«زاوقان» محله‌ای تاریخی در شهر سمنان است. نام این محله مانند سایر محله‌های سمنان بر اساس نظام تقسیم آب سنتی و از استخر تاریخی تقسیم آب انتخاب شده است. «زاوقان» در کنار «کدیور»، «کوشمغان»، «ملحی» جزو محلات ثلاث سمنان به شمار می‌آید که در سفرنامه‌ها با نام «سمنک» (Samanak) از آنها یاد شده است. با نگاهی به شهرسازی کهن ایران و باغ‌های پرشمار این محلات، می‌توان دریافت که این محله‌ها دارای مناظری روستایی بوده و وظیفه تأمین غذای شهر تاریخی سمنان را بر عهده داشته‌اند. اما زاوقان در میان محلات ثلاث، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. وجود بناهایی چون بنای ایلخانی «امامزادگان علوی»، «آب‌انبار اسماعیل‌خان سنگسری»، قلعه تاریخی تخریب‌شده و کاوش‌نشده، و مصلای تاریخی آن - که به «مسجد جامع زاوقان» نیز معروف است و احتمالاً مصلای شهر سمنان در دوره تیموری یا دوره‌ای نزدیک به آن بوده - نشان از اهمیت تاریخی این منطقه دارد. در گذشته محله زاوقان را ورودی سمنان می‌دانستند.