شمال در محاصره زباله؛ دریاها، رودخانه‌ها و جنگل‌ها در خطر تخریب شدید قرار دارند

دریا و جنگل تسلیم زباله‌

مافیای زباله و فساد در سیستم مدیریت پسماند، مهمترین مانع برای حل این بحران به‌شمار می‌آید





دریا و جنگل تسلیم زباله‌

۲۶ اسفند ۱۴۰۳، ۱۸:۱۱

رودخانه‌هایی که زمانی زلال و پرجنب‌وجوش بودند، حالا زباله‌ها را به دوش می‌کشند. جنگل‌هایی که باید پناهگاه حیات‌وحش باشند، با کوه‌هایی از زباله محاصره شده‌اند. سواحل زیبا و آرامش‌بخش شمال، دیگر چهره‌ای دل‌انگیز ندارند؛ کیسه‌های پلاستیکی، بطری‌های رهاشده و زباله‌های انباشته‌شده، چهره طبیعت را مخدوش کرده‌اند. گیلان، مازندران و گلستان، سه نگین سرسبز ایران، حالا درگیر بحرانی هستند که هر روز وخیم‌تر می‌شود. زباله‌ها نه‌تنها زمین و آب را آلوده می‌کنند، بلکه سلامت انسان‌ها، حیوانات و حتی اقتصاد منطقه را تهدید می‌کنند. گردشگری، که یکی از مهمترین منابع درآمدی این مناطق است، زیر سایه سنگین پسماندها رنگ می‌بازد. درحالی‌که کشورهای دیگر از زباله به‌عنوان یک منبع ارزشمند برای تولید انرژی و درآمد استفاده می‌کنند، در شمال ایران، مدیریت ناکارآمد، نبود تأسیسات بازیافت مناسب و تصمیمات ناهماهنگ، این سرمایه را به یک معضل جدی تبدیل کرده است. کوه‌های زباله‌ای که در سراوان، انزلی، رشت و دیگر مناطق شمالی قد برافراشته‌اند، تنها یک مشکل زیست‌محیطی نیستند، بلکه زنگ خطری برای آینده این خطه به‌شمار می‌روند. اعتراضات مردمی، هشدارهای کارشناسان و وعده‌های مسئولان، سال‌هاست که شنیده می‌شود، اما تغییری محسوس در این وضعیت رخ نداده است. برخی معتقدند مافیای زباله و منافع اقتصادی پنهان، مانعی جدی بر سر راه‌حل این بحران هستند. حالا اما سؤال اینجاست: آیا برای نجات شمال، راهی باقی مانده است؟ در این گزارش، گفت‌وگوهای اختصاصی با نمایندگان مجلس و مسئولان را خواهید خواند؛ نظرات و راهکارهایی که می‌توانند مسیر آینده را روشن کنند. اما آیا این راهکارها از مرحله حرف فراتر خواهند رفت؟

نجفی: مافیای زباله مانع حل بحران پسماند در شمال کشور است

«انباشت زباله در شهرهای شمالی به یکی از چالش‌های اساسی این مناطق تبدیل شده است. بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی در این استان‌ها، مشکلات جدی در حوزه پسماند و فاضلاب ایجاد کرده است.»

 

در همین خصوص «ابراهیم نجفی»، نماینده مردم آستانه اشرفیه و نایب‌رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با «پیام‌ما» به معضل پسماندهای انباشته در شهرهای شمالی کشور اشاره کرد و آن را یکی از چالش‌های اساسی این مناطق دانست.

 

او با تأکید بر اینکه بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی در استان‌های شمالی مشکلات جدی در حوزه پسماند و فاضلاب ایجاد کرده است، گفت: پیش از این، زباله برخی شهرها در سراوان جمع‌آوری و دفن می‌شد، اما اعتراضات محلی مانع از ادامه این روند شده است. در حال حاضر، سایت‌های زباله در حاشیه شهرها یا برخی روستاها، مشکلات متعددی برای ساکنان این مناطق ایجاد کرده‌اند. سازمان پسماند وزارت کشور باید مکان‌های مشخصی برای انتقال زباله در سطح استان تعیین کند و تأسیسات لازم از جمله تفکیک زباله و زباله‌سوز در آنجا مستقر شوند.

 

نجفی به موانع اجتماعی مرتبط با انتقال زباله اشاره کرد و افزود: وقتی زباله یک شهر به نقطه‌ای دیگر منتقل می‌شود، معمولاً ساکنان محلی مخالفت می‌کنند. به همین دلیل، راهکار منطقی آن است که هر شهرستان سایت زباله مستقل خود را داشته باشد و در همان محل، تفکیک و امحای زباله انجام گیرد. همچنین، زباله‌های تر می‌توانند برای تولید کمپوست مورد استفاده قرار گیرند.

 

وی با مقایسه شرایط استان‌های شمالی گفت: در برخی مناطق، مانند گیلان، زباله‌سوزهای محدودی نصب شده، اما این تجهیزات کافی نیستند. او در ادامه به تجربه موفق برخی استان‌ها، مانند یزد، اشاره کرد و خواستار عمل به این شیوه موفقیت‌آمیز در استان‌های شمالی شد.

