بایگانی مطالب: فرهنگ
یلدا پس از ثبت؛ میراثی که با هیجان حفظ نمیشود
یلدا؛ شبِ مشترکِ نور، افقِ مشترکِ گفتوگو
امید به پیروزی نور بر تاریکی
|پیام ما| شب زایش نور از دل تاریکی «یلدا» تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ روایتی کهن از امید است. نماد بازگشت عدالت، تجدید حیات و پیروزی روشنایی و مهر بر ظلم و تاریکی. یلدا که این روزها برای ایرانیان مانده در غم نان، تبدیل به چالشی میان فرهنگ و زندگی و تنگناهای اقتصادی شده، جشنی است حامل پیام امید و پیروزی در دل تاریکترین شبها. شاید همین امید است که این آیین را بیش از دیگر آیینهای باستانی ایران در جامعه زنده نگه داشته. امید به پیروزی نور بر تاریکی، در شرایطی که شب، کش آمده و قیرگون و سمج ادامه دارد.
شبی که جامعه را بازتعریف میکند
شب یلدا، برای جامعه ایرانی فقط یک سنت قدیمی نیست، بلکه همزمان آیینی است که در آن همبستگی جمعی بازتولید میشود، مقاومت فرهنگی در برابر معناهای مسلط بروز پیدا میکند و تمایزهای طبقاتی به نمایش درمیآیند. این آیین کهن، از منظر جامعهشناختی امروز فراتر از یک سنت، بهعنوان آینهای از تحولات هویتی، فرهنگی و اجتماعی ایران عمل میکند.
یلدا؛ کودکانگی دستهجمعی
قصهگویی تا روشنایی
راه نجات گذران شبهای تیره و تار، آنجا که امیدی نیست، چه میتواند باشد؟ نیاکانمان گویی رهایی را در قصهگویی یافته بودند؛ در داستانهای رستم و سهراب، شیرین و فرهاد، لیلی و مجنون. قدیمیهای دوران پیشادیجیتال و هوش مصنوعی یادشان میآید اوج این قصهگویی برای طولانیترین شب سال بود؛ یلدا. شب چلهای سحر نمیشد مگر اینکه داستانی در دورهمی گفته شود. تاریخ ما پر از فرازونشیب است. آنچه ما را از تالارهای سرد و تاریک زمان عبور داده و تمدنمان را ساخته، هیچ نبود جز قصهگویی تا طلوع خورشید و روشنایی.
«حلوا کنجدی» جاجرم؛ از آیین شب چله تا میراث ناملموس
واریاسیونهای شیشهگران از بامداد خسته
انتشار صد پرتره از «احمد شاملو»
«عمه رزا» و رؤیاهایی که هرگز ساکت نشدند
نگاهی به کتابی از «سوگی سویسال»
یلدای ایرانی زیر سایه گرانی
در آستانه شب یلدا، هنوز بسیاری از خانوادهها نتوانستهاند مایحتاج شب چله خود را تهیه کنند. قیمت آجیل، میوه و اقلام دیگر چندین برابر شده و بسیاری را از خرید آنها منصرف کرده است. برخی در حسرت یلداهای گذشته هستند و برخی دیگر ترجیح میدهند بهتنهایی و بدون «شبچره یلدایی» بلندترین شب سال را سحر کنند.
