به گزارش پیام ما به نقل از ایلنا، حدود ۳۰۰ میلیمتر بارش باران در برخی نقاط استان سیستان‌وبلوچستان طی ۲۴ ساعت رخ داده است که این میزان بیش از یکصد میلیمتر بیشتر از میانگین روزانه بارش در برخی نقاط جنوبی این استان است. در این شرایط آثار و بناهای تاریخی، تپه‌ها و محوطه‌های باستانی در جنوب سیستان‌وبلوچستان به شدت تهدید شده و احتمال می‌رود بخش زیادی از این آثار آسیب دیده و فروریخته باشند.

حجم سیلاب حالا به قدری افزایش یافته است که راه‌های ارتباطی میان صدها روستای جنوب سیستان‌وبلوچستان را مسدود و تمام دسترسی‌ها به محوطه‌ها و آثار تاریخی را غیرممکن کرده است.

«مجتبی سعادتیان»، معاون میراث فرهنگی استان سیستان‌وبلوچستان که از روزهای گذشته در تلاش برای یافتن آمار تخریب بناها و محوطه‌های تاریخی جنوب سیستان‌وبلوچستان برای انتشار این گزارش بود، اعلام کرد: حجم آنقدر سیلاب زیاد است که مسیرها هنوز برای اعزام یگان حفاظت میراث فرهنگی استان سیستان‌وبلوچستان و کارشناسان میراث فرهنگی برای بررسی و برآورد خسارات وارد شده به بناها و محوطه‌های تاریخی این منطقه باز نشده و نمی‌توانیم آمار دقیقی از اتفاقات رخ داده برای آثار تاریخی جنوب سیستان‌وبلوچستان در اختیار ایلنا قرار دهیم.

او گفت: ۱۶۹۳ اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی در تمام استان سیستان‌وبلوچستان وجود دارد که این آثار شامل محوطه‌ها، تپه‌ها، قلعه‌ها و سنگ نگاره‌های تاریخی و باستانی هستند و البته بخش زیادی از این آثار در جنوب سیستان‌وبلوچستان قرار دارند.

 سعادتیان افزود: احتمال می‌دهیم به دلیل آن که سنگ نگاره‌های تاریخی در مناطق صخره‌ای واقع شده‌اند خوشبختانه خسارت کمتری به آن‌ها وارد شده باشد.

معاون میراث‌فرهنگی استان سیستان‌وبلوچستان در پاسخ به این سوال که نگرانی میراث فرهنگی این استان از تخریب کدام بناها و محوطه‌های تاریخی است، گفت: تمام بناها از جمله قلعه بمپور که منتسب به دوره ساسانی است و تپه‌های پیش از تاریخی این منطقه و البته بیشتر از آن‌ها قلعه‌های متعدد تاریخی موجود در جنوب سیستان‌وبلوچستان به علاوه بناهای تاریخی موجود در این منطقه هستند، که در معرض تخریب ناشی از سیلاب قرار دارند.

او تاکید کرد: عمده بناها و قلعه‌های تاریخی استان سیستان‌وبلوچستان از مصالح خشت و گل ساخته شده‌اند که در برابر آسیب‌های ناشی از سیلاب و ناپایداری‌های جوی به شدت آسیب‌پذیر هستند. این آثار از جمله میراث تاریخی هستند که به صورت مداوم در شرایط عادی باید مرمت و حفاظت شوند. این اقدام نیز تا پیش از وقوع سیلاب با استفاده از اعتبارات استانی انجام می‌شد چون اعتبارات ملی هنوز تحقق نیافته است.

به گفته سعادتیان، آثار تاریخی استان سیستان‌وبلوچستان در برابر بلایای طبیعی و تغییرات جوی بویژه بارش نزولات جوی به شدت آسیب‌پذیر هستند.

استان سیستان‌وبلوچستان از استان‌های وسیع کشور است که آثار تاریخی فراوانی را در دل خود جای داده است. با این وجود شرایط اقلیمی و تغییرات جوی آثار و تبعات بسیاری بر محوطه‌های تاریخی سیستان‌وبلوچستان دارد.

چند سال قبل وقتی توفان شدید در سیستان‌وبلوچستان شروع به وزیدن گرفت، دهانه غلامان که شامل سازه‌های معماری دفاعی دوران هخامنشی و همچنین یک شهر با شکوه دوران هخامنشی بود، از زیر شن بیرون آمد. جاده هخامنشی فهرج هم درست به دلیل همین بادهای ۱۲۰ روزه سیستان از زیر شن‌های روان بیرون آمد.

اما بارش‌های شدید و وقوع سیلاب در سیستان‌وبلوچستان مهمترین بلایی است که بر سر محوطه‌های تاریخی و بناهای خشتی این استان می‌بارد. سیلاب‌ها علاوه بر آن که قادر به شستن نهشته‌های فرهنگی و آثار باستانی محوطه‌های تاریخی و فرهنگی سیستان‌وبلوچستان می‌شوند و لایه‌های تاریخی و باستانی را زیر و رو می‌کنند می‌توانند موجب ریزش بناهای خشتی و آثار معماری و قلعه‌های متعدد سیستان‌وبلوچستان شوند که همگی از سده‌ها و هزاره‌های قبل بذا خشت و گل بنا شده‌اند.