بایگانی مطالب: آب و منابع طبیعی
کشفی تازه در غرب ایران
باستانشناسان ایرانی در دشت دهلران، کتیبه آجری به خط «اَکدی» به همراه آجر نقشدار احتمالا از سیستم آبرسانی عیلامیها را کشف کردهاند، که اهمیت سیاسی ـ اقتصادی «گاران» در سرحدات غربی تمدن عیلام را نشان میدهد.
زمینهشناسی دخالت گسترده در جنگل
عدم وجود طرح جنگلداری، به مفهوم دخالتهای غیرقابل کنترل و نظارت و بدون آتیه در پوشش جنگلی کشور است. امری که بیش از هفت سال روح دوستداران جنگلهای شمال را چون خوره میخورد ولی گویا نه اقتصاد و نه تخریب این سرمایهٔ بیمثال ولولهای در دل زعمای قوم نمیاندازد.
تاملی دربارهٔ راههای عبور از مسئلهٔ کم آبی
آسمان آلودهٔ گردشگری
براساس گزارشهای «سازمان جهانی گردشگری»، صنعت گردشگری ۱۱ درصد از تولید ناخالص، ۱۰ درصد از اشتغال، پنج درصد از صادرات و پنج درصد از سرمایهگذاری جهانی را به خود اختصاص داده است. همچنین، گزارش شورای جهانی سفر نشان میدهد در سال ۲۰۲۲ میلادی شاهد رشد ۲۲ درصدی سهم این صنعت در اقتصاد دنیا بودهایم و ارزش این صنعت به ۷.۷ تریلیون دلار افزایش یافته است. در این سال، ۲۲ میلیون شغل جدید در صنعت گردشگری دنیا ایجاد شده که این رقم نسبت به سال قبل از آن رشد ۷.۹ درصدی داشته است. همهٔ این آمار بهخوبی نشان میدهد این صنعت در حال تبدیل شدن به بزرگترین و پردرآمدترین صنعت جهان است؛ هرچند ناآرامیهای سیاسی، جنگ، فقر، تروریسم، کمبود زیرساخت، محدودیت و همچنین عوامل محیط زیستی بر این صنعت پردرآمد که حالا سومین صنعت پردرآمد شناخته میشود، تأثیر منفی گذاشته است.
آتشسوزی در جنگلهای لاویج و واز شهرستان نور ادامه دارد
سخنگوی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران منطقه ساری، موقعیت مکانی آتش سوزی جنگلی در شهرستان نور را در نزدیکی روستاهای " لاویج و واز" اعلام کرد.
بهار جنگلهای ایران در زمستان
این پرسش که آیا در سال آینده با طغیان آفتها و بیماریها در جنگلهای ایران مواجه خواهیم بود یا نه، پاسخ روشنی ندارد. برخی کارشناسان و اساتید جنگل و اکولوژی نگران وضع جنگلها در سال آینده هستند، درحالیکه گروه دیگری این پیشبینی را بدبینانه میخوانند و معتقدند تبعات تغییراقلیم به این زودیها خود را نشان نخواهد داد. تنها نکتهٔ مسلم و روشن این است که برخلاف پیشبینیهایی که در تابستان برای پاییز پربارش شد، پاییز امسال خبری از باران نبودو حتی تا بعد از نیمهٔ دیماه که «چلهٔ بزرگ» هم گذشت، هنوز خبری از برف و باران در سراسر کشور نیست. در جنگلها بسیاری از درختان هنوز خزان نکردهاند و در مواردی شاهد شکوفه کردن درختانی مانند ازگیل و ... هم هستیم.
جنگل جلگهای روی خط نابودی
توسعهٔ زراعت و شالیکاری و افزایش قاچاق چوب جنگلهای جلگهای دلند را در موقعیتی قرار داده تا بهگفتهٔ کارشناسان ما آخرین نسلی باشیم که «دلند» را میبیند. سهم ایران از جنگلهای جلگهای در دشت و شمال جادهٔ اصلی در گلستان و مازندران تنها ۶۰۸ هکتار است. از بالا که به جنگل «دلند» نگاه کنید، محدودهای محصور در میان شالیزارها را میبینید! چاههای آب مجاز و غیرمجاز کشاورزی میان درختان انجیلی، آزاد و بلوط گم شده است، سه چاه آبی که مردم دلند را سیراب میکنند هم از بالا پیدا نیست. در عوض در محدودهٔ پیرامونی جنگل، درختانی با برگهای نارنجی را میبینید، اینها همان درختان «انجیلی» هستند، با پایین رفتن سطح آب، ریشهها تلاششان برای سیراب کردن درخت بیثمر مانده است. «دلند» درحال تبدیل شدن به جنگلی مخروبه است و با پایان عمرش، ایران برای همیشه این محدوده از جنگلهای جلگهای خود را از دست خواهد داد.
