«شهباز حسن‌پور» امروز (شنبه) در جمع خبرنگاران گفت: یکی از دلایل کسری برق و گاز این است که ما سال‌های طولانی فقط به انرژی‌های فسیلی تکیه کردیم و از انرژی‌های تجدیدپذیر از جمله خورشیدی غفلت کردیم. همسایگان ما با سرعت زیاد به سمت احداث نیروگاه‌های خورشیدی رفته‌اند، اما سرعت ما بسیار کم بوده است.

به گزارش خبرنگار «پیام ما»، عضو کمیسیون صنایع مجلس با اشاره به برگزاری همایش توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در صنایع در سوم مهرماه توسط انجمن ساتکا، خاطرنشان کرد: در این همایش به چند مورد اشاره کردم، از جمله اینکه مجمع سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران متشکل از وزرای صمت، نیرو، راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، دارایی و رئیس سازمان برنامه مصوب کردند که زمین شهرک‌های صنعتی و شهرک‌های خورشیدی به‌صورت اقساط ۱۰ساله برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی به متقاضیان واگذار شود.

حسن‌پور گفت: بااین‌حال، در دستورالعمل مصوب هیئت‌مدیره این سازمان در ابتدای سال ۱۴۰۳ حداکثر زمان اقساط چهارساله در نظر گرفته شده که خلاف مصوبه مجمع است. این مسئله موجب شده است که احداث نیروگاه خورشیدی در زمین‌های شهرک‌های خورشیدی متوقف شود. سازمان صنایع کوچک و شرکت‌های استانی آن باید دقت کنند که اگر انگیزه و مشوق‌های کافی برای سرمایه‌گذاران نیروگاه خورشیدی فراهم نکنند، صنایع زیرمجموعه آنها با ادامه کسری برق مواجه خواهند شد؛ براین‌اساس باید سهم خود را ادا کنند و نباید به‌صورت بخشی به این مسئله نگاه کرد.

سازمان صنایع کوچک در هر استان پنج شهرک خورشیدی ایجاد کند

نماینده مردم کرمان در مجلس افزود: انتظار از سازمان صنایع کوچک این است که مطابق با مصوبه مجمع سازمان، در هر استان پنج شهرک خورشیدی ایجاد شود، تا سرمایه‌گذاران و همچنین صنایع آن استان بتوانند بدون درگیرشدن با مراحل اداری اخذ زمین، زمین‌های آماده شده را تحاول گرفته و اقدام به احداث نیروگاه خورشیدی کنند. ولی در بسیاری از استان‌ها هنوز شرکت‌های استانی دراین‌خصوص تلاش کافی انجام نداده‌اند.

حسن‌پور درباره اینکه توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در ایران باید توسط نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس ایجاد شود یا نیروگاه‌های کوچک، خاطرنشان کرد: هر دو. ما هم نیاز به نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس داریم و هم کوچک‌مقیاس. برای مثال شرکت گل‌گهر نیروگاه خورشیدی ۴۰ مگاواتی در دست احداث دارد که ۲۰ مگاوات آن آماده شده است. شرکت ملی صنایع مس نیز احداث چند نیروگاه خورشیدی بیش از صد مگاوات را در برنامه دارد. همچنین شرکت سیمان ممتازان نیز نیروگاه‌های مگاواتی احداث کرده است.

او گفت: کشور ما دارای وسعت و زمین‌های فراوانی است که احداث نیروگاه‌های خورشیدی مگاواتی را امکان‌پذیر می‌کند.

عضو کمیسیون صنایع مجلس ادامه داد: از طرف دیگر ما نباید نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس که تولید در محل مصرف هستند را نادیده بگیریم. کشور ما دارای شرکت‌های پیمانکار نیروگاه‌های خورشیدی زیادی در سراسر کشور در استان‌ها و شهرستان‌ها از جمله در کرمان است. ما باید از اینها کمک بگیریم و به توانمندی‌هایشان اطمینان کنیم.

حسن‌پور ادامه داد: انجمن سازندگان و تأمین‌کنندگان کالا و خدمات انرژی‌های تجدیدپذیر (ساتکا) به ما می‌گاوند که تا الان سیصد شرکت پیمانکار نیروگاه خورشیدی کوچک‌مقیاس فعال دارند که این تعداد قابل‌افزایش به ۵۰۰ شرکت در طول یک سال است.

امکان احداث سالانه هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی کوچک‌مقیاس در صنایع کشور

او گفت: ما بیشتر از ۳۰ استان و بیشتر از ۴۸۰ شهرستان در کشور داریم. اگر در هر شهرستان یک شرکت پیمانکار نیروگاه خورشیدی داشته باشیم، و اگر هر کدام از این شرکت‌ها سالانه ۲۰ نیروگاه خورشیدی با سایز متوسط ۱۰۰ کیلوواتی برای صنایع شهرستان خود احداث کنند، سالانه ۲ مگاوات نیروگاه خورشیدی در هر شهرستان، و سالانه هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی کوچک‌مقیاس در صنایع کشور احداث می‌شود که ظرفیت قابل‌توجهی است.

