مشاهده‌ی یک لاک‌پشت با ویژگی‌های آملانیسم در ایران

تحریریه پیام ما

در جدیدترین شماره مجله بین‌المللی Herpetological Bulletin، برای نخستین‌بار گزارش شد

11 خرداد 1404، 12:54

در جدیدترین شماره مجله بین‌المللی Herpetological Bulletin، برای نخستین‌بار گزارشی از مشاهده‌ یک لاک‌پشت با ویژگی‌های آملانیسم در ایران منتشر شده است.

این نمونه نابالغ از گونه‌ لاک‌پشت برکه‌ای اروپایی (Emys orbicularis) در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۲۳ در روستای وشمه‌سرا، از توابع شهرستان آستانه‌اشرفیه در استان گیلان، توسط پرهام آذرخش ثبت و جمع‌آوری شده است. این فرد با لاکی به رنگ زرد روشن، پلاسترونی (سطح زیرین لاک) کم‌رنگ و چشمانی صورتی با مردمک قرمز، از ظاهر معمول هم‌گونه‌های خود که معمولاً تیره‌رنگ با خال‌های زرد هستند، به‌وضوح متمایز بوده است. اختلالات رنگی در جانوران، به‌ویژه خزندگان، از جمله پدیده‌های کمتر شناخته‌شده اما جذاب در زیست‌شناسی هستند.
این اختلالات ممکن است ناشی از عوامل ژنتیکی، محیطی یا تغذیه‌ای باشند و بر الگوها و رنگ‌بندی طبیعی بدن تأثیر بگذارند. یکی از شناخته‌شده‌ترین این موارد، آلبینیسم است؛ حالتی که در آن جانور به‌طور کامل فاقد ملانین، رنگ‌دانه‌ی اصلی تیره‌رنگ، است و به همین دلیل چشم‌ها، پوست و حتی اندام‌های داخلی کاملاً رنگ‌پریده و روشن می‌شوند. با این حال، اختلالی به‌مراتب کم‌شیوع‌تر به نام آملانیسم نیز وجود دارد. در آملانیسم، فقط تولید ملانین مختل می‌شود و سایر رنگ‌دانه‌ها ممکن است همچنان در بدن حضور داشته باشند.
به همین دلیل، جانورانی با این ویژگی ممکن است ظاهری طلایی یا زرد پیدا کنند، در حالی که چشم‌ها یا بخش‌هایی از بدن همچنان دارای رنگ باشند. Emys orbicularis یکی از سه گونه‌ی لاک‌پشت آب‌های داخلی ایران به شمار می‌رود. دو گونه‌ دیگر عبارت‌اند از لاک‌پشت برکه‌ای خزری (Mauremys caspica) که در شمال و بخش‌هایی از مرکز ایران زیست می‌کند و لاک‌پشت لاکنرم فراتی (Rafetus euphraticus) که گونه‌ای در خطر انقراض و بومی حوزه‌ رودخانه‌های دجله و فرات است. حضور لاک‌پشت برکه‌ای اروپایی در استان‌های شمالی ایران پیش‌تر نیز گزارش شده بود، اما این نخستین‌بار است که نمونه‌ای با اختلال رنگی آملانیسم از آن در ایران و حتی در سطح جهانی ثبت می‌شود.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

خزندگان، ژنتیک، گیلان