به گزارش پیام ما به نقل از ایسنا، عزیز مصطفایی کارشناس میراث فرهنگی ناملموس اداره کل میراث فرهنگی استان کرمانشاه در حاشیه برگزاری این آیین‌ گفت: آیین حلیم‌پزان یا به قول مردم محلی «نذری هلیسه‌پزان» در روستای کنگرشاه سفلی دهستان خدابنده لو شهرستان صحنه بیش از ۱۵۰ سال قدمت دارد. 

او افزود: به گفته مردم محلی یکی از خوانین روستا در زمان قاجار به نام چراغعلی خان که فردی بسیار متدین و عاشق اهل بیت علیهم السلام بوده برای اولین بار نذری هلیسه‌پزان را در روز تاسوعای حسینی برگزار کرده و بنیانگذار این آیین شده است. چراغعلی خان محبوبیت زیادی بین مردم این روستا داشته و زمانی که این نذر را برگزار می کرده از همه روستاهای اطراف را نیز برای شرکت در آن دعوت می شده است. 

به گفته این مسئول، عمارت مربوط به چراغعلی خان که بنایی متعلق به دوره زندیه با معماری و تزئینات خاص است هنوز در این روستا پابرجاست. 

او ادامه داد: پس از چراغعلی خان تعدادی از فرزندان و نوادگان او این آیین را ادامه دادند و امروز هم این آیین توسط مردم روستا برگزار می‌شود. 

مصطفایی با بیان اینکه آیین هلیسه‌پزان روستای کنگرشاه حدود ۱۵۰ سال است که بدون وقفه در تاسوعا و عاشورا برگزار می شود، عنوان کرد: هرساله هرکدام از اهالی روستا که بتوانند این آیین را برگزار می کنند و اجازه نمی دهند که این نذر او زمین بماند. 

این کارشناس میراث فرهنگی ناملموس استان که به منظور تدوین پرونده ثبت ملی آیین هلیسه‌پزان در این مراسم شرکت کرده بود، افزود: با توجه به اینکه مردم این روستا حلیم را به شکل کاملا سنتی و به شیوه بخارپز درست می‌کنند، پخت آن حدود ۲۲ ساعت طول می‌کشد و در طول مدت پخت آن عوامل اجرایی برگزاری آیین بیدار می‌مانند. 

او اضافه کرد: بعد از پخت هلیم، جوانان روستا آن را بین خانوارها تقسیم می‌کنند و بخشی از آن را نیز برای توزیع در بین عزاداران تاسوعا و عاشورای حسینی می ‌ذارند. پس از پایان برگزاری آیین پخت هلیسه، مراسم عزاداری در روستا شروع می‌شود و علاوه بر حلیم و شربت، حدود ۵۰۰ پرس غذا نیز بین عزاداران توزیع می‌شود. 

او با بیان اینکه در مراسم عزاداری مردم این روستا نوحه های اصیل و محلی منطقه توسط مداحان خوانده می‌شود، گفت: یکی از نوحه هایی که امسال در این مراسم خوانده شد، نوحه شیرین شمامه نوبرم بود که کار فیلمبرداری و مستندسازی این نوحه را نیز برای ثبت ملی انجام دادیم. 

به گفته این مسئول، باتوجه به قدمت و اصالت نواهای عزاداری در این منطقه، امکان گردآوری و ثبت ملی مجموعه آواها و نواهای عزاداری شرق استان شامل شهرستان های هرسین، صحنه، کنگاور و سنقر وجود دارد.