احیای بازار سوخته رشت با بولدوزرها؟!

چند روز بعد از خاموش‌شدن آتشی که به جان مغازه‌های بازار رشت افتاده بود، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی به رشت رفت تا با تهیه گزارشی میدانی از وضعیت بازار و ارائه آن به وزیر میراث‌فرهنگی، برنامه‌ریزی‌ها برای مرمت و ساماندهی این بازار آغاز شود. حتی در همان زمان مدیرکل میراث‌فرهنگی استان گیلان گفته بود: «انجام مذاکراتی از سوی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با استاندار گیلان و اعزام مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث‌ معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی سبب ایجاد گشایش‌هایی برای رضایت بازاریان می‌شود.»
باوجوداین، هنوز دل‌نگرانی‌هایی برای آینده این بازار تاریخی و چگونگی از سرگرفتن ساماندهی آن وجود دارد. برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که مقامات استانی و مدیریت شهری نگاهشان به بازسازی بازار رشت ایجاد یک طبقه زیرزمین در بازار و یک طبقه اضافه بر سازه‌های قبلی روی بازار است تا به مالکان ارزش‌افزوده داده شود؛ نگاهی که به‌واسطه ثبت ملی بودن بازار و انتخاب رشت به‌عنوان شهر جهانی خلاق غذا، آن را با مشکلات زیادی مواجه می‌کند و براساس قوانین میراثی، اقدامی غیرقانونی تلقی می‌شود.

تأکید مقامات میراثی بر تهیه طرح مرمت و احیای بازار رشت
«ترانه یلدا»، معمار و شهرساز، با اشاره به صحبت‌های تلفنی که چند روز گذشته با «سیدرضا صالحی امیری»، وزیر میراث‌فرهنگی و گردشگری و «علی دارابی»، معاون میراث‌فرهنگی وزارتخانه، داشته به «پیام ما» می‌گوید: «در صحبت‌های انجام‌شده مقامات میراث‌فرهنگی بر بازسازی عین‌به‌عین و مرمت بخش‌های باقیمانده بازار تأکید کردند. علاوه ‌بر اینکه نیاز است طرحی مشخص و درست با توجه به نیاز بازار رشت برای این ساماندهی تهیه شود.»

بازار تاریخی رشت باید عین‌به‌عین و مانند گذشته احیا شود
یلدا تأکید می‌کند که باید این گفته را که «مدیریت شهری رشت باید ارزش‌افزوده به این فضا اضافه کند»، فراموش کرد و توضیح می‌دهد: «بازار رشت در فهرست میراث ملی کشور به ثبت رسیده و کسی اجازه ندارد دخل و تصرفی در آن داشته باشد؛ حتی در زمان ساماندهی و مرمت این مجموعه تاریخی. علاوه‌برآن، نیاز است هر چه مانده از جرزها گرفته تا طاقی‌ها حفاظت شوند.»
او با اشاره به باقی‌ ماندن بخش‌های قدیمی آجری بازار رشت که پایه‌ اصلی ساخت بازار نیز محسوب می‌شود، بر امکان مرمت و احیای بازار، با همان شکل و ظاهر قدیم خود، تأکید می‌کند و می‌گوید: «این عملیات فرصتی است تا بخش‌های خیلی قدیمی‌تر نیز مرمت و بازسازی شود و به زمان قبل از ایجاد برخی الحاقات به بازار برگردد؛ الحاقاتی که در این سال‌ها راه‌های تنفس بازار را گرفته بودند.» او با اشاره به شرایط آب‌وهوایی رشت و فراهم نبودن شرایط برای ساخت زیرزمین در این شهر، به‌دلیل رطوبت خاک، تأکید می‌کند: «از سوی دیگر، به‌دلیل ثبت ملی این بازار تاریخی اجازه حتی اضافه شدن یک طبقه هم وجود ندارد و باید این بازار عیناً و مشابه همان میراث قدیمی ساخته شود.»

باید معماران آشنا به شهرسازی رشت طرح مرمت بازار را تهیه کنند
این معمار و شهرساز همچنین ثبت شهر رشت در فهرست میراث جهانی یونسکو به‌عنوان شهر خلاق غذا را یکی دیگر از دلایل تأکید خود برای باززنده‌سازی بازار تاریخی رشت به همان شکل و حالت قدیمی خود می‌داند و ادامه می‌دهد: «معتقدم باید اجازه دهند افرادی که با معماری رشت آشنا هستند، کار مرمت و ساماندهی بازار را انجام دهند.»
یلدا با تأکید بر ای‌که مقامات استانی باید فقط در بخش اجرا کار کنند و تفویض اختیاری در این زمینه ندارند، ادامه می‌دهد: «این باید از طرف کسانی که در احیای بازار نقش خواهند داشت، درک شود که نیاز است طرح بازار توسط افراد آشنا به معماری و شهرسازی تاریخی تهیه شود تا بازار حال‌و‌هوای میراثی خود را از دست ندهد؛ چون باید آن را احیا کرد، نه اینکه بلدوزر داخل آن به حرکت درآورد.»