بایگانی مطالب: میراث فرهنگی

اگر نه بی‌نظیر اما کم‌نظیر

کشف باغدار ترک در نزدیکی مرز امپراتوری روم و ایران:

باخت به تاریخ

در سال‌های اخیر، پروژه‌های عمرانی و ساخت‌وسازهای کلان در ایران رشد چشمگیری داشته‌اند، اما این رشد و توسعه در بسیاری از موارد با تخریب و آسیب‌های جدی به بافت‌های تاریخی و میراث فرهنگی همراه بوده است. تخریب بناهای تاریخی در بسیاری از شهرهای کشور به یکی از بحران‌های جدی تبدیل شده است که درصورت بی‌توجهی به آن، هویت فرهنگی و تاریخی این مناطق به‌طور کامل از بین خواهد رفت. تهران، اصفهان، شیراز و دیگر شهرهای تاریخی کشور شاهد این آسیب‌ها بوده‌اند که به‌دلیل بی‌توجهی به مسائل حفاظتی، خسارت‌های جبران‌ناپذیری را بر میراث فرهنگی تحمیل کرده است. در این گزارش، باتوجه‌به اهمیت و فجایع حاصل از پروژه‌های عمرانی، به گفت‌وگو با سه کارشناس برجسته در این حوزه پرداخته‌ایم تا نظرات آنان را درباره وضعیت کنونی و آسیب‌های جدی که این پروژه‌ها به بافت‌های تاریخی وارد کرده‌اند، بررسی کنیم.

طرح جامع ۵۷ هکتاری بافت تاریخی شیراز پس از ۱۵ سال تصویب شد

مدیرکل راه و شهرسازی فارس اعلام کرد: طرح ۵۷ هکتاری بافت تاریخی- فرهنگی شیراز پس از ۱۵ سال در شورای عالی معماری و شهرسازی تصویب شد.
محوطه تاریخی شیراز

هنر تخریب با سیمان سفید

|پیام ما| در‌حالی‌که اخبار متعددی درباره تخریب بافت تاریخی شیراز و همچنین عبور مترو از محدوده آن در ماههای اخیر موجب نگرانی عمومی شده است. به‌نظر می‌رسد پروژه‌های نجات‌بخشی و مرمت هم به‌گونه‌ای دیگر در حال آسیب زدن به این مجموعه ارزشمند و تخریب هویت معماری آن هستند. خبر مرمت غیراصولی یکی از بناهای شاخص این شهر که در سال‌های اخیر با ساخت‌وساز مجموعه‌های تجاری حریم آن مورد تعرض قرار گرفته بود، نشان می‌دهد نه در حفاظت که حتی در نجات‌بخشی هم نسبت به اصول علمی بی‌توجهی می‌شود.

صنایع دستی عمدتا بی‌صاحب هستند

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اینکه متأسفانه صنایع دستی عمدتاً بی‌صاحب و بدون حمایت‌های لازم هستند درباره فعالیت بدون مجوز ۲۰۰ کارخانه اسباب‌بازی هشدار داد.
صنایع دستی

ردپای بیستون در ادبیات و تاریخ ایران

بعد از انجام کارهای معمول هر روز، سراغ تلفن همراهم رفتم که در حالت سکوت بود. تماس‌های بدون پاسخ زیادی از دوستان مختلف داشتم؛ نگران شدم. بعد از چند تماس متوجه شدم در تصمیمی عجولانه و غیرحرفه‌ای پیشنهاد تغییر نام خیابان «بیستون» در میدان جهاد توسط شورای شهر تهران به تصویب رسیده است. به‌واسطه اینکه سال‌ها «مدیر پایگاه میراث فرهنگی بیستون» بودم و پرونده ثبت جهانی این محوطه تاریخی که به سرپرستی این‌جانب به یونسکو ارسال شده بود، دوستان و خبرنگاران علاقه‌مند بودند نظرم را درباره این تغییر بدانند.

خانه جلال آل احمد موزه مردم‌‌شناسی می‌شود

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان با بیان اینکه خانه جلال آل احمد موزه مردم ‌شناسی می‌شود، گفت: این حرکت می تواند منجر به جذب گردشگران علاقمند به فرهنگ و ادبیات شود.