 

این نماینده مجلس از جلسات برگزارشده با استانداران و مسئولان ذی‌ربط خبر داد و گفت: در دولت گذشته سرمایه‌گذاری‌هایی در این حوزه انجام شد، اما به نتیجه مطلوب نرسید. حالا با تغییرات مدیریتی، انتظار داریم استانداران و وزرای مربوطه راهکارهای لازم را ارائه دهند. اجرای سیستم‌های متمرکز مدیریت زباله، علاوه‌بر بهبود وضعیت محیط‌زیست، می‌تواند منافع اقتصادی نیز داشته باشد، هرچند برخی افراد مانند مافیای زباله که از وضعیت فعلی سود می‌برند، ممکن است مخالف این تغییرات باشند.

 

نجفی تأکید کرد: وزارت کشور باید نقش پررنگ‌تری در حل این معضل ایفا کند و اجرای راهکارهای اصولی و زیربنایی را در اولویت قرار دهد.

 

احمدی: دست‌های پنهان را کوتاه کرده‌ایم

همچنین «محمدرضا احمدی»، دبیر کمیسیون آموزش و نماینده مردم رشت، در گفت‌وگو با «پیام‌ما» با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مدیریت پسماند استان گیلان ابراز امیدواری کرد که این معضل به‌زودی حل شود.

 

او گفت: این هفته جلسه‌ای با آقای مؤمنی برگزار کردم و در آن جلسه تأکید شد که موضوع پسماند سراوان باید حل شود. در این راستا، با مسئولان استانی تماس گرفتم و جلسه‌ای برگزار شد و طی آن مقرر شد حدود ۳۰ درصد از زباله‌های پسماند به کارخانه‌های سیمان‌سازی تحویل داده شود تا در تولید سیمان مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، یک شرکت از بوشهر نیز برای ارائه راهکاری برای تبدیل زباله به گاز و دیگر مشتقات انرژی‌زا اعلام آمادگی کرده است.

 

احمدی افزود: چندین طرح سؤال از وزیر مطرح کرده‌ام و تأکید داشتم مشکل پسماند سراوان باید حل شود. ما مشکل بودجه نداریم، بلکه مشکل اصلی نبود تفکر کارشناسی و رویکرد علمی است. زباله می‌تواند به گاز، نفت و انرژی تبدیل شود، اما متأسفانه برخی افراد به‌دنبال این نیستند و تنها به دریافت بودجه و هدر دادن آن اکتفا می‌کنند. بااین‌حال، تا امروز حداقل ۵۰ درصد از مشکل پسماند گیلان حل شده، هرچند که این معضل همچنان بحرانی است و نیاز به پیگیری‌های بیشتر دارد.

 

نماینده رشت درباره نقش مافیای زباله در این بحران تأکید کرد: مافیای زباله به‌شدت در این حوزه تأثیرگذار است. برخی افراد تلاش می‌کنند از بودجه‌های تخصیص‌یافته برای مدیریت زباله سوءاستفاده کنند و این منابع را در جای دیگری هزینه کنند. ما تمام تلاش خود را به‌کار گرفته‌ایم و دست‌های پنهان بسیاری را کوتاه کرده‌ایم و امیدواریم در سال‌های آینده این مشکل به‌طور کامل برطرف شود.

 

سنگدوینی: گاهی پسماندهای مازندران به گلستان منتقل می‌شد

همچنین «رمضان‌علی سنگدوینی»، نماینده مردم گرگان و نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس، در گفت‌وگو «پیام‌ما» پیرامون بحران پسماند در استان گلستان بیان کرد: این مشکل به چالشی جدی برای استان‌های شمالی تبدیل شده است.

 

او گفت: استان گلستان نیز با معضل پسماند مواجه است و در مقطعی برخی از پسماندهای مازندران به این استان منتقل می‌شد که خوشبختانه از آن جلوگیری شد. در مجموع، استان‌های شمالی همچنان با مشکلات اساسی در مدیریت پسماند روبه‌رو هستند.

 

سنگدوینی با اشاره به چالش‌های مربوط به بازیافت و تجزیه زباله در این مناطق افزود: در استان‌های شمالی به‌دلیل کمبود تجهیزات و تأسیسات مناسب، زباله‌سوزها و واحدهای تبدیل زباله به انرژی به‌درستی راه‌اندازی نشده‌اند. برخی از شهرهای مازندران و حتی گیلان هنوز نتوانسته‌اند این پروژه‌ها را به بهره‌برداری برسانند. یکی از راهکارهای اساسی برای حل این مشکل، ورود و حمایت از بخش خصوصی است که در این زمینه باید اقدامات جدی‌تری صورت گیرد.

 

او همچنین از جلسات برگزارشده با مسئولان کشوری خبر داد و گفت: در نشست‌هایی که با رئیس مجلس، رئیس سازمان برنامه‌وبودجه، استانداران و رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور داشتیم، موضوع پسماند به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی مطرح شد. در کنار مسئله تأمین آب، مسئله پسماند از اولویت‌های دستورکار ما بود. خوشبختانه پسماند به‌عنوان یک اولویت شناخته شده و بودجه مناسبی نیز برای آن در نظر گرفته شده است.

 

نماینده گرگان در پایان تأکید کرد: اگر بخواهیم منابع آبی و محیط‌زیست استان‌های شمالی را حفظ کنیم، باید ظرف یکی دو سال آینده این معضل را حل کنیم. در غیر این‌صورت، مشکلات جدی در رودخانه‌ها، دریا و اکوسیستم منطقه به‌وجود خواهد آمد که شرایط را برای مردم و محیط‌زیست دشوار خواهد کرد.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *