تیترها ساده و در عین‌حال ناامیدکننده بودند: «پروژهٔ تکثیر گورخر شروع‌نشده شکست خورد!»حتما همه یادمان هست که مرگ ۵ گورخر در جریان انتقال آنها از پارک ملی توران به پارک ملی کویر در سال ۹۷ چه جنجال‌هایی به دنبال داشت. کار از انتقاد گذشت و حتی تبدیل به متلک و طنز برای کارشناسان حیات‌وحش و سازمان حفاظت محیط زیست رسید. از آن جریان حدود شش سال گذشته و حالا خیلی‌هایی که آن زمان احیای گور ایرانی در پارک ملی کویر را شکست خورده می‌دانستند، تولد سی‌وششمین کره گور در طبیعت این پارک را اعلام کردند. 

چه شد که چنین شد؟ پروژه‌ای ناامیدکننده که کمتر کسی جرأت به‌دوش کشیدن بار آن را داشت، پس از شش سال تبدیل به پروژه‌ای موفق شد که اخبار دلگرم‌کننده به گوش مخاطبان می‌رساند. 

آن ابتدا، «رضا شاه‌حسینی»، رئیس پارک ملی کویر و معاونش «مهدی لهردی» اگرچه از سیل انتقادها دلخور به‌نظر می‌رسیدند اما اصرار داشتند که نباید شکست را بپذیرند. آنها با مدیران استانی و کشوری سازمان حفاظت محیط‌زیست مذاکراتی طولانی برای ادامه پروژه انجام دادند و مثل بسیاری از طرح‌ها و پروژه‌های این کشور، به درِ «کمبود بودجه» برخوردند. اما این موضوع یک تفاوت اساسی داشت. مدیریت پارک ملی کویر از مدت‌ها قبل راه ارتباط سالم و سازنده به ذینفعان مختلف پارک را یافته و بر آن سرمایه‌گذاری کرده بود؛ ذینفعانی همچون جوامع محلی، آفرودسواران، کارشناسان مستقل حیات‌وحش، فعالان محیط زیست و…. آنها توانسته بودند گفت‌وگوهایی سازنده و همکاری‌هایی موثر را شکل بدهند که تمام بار حفاظت از منطقه و پروژه پر هزینه احیای گور را به گردن بودجهٔ نحیف سازمان حفاظت محیط زیست نیندازد. 

با مشارکت مردمی، پاسگاه «سنگ‌فرش» تجهیز شد، بخشی از هزینه‌های طرح احیای تامین شد و بسیاری از مصایب و مشکلات پارک از جمله شکار غیرمجاز کاهش یافت و فراغ بال بیشتری برای تمرکز بر پروژه احیای گور باقی گذاشت. 

بله! حفاظت مشارکتی مناطق این چنین است. وقتی مشکلی وجود دارد، همه ذینفعان در حل آن مشارکت می‌کنند و موضوع را حل می‌کنند. قطعا بی‌اشکال نیست اما می‌تواند پروژه‌ای درظاهر شکست‌خورده را به موفقیت برساند. باید به مدیریت پارک ملی کویر دستمریزاد گفت که حفاظت مشارکتی را در عمل نشان داد.