بایگانی مطالب: میراث فرهنگی
۲۰ درصد بناهای تاریخی گچساران در معرض تخریب است
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گچساران گفت: ۱۳۸ اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی در این شهرستان وجود دارد که ۲۰ درصد آنها در معرض خطر تخریب قرار گرفته است.
ارگ بم؛ از آوار تا احیا
از آن کابوس ۱۲ثانیهای که شهر را تبدیل به تلی از خاک کرد، ۲۱ سال میگذرد. آن روز، صبحِ مردم بم با یک کابوس طولانی شروع شد. کابوسی که بوی مرگ و اشک و داغ میداد. حالا ۲۱ سال گذشته و بم زلزله پنجم دیماه ۱۳۸۲ را بهعنوان بخشی از تاریخ خود پذیرفته است. تاریخی که نهفقط اهل بم که بسیاری از مردم جهان آن را بهخاطر دارند. مردمی که داغ بم قلبشان را فشرد. بعضی راهی شهر زلزلهزده شدند تا کاری کنند. بعضی سالها پاگیر بم شدند و ماندند و کاری کردند کارستان. «اسکندر مختاری» یکی از همان آدمهاست که در روزهای ابتدایی پس از زلزله به بم رفت و ماند و نقش پررنگی در احیای ارگ ایفا کرد. مدیر پروژه نجاتبخشی ارگ بم، در گفتوگو با «پیام ما» از تجربه آن شش سال میگوید و آن را تجربهای موفق در حوزه مدیریت بحران میراث فرهنگی میداند، تجربهای که میتوانست سرنوشتی بهتر داشته باشد.
غفلت تاریخی: سینما نور هنوز در انتظار ثبت ملی
هفته گذشته خبر تخریب شبانه این سینما منتشر شد و واکنش ادارهکل میراثفرهنگی استان به این اتفاق قول ثبت ملی این اثر بود. حالا اما ریاحیان با بیان اینکه پرونده ثبتی سینما نور آماده و برای ثبت در آثار ملی ایران فرستاده شد، میگوید: «البته این مسئله زمانبر است؛ ثبت ملی بناهای تاریخی روندی دارد و این آثار باید شاخصههایی داشته باشند که جمعآوری این مستندات و طی این مراحل پیچیدگی خاص خود را دارد و درنهایت باید کارگروهی در تهران تشکیل شود و پرونده ثبت ملی این آثار را بررسی کند. میتوانستیم زودتر در این زمینه اقدام کنیم و من بهعنوان متولی میراثفرهنگی شهرستان کرمان اعلام میکنم که این کمکاری از طرف ما انجام شده است. واقعیت این است که از این بناها در کرمان زیاد داریم و ممکن است شبیه این اتفاق ۱۰ روز دیگر برای یکی دیگر از این بناها بیفتد؛ اما اگر زودتر اقدام میکردیم، این اتفاق برای سینما نور کرمان نمیافتاد.»
جلفا: کریسمس به سبک ایرانی
زمستان که میرسد محله جلفای اصفهان چهرهای دیگر به خود میگیرد؛ محلهای که نهفقط مقصدی برای قدم زدن در تاریخ بلکه یکی از خاصترین مقاصد گردشگری زمستانی ایران بهشمار میرود. خیابانهای چراغانیشده، کلیساهای تاریخی، و بازارچههای رنگارنگ جلفا هرساله در آستانه ولادت حضرت مسیح و آغاز سال نو میلادی، گردشگران داخلی و خارجی را به این نقطه از اصفهان میکشاند.
غفلت دولت از مسائل مهم صنایعدستی
|پیام ما|پس از موافقت مجلس با تبدیل شدن سازمان میراثفرهنگی به وزارتخانه در سال ۱۳۹۸ تغییراتی در شرح وظایف این مجموعه ایجاد شد که این تغییرات را دولت در قالب لایحهای با عنوان «اهداف، وظایف و اختیارات وزارت میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری» تقدیم مجلس کرد تا تشریفات قانونی آن انجام شود. ماده چهارم این قانون به تفکیک وظایف این وزارتخانه را در سه حوزه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری تبیین کرده است. مرکز پژوهشهای مجلس اول دیماه در قالب گزارشی بندهای مربوط به حوزه صنایعدستی ماده چهارم این لایحه را بررسی و پیشنهادات کارشناسی برای الحاق بندهایی به این لایحه ارائه کرده است.