پارک جنگلی یا بازار مکاره
|پیام ما| یافتن سوژهٔ مناسب برای نوشتن گزارش در حوزه محیط زیست مانند سایر حوزهها دشوار نیست؛ یک روز عرصهای جنگلی آتش میگیرد، روز دیگر جنگلبان یا محیطبان ضربوشتم میشود، روز سوم خبر عبور خط لوله در تالاب میآید و هنوز به بیستوچهار ساعت نرسیده کارشناسان دربارۀ ماهیهای مهاجم در همان تالاب خبر میدهند. همین موضوع سبب میشود بسیاری از گزارشها فرصت پیگیری دوباره نداشته باشند. بااینحال گاه کارشناسان و استادان در مواردی دست به کار میشوند و خودشان مجموعه یادداشتهایی را دربارۀ یک چالش محیط زیستی مینویسند. «شاهرخ جباری ارفعی»، کارشناس جنگل و «رحیم ملکنیا»، مدرس دانشگاه در این پرونده، درباره واگذاری شش هزار هکتار از عرصههای جنگلی چالوس دیدگاههای خود را بیان کردهاند.
طرحهای مخرب شهرداریها علیه اراضی ملی
درحالیکه بهدلیل برخی طرحهای مخرب شهرداریها در سالهای اخیر از میزان فضاهای سبز شهری در کشور به شدت کاسته شده است، هنوز هم بهنظر میرسد برخی مدیران شهری و پیمانکاران علاقهای به تغییر نگرش خود ندارند و دست به اجرای طرحهایی میزنند که با تخریب فضای سبز شهری همراه است. صدور مجوز ساختوساز در اندک باغهای باقی مانده شهر تهران یا برجسازی در جوار باغ گیاهشناسی ملی، قطع درختان مجموعهٔ تاریخی سعدآباد و... از مواردی هستند که کنشگران محیط زیست را نگران کرده است؛ آنهم در سالی که کشور با خشکسالی و آلودگی هوا دستوپنجه نرم میکند. تکرار این دست اتفاقات در تهران و سایر شهرهای کشور باعث شد تا ۲۰۰ تشکل مستقل زیرمجموعهٔ «شبکهٔ سازمانهای مردمنهاد و اجتماعمحور محیط زیست و منابع طبیعی کشور» در نامهای به مسئولان کشور، ضمن اعلام نگرانی از آثار سوء این اقدامات، خواستار جلوگیری از تبدیل فضاهای سبز عمومی به بناها و متصرفات خصوصی شوند. یکی از فعالان محیط زیست امضاکنندهٔ این نامه میگوید که هدف نهایی بخشی از همین طرحها که به تخریب اندک فضای سبز باقیمانده در شهرها منجر میشود، «زمینخواری به نفع یک گروه خاص» است.
«پریان» بلاتکلیفِ آستارا
اواسط دههٔ ۸۰ که خاکها بر سر «تالاب پریان» ریخته شد، اهالی محلهٔ پریان و محلههای دیگر شهر آستارا نیز بیجان شدند. آنها هنوز در خاطرشان مانده وقتی پریان و دیگر تالاب شهریعنی «شیلات» زنده بودند، زندگی چه رونقی داشت. سال ۸۴ اما جادهای از میان تالاب پریان گذر دادند و کمکم آنجا را خشک کردند. بعدها هم با مصالح پرش کردند تا دیگر خبری از نیزار، پرندگان مهاجر، قایقهای ماهیگیری و آدمهای خوشحال در اطرافش نباشد. تلاشها برای بازپسگیری تالاب باعث شد در ماههای گذشته سازمان بازرسی کشور سند این تالاب خشکشده را بهنام دولت بزند. با این اتفاق، بارقهٔ امیدی در دل فعالان آستارایی روشن شده است؛ آنها میخواهند پریان جان بگیرد و کارزاری برای احیای آن به راه انداختهاند؛ کارزاری پر از بیم و امید. آنها نمیدانند عزم مسئولان شهری برای احیای تالاب چقدر جدی است و چقدر ممکن است تالابی بعد از دو دهه خشکی بار دیگر رنگ آب به خود ببیند. این درحالیاست که شهردار آستارا با وجود استقبال از احیای تالاب پریان به «پیامما» میگوید قرار است بخشی از سند تالاب بهنام منابعطبیعی و بخشی بهنام وزارت راهوشهرسازی زده شود.
