بایگانی مطالب: کشاورزی پایدار
امنیت غذایی در گرو سهمیه سوخت کشاورزان؟
کاهش سهمیه سوخت ماشین‌های کشاورزی، تصمیمی است که روی کاغذ با عنوان «مبارزه با قاچاق» آورده می‌شود، اما کارشناسان این حوزه می‌گویند در میدان عمل، از دل آن نه مهار قاچاق بیرون می‌آید و نه تعادل مصرف؛ آنچه دیده می‌شود کنار گذاشتن دستورالعملی آزموده و جایگزینی آن با اعداد مبهم و تصمیم‌های شتاب‌زده‌ای است که مستقیماً به زمین‌های زیر کشت، هزینه تولید و امنیت غذایی کشور ضربه می‌زند.
انسان متهم اصلی خشکسالی در ایران، عراق و سوریه
ایران پنجمین سال خشکسالی پی‌درپی را از سر می‌گذراند؛ دوره‌ای بحرانی و طولانی که طرح‌های جیره‌بندی آب و حتی ایده بحث‌برانگیز تخلیه تهران هم در آن مطرح شد. اکنون پژوهش علمی WWA نشان می‌دهد خشکسالی‌های چندساله‌ای که در اقلیم پیشاصنعتی تقریباً هر ۲۵۰ سال یک‌بار رخ می‌داد، بر اثر تغییراقلیم و فعالیت‌های انسانی ۵۰ برابر محتمل‌تر شده‌اند. گرم‌شدن ۱.۳ درجه‌ای زمین، ایران و حوضه دجله و فرات را در چرخه‌ای فرساینده از کم‌بارشی و تبخیر شدید گرفتار کرده است.
امنیت غذایی یا امنیت آبی؟
هر بار بحث کاهش سطح کشت در کشور مطرح می‌شود، عده‌ای موضوع امنیت غذایی را پیش می‌کشند. آنها معتقدند اگر سطح زیرکشت کاهش یابد، پس از مدتی دیگر نخواهیم توانست نیاز غذایی کشور را تأمین کنیم و از این لحاظ به کشورهای دیگر وابسته می‌شویم. اما آمار محصولات نشان می‌دهند تقریباً ۵۰ درصد محصولات برداشت‌شده کشور در دو دسته اصلی مرتبط با امنیت غذایی نمی‌گنجند و اگر کشت آنها متوقف یا با کشت‌های کم‌آب‌برتر جایگزین شود، مشکلی در تأمین غذای مردم به وجود نمی‌آید. هرچند «عیسی کلانتری»، وزیر سابق جهادکشاورزی، معتقد است امنیت غذایی ربطی به تولید داخل ندارد و به اقتصاد کشور وابسته است.
شکستن انحصار آب با مدیریت مشارکتی
شیوه‌های گوناگونی برای مدیریت محیط‌زیست وجود دارد، اما مسیری که جهان به‌سمت آن می‌رود مدیریت مشارکتی است؛ مدیریتی که تمام ذی‌نفعان و به‌خصوص مردم محلی در آن مشارکت دارند. ایرانیان در گذشته و قبل از ورود دولت به مباحث آبی و محیط‌زیستی این کار را به‌خوبی انجام می‌دادند، اما با متمرکز شدن مدیریت و کنار گذاشته شدن مردم محلی، مردم حس مالکیت منابع‌طبیعی و محیط‌زیست را از دست دادند و این روند به‌همراه بخشی‌نگری منجر به بحران‌های متنوع محیط‌زیستی شد. این یکی از مباحثی بود که در نشست تخصصی «مدیریت مشارکتی زیست‌بوم و ابزارهای اقتصادی در حکمرانی محیط‌زیست و مدیریت زیست‌بوم» در ۲۱ آبان با حضور کارشناسان به بحث گذاشته شد.