این نماینده مجلس افزود: توجه کنید که ما مجموعاً تاکنون به هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در کشور نرسیده‌ایم.

حسن‌پور در باره نیروگاه‌های خورشیدی خانگی خاطرنشان کرد: در خصوص نیروگاه‌های خورشیدی خانگی نیز همین‌طور است. اگر شرکت‌های پیمانکار ما در استان‌ها و شهرستان‌ها هر کدام سالانه صد نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی راو سقف خانه‌ها ایجاد کنند، بدین معنا است که ما سالانه در هر شهرستان ۵۰۰ کیلووات و مجموعاً در کشور سالانه ۲۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی احداث می‌کنیم که این رقم در سال‌های بعد با قاو‌تر شدن پیمانکاران می‌تواند دوبرابر و به ۵۰۰ مگاوات و سال‌های بعد به احداث هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی خانگی برسیم.

او ادامه داد: مددجاوان کمیته امداد نیز جزو بخش خانگی هستند که این طرح هم اکنون برای آنها در حال اجرا است، بدین ترتیب که برق تولید می‌کنند و از این طریق درآمد کسب می‌کنند.

عضو کمیسیون صنایع مجلس گفت: اینها دور از دسترس نیست. در یکی از کشورهای اروپایی ماهانه هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی کوچک‌مقیاس احداث می‌شود. باید دقت کنیم که نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس راو سقف خانه‌ها و کارخانه‌ها احداث می‌شوند و نیازی به طی‌کردن روند اخذ زمین از منابع طبیعی و استعلام‌های آن، دریافت سایر مجوزها مانند اتصال به شبکه و همچنین احداث خط و پست جدید و نیز دریافت تسهیلات بزرگ و وثایق بزرگ و… ندارند.

حسن‌پور ادامه داد: بنابراین روند احداث این نیروگاه‌ها می‌تواند بسیار سریع باشد. اثر تعداد در نیروگاه خورشیدی کوچک‌مقیاس چیزی است که در ذهن مسئولان ما تاکنون نادیده گرفته شده است.

او در باره چرایی نادیده‌گرفته‌شدن نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس گفت: مسئولان ما چون قول احداث ظرفیت‌های بزرگ را می‌دهند، تصور می‌کنند که صرفاً با احداث نیروگاه‌های بزرگ می‌توانند به این اعداد برسند، درحالی‌که احداث نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس در تعداد بالا نیز ما را به همان اهداف می‌رساند. این یک حاصل‌ضرب ساده ریاضی است. نیروگاه ۵ کیلوواتی شاید ظاهراً کوچک باشد، ولی ضربدر تعداد یک میلیون مشترک به عدد ۵ هزار مگاوات می‌رسد.

او خاطرنشان کرد: باید از تهران تمرکززدایی کنیم. ما وقتی می‌خواهیم هزاران نیروگاه خورشیدی کوچک‌مقیاس در شهرستان‌ها احداث کنیم، غیرممکن است که همه اینها برای اخذ مجوز به تهران بیایند.

تسهیلات تبصره ۱۸ به‌درستی تخصیص داده شود

عضو کمیسیون صنایع مجلس گفت: از محل تسهیلات تبصره ۱۸ مبلغ دو هزار میلیارد تومان به وزارت نیرو تخصیص‌داده‌شده است. وزارت نیرو می‌باید این تسهیلات را به‌درستی تخصیص دهد. اگر برای هر نیروگاه پنجاه کیلوواتی مبلغ یک میلیارد تومان و برای هر نیروگاه صد کیلوواتی مبلغ دو میلیارد تومان تسهیلات داده شود، سه هزار عدد نیروگاه با سایز متوسط پنجاه و کیلوواتی با این مبلغ می‌توان در صنایع احداث کرد.

اعطای تسهیلات به صنایع در انتظار واریز مبالغ ماده ۱۶ است

او ادامه داد: به‌جز تسهیلات تبصره ۱۸، تسهیلات ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش‌بنیان نیز هست. مطابق با این قانون که مصوب مجلس است، صنایع اقدام به احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر و تأمین یک تا پنج درصد از برق مصرفی از انرژی‌های تجدیدپذیر می نکند، در غیر این صورت توانیر مبالغی را از صنایع دریافت می‌کند که مجموعاً مبلغ ۲۵۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۲ و شش هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ می‌شود. در این قانون نوشته شده است که ۲۵ درصد از این منابع باید به‌حساب صندوق نوآوری و شکوفایی واریز شده و برای اعطای تسهیلات به نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس به صنایع داده شود. یعنی همان صنایعی که طبق این قانون ملزم به احداث نیروگاه تجدیدپذیر هستند، همان صنایع بتوانند تسهیلات دریافت کنند که نیروگاه خود را سریع‌تر احداث نمایند. ولی وزارت نیرو هنوز این مبالغ را واریز نکرده است. در آیین‌نامه این ماده، پیش‌بینی‌شده است که وزارت نیرو درصدی را به‌صورت علی‌الحساب تعیین کند و مبالغ به‌صورت خودکار از قبوض برق تفکیک شده و به‌حساب ذی‌نفعان واریز شود.