای تماس مستقیم ردوبدل می‌کنند. مرحله دوم؛ درصورتی‌که مذاکرات در مرحله اول سازنده باشد، به سمت مذاکرات مستقیم و رودررو بین نمایندگان آمریکا و ایران پیش خواهد رفت.»

براین‌اساس در صورت موفقیت مراحل مذاکرات احتمال دیدار مستقیم قالیباف و ونس بسیار جدی است. «محمدباقر قالیباف» جمعه‌شب و در بدو ورود به پاکستان، در گفت: «متأسفانه تجربه ما از مذاکره با آمریکایی‌ها همواره با شکست و پیمان‌شکنی روبرو شده است. دو بار در طول کمتر از یک سال در میانه مذاکرات، باوجود حسن‌نیت طرف ایرانی، به ما حمله کردند و مرتکب جنایات جنگی متعدد شدند.»

وی تأکید کرد: «ما حسن‌نیت داریم؛ ولی اعتماد نداریم. در مذاکرات پیش رو، اگر طرف آمریکایی آماده توافق واقعی و دادن حقوق ملت ایران باشند، از طرف ما هم آمادگی برای توافق خواهند دید؛ اما در جنگ فعلی به آنها نشان داده‌ایم که اگر بخواهند از مذاکره برای اجرای یک نمایش بی‌حاصل و عملیات فریب استفاده کنند، ما آماده‌ایم تا حقوق خود را باایمان به خدا و تکیه بر توان ملتمان محقق کنیم.»

آغاز مذاکرات و پیشرفت گفت‌وگوها

تا زمان تنظیم این گزارش، خبرها حاکی از آغاز مذاکرات بین ایران و آمریکا، در بعدازظهر شنبه بود. به گزارش ایسنا، باتوجه‌به رایزنی‌های فشرده در اسلام‌آباد و پیشرفت گفت‌وگوها، مذاکرات میان ایران و آمریکا برای نهایی کردن موضوعات مطرح بین طرف‌ها آغاز شد.

بر اساس این گزارش باتوجه‌به رایزنی‌های فشرده در اسلام‌آباد و پیشرفت گفت‌وگوها و از سویی محدودکردن حملات رژیم صهیونیستی از بیروت به مناطق جنوبی لبنان که به معنای پیشرفت در اجرای آتش‌بس محسوب می‌شد، و نیز پذیرفتن آزادسازی دارایی‌های ایران از سوی طرف آمریکایی تصمیم بر آن شد که مذاکرات میان ایران و آمریکا برای نهایی کردن موضوعات آغاز شود. ازاین‌رو از عصر روز شنبه هیئت‌های کارشناسی گفت‌وگوهای فنی را آغاز کردند. برای نهایی کردن موضوعات فی‌مابین به گفت‌وگوهای کارشناسی و فنی دقیق‌تر نیاز بود که مذاکرات را ضروری می‌ساخت.