مردم در خط مقدم حفظ تاریخ

|پیام ما| بازنگری حرایم، بلای جدیدی است که بر بافت‌های تاریخی نازل شده است. بلایی که مدیرکل ثبت و حریم آثار تاریخی آن را کاری تخصصی و اصولی می‌داند و می‌گوید وزارت میراث‌فرهنگی ابایی از انجامش ندارد. اما به‌نظر می‌رسد آنچه در عمل اتفاق افتاده، توافقی است که میان وزارت میراث‌فرهنگی به‌عنوان متولی حفظ این بافت‌ها، با تخریب‌کنندگانی که پرچم توسعه نامتوازن شهری را به‌دست دارند، صورت گرفته است. سیاستی که از نخستین سفر استانی هیئت دولت سیزدهم به شیراز در دستورکار وزارت میراث‌فرهنگی قرار گرفت و در جلسه رأی اعتماد وزیر دولت چهاردهم بر آن صحه گذاشته و وعده آن به نمایندگان مجلس داده شد. حالا از گرگان تا سبزوار و از اصفهان تا همدان، خبرهای جدیدی از بازنگری حریم‌ها و کوچک‌سازی بافت‌های تاریخی می‌رسد. این موضوع در نشست اخیر «کافه کارزار» به‌عنوان محوری برای گردهمایی دغدغه‌مندان این حوزه انتخاب شد تا باتوجه‌به تشدید نگرانی‌ها در بافت‌ تاریخی شهرهای مختلف، مروری داشته باشند بر کنشگری اجتماعی که در سال‌های اخیر برای حفظ بافت‌های تاریخی صورت گرفته و در مواردی منجر به توقف تخریب و در مواردی باعث کند شدن روند تخریب‌ها شده است.

اکسپو بدون ایران؛ چه چیز را از دست دادیم؟

|پیام ما| در میان هیاهوی غرفه‌های رنگارنگ اکسپو ژاپن، جایی که کشورها باافتخار دستاوردهای خود را به نمایش می‌گذارند، جای ایران خالی خواهد بود. صندلی خالی ایران، قصه‌ای تلخ از فرصت‌های سوخته و سکوتی است که بلندتر از هر فریادی به گوش می‌رسد. اکسپو ۲۰۲۵ اوزاکا کانسای ژاپن، یکی از مهمترین رویدادهای جهانی، از ۲۳ فروردین تا ۲۱ مهرماه سال آینده با موضوع «طراحی جامعه آینده برای زندگی بشر» برگزار خواهد شد. این نمایشگاه با حضور کشورهای مختلف در عرصه‌های علمی، فناوری، فرهنگ و محیط‌زیست فرصتی منحصربه‌فرد برای نشان دادن دستاوردها و توانمندی‌های هر کشور است. اما در کمال تأسف، ایران اعلام کرده است در این رویداد مهم جهانی شرکت نخواهد کرد. اگر می‌خواهید بهتر بدانید که اکسپو چقدر اهمیت دارد، همین بس که نمایشگاه و پیامدها و برایندهای آن برای کشورهای جهان آن‌چنان ارزشمند است که امروزه اکسپوها سومین رویداد مهم دنیا پس از مسابقات جام جهانی فوتبال و بازی‌های المپیک هستند و نام «المپیک فرهنگ ملل» را برای آن برگزیده‌اند.

از ضوابط مربوط به عرصه و حریم این اثر جهانی عدول نخواهیم کرد

|پیام ما| مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی در نشست اخیر با رسانه‌ها درباره اخبار و اتفاقات مربوط به بازنگری حرایم، توضیحاتی ارائه کرد. «علیرضا ایزدی» ضمن اشاره به وضعیت حرایم مصوب آثار ثبتی گفت: «ما از عملکرد خودمان در حوزه ثبت آثار و بحث حرایم راضی نیستیم و این تنها مربوط به یک یا دو سال اخیر نیست. ایران به گواه کارشناسان، بالغ‌بر یک میلیون اثر اعم از ابنیه و محوطه‌های تاریخی دارد. از این میزان، در خوش‌بینانه‌ترین حالت تنها چهل هزار اثر به ثبت ملی و جهانی رسیده‌ است و از این تعداد، حدود پنج هزار اثر عرصه و حریم مصوب دارند. این وضعیت برای مجموعه فعالیت‌های میراث فرهنگی که باید حفاظت و حراست شود و به دست آیندگان سپرده شود، مناسب و مطلوب نیست»