فراموشی تاریخ، آلزایمر جمعی است
اهمیت آموزش و آگاهی در زمینه میراث فرهنگی بر کسی پوشیده نیست. آموزشی که باید از کودکی و در مدارس آغاز شود، اما مدیران میراثفرهنگی و آموزشوپرورش هنوز به ضرورت آن واقف نیستند و اقدامی برای آن انجام نمیدهند. با «شادی گنجی»، باستانشناس، پژوهشگر و نویسنده، درباره اهمیت آگاهی از تاریخ در جامعه و بهخصوص دانشآموزان گفتوگو کردیم، او درباره خطر فراموشی تاریخ در جامعه معتقد است: «جامعهای که تاریخ و گذشته خودش را به یاد نیاورد، مثل فردی است که دچار فراموشی میشود. تصور کنید یک انسان بزرگسال اگر خاطراتش را از دست بدهد، چه رنجی میکشد؟ فراموشی تاریخ مثل ابتلا به آلزایمر است، همانقدر تلخ و دلخراش»
نوسازی بیحساب در نصف جهان
شهر اصفهان، با عنوان نصف جهان، همواره بهواسطه آثار تاریخی منحصربهفرد خود، نهتنها در ایران بلکه در جهان شناختهشده است. میدان نقشجهان، مسجد جامع، پلهای تاریخی و خانههای قدیمی که هریک روایتگر تاریخ و فرهنگ این سرزمین هستند، در محدوده بافت تاریخی این کلانشهر جای گرفتهاند. این بافت تاریخی حدود ۱۵۰۰ هکتار از شهر اصفهان را در بر میگیرد و در طول دهههای گذشته، به عنوان قلب تپنده میراث فرهنگی این شهر شناخته میشده است. بااینحال، اخیراً خبرهایی مبنیبر بازنگری در محدوده بافت تاریخی اصفهان از سوی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری اصفهان منتشر شده است. مسئولان شهری اعلام کردهاند مناطقی که «دیگر ارزش تاریخی ندارند»، از محدوده بافت خارج خواهند شد. این تصمیم که با هدف تسهیل در نوسازی بافتهای فرسوده و رونق ساختوساز مطرح شده، نگرانیهایی در بین کارشناسان میراث فرهنگی و فعالان این حوزه ایجاد کرده است.
قاچاقچیان به جان «قصر ابونصر» افتادند
یک پژوهشگر و کنشگر میراث فرهنگی از افزایش حضور قاچاقچیان و جویندگان گنج در «قصر ابونصر» شیراز اطلاع داد و تخلیه زباله و نخاله، کور شدن حریم و پیشرفت زمینهای کشاورزی و ساخت بوستان در حریم این محوطه تاریخی را از جمله عواملی برشمرد که وضعیت این محوطه هخامنشی ـ ساسانی را اندوهبار کرده است.
یلدا، شب پیروزی نور بر تاریکی، میآید
پارچههای قلمکار، روایتگر تاریخ
در دل تاریخ فرهنگ ایران، اصفهان همواره جایگاه ویژهای را به خود اختصاص داده است؛ شهری که با هنرهای دستیاش شناخته میشود و در میان این هنرها، «قلمکار» همیشه درخشیده است. این هنر اصیل، بهعنوان نمادی از ذوق و دقت ایرانی، نهتنها تاریخ کهن اصفهان بلکه جانمایه فرهنگ و سنتهای آن شهر را به دوش میکشد. خانواده عطریان، با چند صد سال سابقه در هنر قلمکار، نهتنها میراثدار این هنر سنتی هستند بلکه بهنوعی حافظ اصالت و کیفیت قلمکار اصفهان بهشمار میروند. در گفتوگوی «پیام ما» با استاد «محمد عطریان» وارث این میراث گرانبها و فرزند هنرمند نامآور قلمکار اصفهان، مرحوم استاد «حاج نصرالله عطریان»، به بازخوانی تاریخچه این هنر و فرازونشیبهایی که این خاندان در طول سالها تجربه کرده است، پرداختهایم. آنچه در این مصاحبه میخوانید، نهتنها از سرگذشت هنری یک خانواده بلکه از عشق و تعهد به حفظ هنر ایرانی سخن میگوید.
