صدای محیط‌زیست در همشهری خاموش شد





صدای محیط‌زیست در همشهری خاموش شد

۱۷ خرداد ۱۴۰۴، ۱۹:۲۴

تأسیس روزنامه همشهری به پایمردی غلامحسین کرباسچی، شهردار وقت تهران، بدون شک نقطه‌عطفی در مطبوعات ایران است. رسانه‌ای که با انتشار اولین نسخه آن در ۲۴ آذر سال ۱۳۷۱، تصویری متفاوت از روزنامه و روزنامه‌نگاری را به نمایش گذاشت.

این روزنامه که هم از نظر محتوا و هم از نظر شکل ظاهر، قطع و صفحه‌آرایی با سایر روزنامه‌ها متفاوت بود و تمام‌رنگی منتشر می‌شد، به موضوعاتی پرداخت که تا آن زمان در سایر رسانه‌ها کمتر مورد توجه بود. مشکلات شهر، جوانان، اوقات فراغت و محیط‌‌زیست از جمله این موضوعات بودند.

با مدیریت کرباسچی، ساخت‌وساز و اجرای طرح‌های عمرانی سرعت گرفت و در زمانی کوتاه چهره تهران دگرگون شد. هم‌زمان با این تغییرات و افزایش جمعیت شهرنشین، بر معضلات شهری از جمله آلودگی هوا و مشکلات ترافیک افزوده شد. این موضوعات حالا رسانه‌ای برای مطرح شدن داشتند.

 

شکل‌گیری صفحه مستقل محیط‌‌زیست

مباحث محیط‌‌زیست برای نخستین‌بار به همت اسماعیل عباسی در کنار دیگر موضوعات شهری در روزنامه همشهری مطرح و با ورود ناصر کرمی‌ به گروه شهری، این مباحث پررنگ‌تر شد. او که دانش‌آموخته محیط‌زیست بود، با نگاه تخصصی به محیط‌زیست پرداخت. نگارنده نیز در سال ۸۲ به گروه شهری پیوست و به پیشنهاد ناصر کرمی‌ -دبیر وقت گروه شهری- حوزه محیط‌زیست را برعهده گرفت.

با تغییر در مدیریت شهری و روی کار آمدن احمدی‌نژاد، مدیریت همشهری نیز تغییر کرد و در مرداد ۸۲ علیرضا شیخ‌ عطار بر مسند مدیریت پرمخاطب‌ترین روزنامه فارسی‌زبان تکیه زد. طی سال‌های ۸۲ تا ۸۵  هنوز صفحه محیط‌زیست مستقل نشده بود و اخبارمحیط‌زیست در گروه شهری منتشر می‌شد. در آن زمان، گزارش‌های مرتبط با محیط‌زیست در صفحات دیگر از جمله صفحه سفروطبیعت منتشر می‌شد. با شدت گرفتن تخریب‌های محیط‌زیست، حجم اخبار و مطالب محیط‌زیست نیز افزایش یافت و اختصاص صفحه‌ای مستقل به محیط‌زیست اجتناب‌ناپذیر شد. با همین رویکرد، نخستین صفحه مستقل محیط‌زیست در سال ۸۵ با عنوان زادبوم منتشر شد. مسئولیت این صفحه که طی سال‌ها با عناوین زادبوم، محیط‌زیست، سرزمین و زیست‌بوم منتشر می‌شد، از آغاز تا دهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸ -پایان همکاری با همشهری- با نگارنده بود.

 

همراهی با گروه محیط‌‌زیست

اسفندماه ۱۳۸۴، شیخ عطار، مدیریت همشهری را به حسین انتظامی‌ که مدیریت روزنامه جام‌جم را در پیشینه خود داشت، واگذار کرد.  

انتظامی نیز مردادماه ۱۳۸۷ به مجلس ‌رفت و علی‌اصغر محکی  جایگزین او شد. پس از آن در دی‌ماه ۱۳۸۹ حسین قربان‌زاده، سردبیر و بعد ازچندی مدیرمسئول روزنامه همشهری شد و تا  شهریور ۱۳۹۶ در این مسئولیت باقی ماند. در همه این دوران‌ با وجود تغییر مدیران همشهری، صفحه محیط‌زیست با کمترین مشکلی منتشر شد.

 

خط‌مشی 

خط‌‌مشی و رویکرد صفحه محیط‌زیست از آغاز شکل‌گیری، طرح معضلات محیط‌زیست و ارائه راهکار با نگاه کارشناسی بود.