حکمرانی آب و احیای دریاچه ارومیه: اولویت‌های فراموش‌شده
سایه‌ها و چاه‌ها: روایت بحران آب در البرز
اخراج مهاجران، زنجیره تأمین بخش‌های حیاتی اقتصاد را قطع می‌کند
|پیام ما| استاد دانشگاه تهران و کارشناس ارشد توسعه، با نقد سیاست‌های مهاجرتی ایران، هشدار داد اخراج مهاجران افغانستانی پیامدهای فاجعه‌باری برای اقتصاد کلان ایران خواهد داشت.
توسعه بدون نقشه
سال‌هاست درباره توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر صحبت می‌شود، اما واقعیت میدانی، تصویر دیگری دارد. اگرچه نیروگاه‌های خورشیدی با سرعت بیشتری پیش رفته‌اند، اما پروژه‌های بادی، زیست‌توده و زمین‌گرمایی همچنان در حاشیه مانده‌اند. بسیاری از تصمیم‌ها نه براساس یک برنامه‌ریزی منسجم، بلکه در قالب بخشنامه‌ها و ابلاغ‌های ناگهانی اتخاذ می‌شوند؛ دستورهایی که در مدت کوتاهی می‌توانند قواعد سرمایه‌گذاری را کاملاً دگرگون کنند. این درحالی‌است که برنامه توسعه هفتم، هدف ساخت ۱۲ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر را پیش‌بینی کرده است؛ هدفی که بدون اصلاح جدی سازوکارهای مالی، ارزی و نهادی، دور از دسترس خواهد بود. در گفت‌وگوی پیش رو، «امیر طالبی طرقبه»، مدیرعامل شرکت شایان شار کیش و عضو انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر، از دلایل کندی توسعه، تصمیم‌های متناقض و آثار ورود مستقیم دولت به عرصه اجرا سخن می‌گوید.
سنگ‌اندازی در مسیر خورشیدی‌ها
در دنیای در حال تحول انرژی‌های تجدیدپذیر، سرمایه‌گذاران ایرانی با دیدگاه‌های بلندپروازانه وارد عرصه نیروگاه‌های خورشیدی می‌شوند. اما مسیر آنها، در سایه موانع پیچیده و چالش‌های اداری قرار دارد. بسیاری از آنها با وجود صرف سرمایه‌های هنگفت و راه‌اندازی پروژه‌های اولیه، هنوز با مشکلات جدی در تأمین تجهیزات و ماشین‌آلات مواجه هستند. به‌علاوه، زمان انتظار برای دریافت تسهیلات ارزی به‌شدت طولانی شده است؛ به‌طوری‌که پروژه‌های وعده‌داده‌شده به‌جای آنکه به‌سرعت تحقق یابند، با تأخیرهای چندبرابری روبه‌رو می‌شوند. این وضعیت نه‌تنها آینده انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران را زیر سؤال می‌برد، بلکه مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های بالقوه این منابع می‌شود.
محیط‌زیست گیر افتاده میان امنیت و معیشت
|پیام ما| تعیین‌تکلیف خرسهای سیاه، ترکیب کمیته‌یوز، تفرج در پارک ملی گلستان، صدور پروانه شکار برای قرق‌داران، رویه انتخاب مناطق چهارگانه، دخالت امنیتی‌ها و حراستی‌ها در ریزترین تصمیمات مرتبط با مدیریت حیات‌وحش، دغدغه‌های حفاظت در زمانه جنگ موضوعاتی بودند که با «حمید ظهرابی»، معاون محیط‌زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست، مطرح کردیم. ظهرابی در پاسخ از تغییر در رویه در انتخاب مناطق، تأثیر خشکسالی بر مسئله پروانه‌ها، تشکیل کمیته‌هایی برای گونه‌های مختلف حیات‌وحش، آغاز آزمایش‌های ژنتیک برای خرسهای سیاه در اسارت، لزوم تغییر الگوی معیشت در فریدونکنار و پیگیری سامانه پدافند زیستی برای آسیب کمتر به مناطق چهارگانه گفت.
