کمبود منابع آبی تقریباً همه بخش‌های کشور را با مشکل مواجه کرده‌ است؛ کمبودی که حالا در برخی مناطق به‌نظر بیشتر «بی‌آبی» است تا «کم‌آبی». در «کرج» شرایط برای کشاورزان بیشتر به‌سمت بی‌آبی پیش‌ رفته است؛ تاحدی‌که در چند روز اخیر، چندین ویدئو از آبیاری اراضی کشاورزی در این شهرستان با فاضلاب خام منتشر شده است.
ازآنجاکه این موضوع تخلف به حساب می‌آید، کشاورزان دوست ندارند در مورد آن صحبت کنند. اما دو نفر از زارعان این منطقه به‌ «پیام‌ ما» می‌گویند چاره‌ای وجود ندارد. چون فصل آبیاری است و آبی در دسترس نیست.
«علی» نام مستعاری است که یکی آنان برای خودش انتخاب کرده است. او می‌گوید: «من هم دلم نمی‌خواهد که این کار را انجام دهم، اما چاره دیگری ندارم. اگر قرار باشد از آب فاضلاب استفاده نکنم، باید تمام سه هکتار محصول را دور بریزم. من هم باید خرج زن‌ و بچه‌ام را بدهم. شغل من این است. چه‌کار کنم؟ بشوم کارگر دیگران؟ نان زن‌ و بچه را از کجا بدهم؟»
کشاورز دیگر نیز صحبت‌هایی مشابه علی می‌گوید. او نیز فکر می‌کند خودشان نمی‌توانند مشکل را حل کنند و باید دولت برای تأمین و تخصیص آب چاره‌اندیشی کند.
اما هیچ‌یک از مسئولان این استان نه به ویدئوهای منتشرشده واکنش نشان می‌دهند و نه در پیگیری‌های «پیام‌ ما» پاسخی ارائه می‌کنند. حدود یک هفته قبل بود که ایسنا به‌نقل از «امیدرضا تونی»، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان کرج نوشته بود: «هر اقدامی که تهدید علیه محیط‌زیست شناخته شود، جرم است. این معضل در استان البرز به چند دلیل بروز کرده که از جمله آن می‌توان به در دسترس بودن فاضلاب در حاشیه اراضی و ایجاد زمینه تخلف اشاره کرد. در این شرایط برخی که قبلاً کشاورزی نمی‌کردند، با در دسترس قرار گرفتن فاضلاب به کشاورزی با فاضلاب روی آورده‌اند.»
او گفته بود: «مواردی هم وجود دارد که برخی کشاورزان به‌دلیل مواجه شدن با کمبود آب به کشت با فاضلاب روی آورده‌اند. برخی از کشاورزان آب در اختیار دارند، اما فاضلاب به‌سمت کانال‌های آب اراضی آنها سرازیر می‌شود و با آب سالم اختلاط پیدا می‌کند.»
فروردین امسال، هیئت وزرا در مصوبه‌ای آیین‌‎نامه‌ای به تصویب رساند که به‌موجب آن نحوه استفاده از آب‌های نامتعارف مانند آب دریاها و پساب تصفیه‌شده برای مصارف صنعتی و کشاورزی مجاز شرح داده شده‌ است. با‌این‌حال، همچنان هم رهاسازی فاضلاب خام و هم استفاده از آن برای مصارف کشاورزی جرم تلقی می‌شود.
براساس ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی، هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود، از قبیل آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیربهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم‌کننده در رودخانه‌ها، زباله در خیابان‌ها و کشتار غیرمجاز دام، استفاده غیرمجاز فاضلاب خام یا پساب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای مصارف کشاورزی ممنوع است. براساس این ماده، مرتکبان چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجازات شدیدتری نباشند، به حبس تا یک سال محکوم می‌شوند.
همچنین براساس تبصره ۱ ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی، تشخیص اینکه اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی محیط‌زیست شناخته می‌شود و نیز غیرمجاز بودن کشتار دام و دفع فضولات دامی و همچنین، اعلام جرم مذکور حسب مورد برعهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط‌زیست و سازمان دامپزشکی است.
«زهرا امین‌اسلامی»، کارشناس بهداشت محیط، می‌گوید: «استفاده از فاضلاب خام در کشاورزی خطرات زیادی دارد؛ از جمله مشکلات بهداشتی، آلودگی آب و خاک و اثرات منفی بر محصولات کشاورزی. فاضلاب خام می‌تواند حامل انواع پاتوژن‌ها، فلزات سنگین و مواد شیمیایی سمی باشد که هم برای انسان‌ها و هم برای محیط‌زیست خطرناک هستند. همچنین، ممکن است بسیاری از عوامل زنده بیماری‌زا، مانند ویروس‌ها و باکتری‌ها هم به این روش انتقال پیدا کنند.»
او ادامه می‌دهد: «حتی در مورد استفاده از فاضلاب تصفیه‌شده برای آبیاری اراضی کشاورزی هم ملاحظاتی وجود دارد. به‌عنوان مثال، توصیه می‌شود این آب برای محصولاتی استفاده شود که از سوی انسان مستقیم تناول نمی‌شود؛ مثلاً پنبه یا مزارع چوب‌های صنعتی را با آن آبیاری کنند. اما متأسفانه هیچ‌کدام این موارد رعایت نمی‌شود. این مسئله‌ای است که وزارت بهداشت باید به آن ورود کند.»