 ازآنجاکه گروه محیط‌زیست فارغ از خط‌‌کشی‌ها و جناح‌بندی‌های سیاسی   اطلاع‌رسانی می‌کرد و خط قرمز آن منافع ملی بود، در زمانی کوتاه توانست اعتماد کارشناسان و مدیران محیط‌زیست و منابع‌طبیعی، به‌ویژه مدیران میانی، (اعم از اصلاح‌طلب و اصول‌گرا) را جلب کند و بنا به یک قانون نانوشته، گاه همین کارشناسان و مدیران با اطمینان از محفوظ ماندن منبع خبر، اخبار مرتبط با تخریب‌ها را در اختیار گروه محیط‌زیست قرار می‌دادند.

همچنین، مجالی برای انتشار مطالب دانشجویان و فعالان محیط‌زیست فراهم آمد؛ اما این صفحه هرگز تریبون افراد همه‌چیزدان نشد و برای تولید محتوا در هر حوزه‌ای سراغ کارشناسانی می‌رفت که در آن حوزه تخصص داشتند.

 

دوره شکوفایی

 گروه محیط‌زیست در دوران فعالیت خود با همراهی سایر رسانه‌ها توانست با انتشار گزارش‌های متعدد از احداث جاده در جنگل ابر جلوگیری کند. مانع  تخریب‌های ناشی از عبور خط لوله گاز در رویشگاه‌های زاگرسی شود. از  احداث جاده در باغ گیاه‌شناسی نوشهر جلوگیری کند. مقابل زیاده‌خواهی افراد ذی‌نفوذ بایستد و با هشدار درباره زمین‌خواری، کوه‌خواری، جنگل‌تراشی، ساخت‌وسازهای غیرقانونی، سدسازی‌های بی‌رویه، بحران آب، خشک شدن تالاب‌ها، گسترش کانون‌های ریزگرد،غارت منابع آبزی خلیج‌فارس و دیگر معضلات محیط‌زیست روشنگری کند. انتشارگزارش‌های پرشمار و صدها ویژه‌نامه تخصصی و انعکاس دیدگاه‌های کارشناسان دلسوز و نقدهای مشفقانه، همشهری را به رسانه‌ای اثرگذار در حوزه محیط‌زیست و منابع‌طبیعی تبدیل کرد.

 

دوره افول  

شهریورماه ۱۳۹۶ با تغییر مدیریت شهری، خسرو طالب‌زاده مدیرمسئول این روزنامه شد و تا خرداد ۱۳۹۷ در این سمت باقی ماند. او که با مفهوم توسعه پایدار و محیط‌‌زیست ناآشنا بود، در اولین روزهای مدیریتش در جمع دبیران خواست صفحه محیط‌‌زیست را تبدیل به کسب‌وکار کنیم. در آن جلسه، نگارنده از او خواست تا اجازه دهد گروه محیط‌زیست همچون گذشته به فعالیت خود ادامه دهد، او نپذیرفت و بر اجرای تصمیمش تأکید کرد. هرچند دوره مدیریت طالب‌زاده بر همشهری پایدار نبود، اما در این دوره فعالیت گروه محیط‌زیست با موانع جدی مواجه شد.

 

فرجام تلخ گروه محیط‌زیست

با پایان همکاری نگارنده با همشهری (دهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸)، مژگان جمشیدی، خبرنگار کهنه‌کار محیط‌‌زیست که پیش‌ازاین در دو مقطع کوتاه زمانی در حوزه محیط‌زیست با همشهری همکاری کرده بود، مدیریت این گروه را برعهده گرفت، اما پس از چندی از ادامه همکاری با همشهری منصرف شد. بعد از او، محمد باریکانی، خبرنگار باسابقه حوزه میراث‌فرهنگی و گردشگری که در صفحه زیست‌بوم فعالیت می‌کرد، به دبیری گروه زیست‌بوم منصوب شد.

تیرماه ۱۴۰۰ با انتخاب ششمین دوره شورای شهر تهران و تغییر مدیریت شهری و در پی آن، تغییر مدیران همشهری رفته‌رفته این صفحه از خط‌‌مشی خود فاصله گرفت و سرانجام اردیبهشت‌ماه گذشته گروه زیست‌بوم در روزهایی که بیش از هر زمان دیگری نیاز به اطلاع‌رسانی در حوزه محیط‌زیست وجود دارد، منحل شد و بدین‌ترتیب صدای محیط‌زیست پس از ۳۳ سال تلاش در روزنامه پیشرو در محیط‌زیست خاموش شد. 

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زندگی در تعلیق

زندگی در تعلیق