بایگانی مطالب: حیات وحش
پرندگان از آسمان ایران میروند
کلیههای زمین خشکید، پرندگان تلف شدند
سرگردانی در سرزمین بیتالاب
فرض کنید از تهران عازم زاهدان هستید. مسیر طولانی است و باک بنزین شما ظرفیت محدودی دارد. بهناچار در میانه راه ناچار میشوید بنزین بزنید. باز فرض بگیریم پمپ بنزین تعطیل شده باشد و هیچ ماشینی هم برای کمک توقف نکند. چه میکنید؟ احتمالاً سراغ اولین آبادی نزدیک میروید، اما اگر شهر و روستایی نباشد، آنتن موبایل خط ندهد و در جادهای خاکی و فرعی دورافتاده گیر افتاده باشید، چه؟ زندگی پرندگان مهاجر در ایران همینقدر سخت است و البته پیچیدهتر از این مثال ساده! تالابها که نقش پمپ بنزین را برای پرندهها دارند، خشک شدهاند یا شرایطشان مساعد نیست. پرندگان سرگردان به هر دری میزنند تا آبی پیدا کنند، برخی پساب گیرشان میآید، برخی شکار میشوند، گروه سوم خوششانس هستند و به سفرشان ادامه میدهند. آنها که خودشان را با بحران سازگارتر میکنند، جمعیتشان افزایش مییابد، گونههای حساستر به آرامی محو میشوند و در ادامه تبعات آن تنوعزیستی ایران را تحتتأثیر خود قرار میدهد. وضعیت تالابها و پرندگان مهاجر یکی داستان است پر آب چشم!
«رمیاران حیاتوحش» برنده جایزه «محیطبان بینالمللی»
موسسه «رمیاران حیاتوحش» در کنگره جهانی حفاظت 2025 توانست جایزه «محیطبان بینالمللی»(IUCN WCPA International Ranger Awards) را برای اولین بار برای «ایران» و «خاورمیانه» کسب کند.
نیمی از تولهیوزها ناپدید میشوند
«احتمال قاچاق تولهیوزها در دو فرض ریشه دارد، اول، تجارت گسترده گربهسانان در ایران و دوم، غیبشدن حدود نیمی از تولهیوزها در مناطقی که در سالهای اخیر چندین یوز از آنها قاچاق شده است.» این گفته «محمدصادق فرهادینیا»، جانورشناس و هیئتعلمی دانشگاه کنت است. اگر قاچاق را یکی از عوامل تهدید یوزها در نظر بگیریم، باقی عوامل چیست؟ قلادهگذاری چقدر اهمیت دارد؟ آیا یوزهای آسیایی دچار اختلال ژنتیک شدهاند؟ چرا پس از اینهمه جلسه درباره یوز آسیایی، همچنان کارشناسان از رویهها اظهار بیاطلاعی میکنند و چه راهی برای رفع این چالش سراغ داریم؟ در گفتوگو با فرهادینیا این پرسشها را مطرح کردیم.
جان دادن در آب، جنازه در خشکی
از ابتدای سال تا یازدهم مهرماه، لاشه ۳۵ فوک در گیلان، ۴۶ فوک در مازندران و یک فوک در سواحل استان گلستان پیدا شده است. این آماری است که مرکز حفاظت فوک خزری ایران به «پیام ما» داده است. یک روز بعد از ارائه این آمار توسط این مرکز، خبر آمد لاشه یک فوک دیگر در ساحل فرحآباد ساری پیدا شده. در تصاویر، لاشه از آب بیرون کشیده میشود و هنوز مشخص نیست چه مدت از زمان مرگش گذشته است. اما آنطورکه شواهد چند سال اخیر نشان میدهند، به نسبت گذشته پیدا شدن جسم بیجان فوکها در سواحل ایران افزایش یافته، اما هنوز دلیل اغلب این مرگومیرها مشخص نیست. لاشههایی که در هفته گذشته به سواحل گیلان رسیدند، زمانی پیدا شدند که دچار فساد و پوسیدگی بودند و برای بررسی علت مرگ دیر بود. همین دلیلی است که با لاشههای گونهای در معرض خطر انقراض روبهرو باشیم، بی آنکه در اغلب موارد دلیل مرگ مشخص باشد.
برای حفاظت در ایران میمانم
سرخوردگی از تبعیضهای جنسیتی گاه به گاه گلوی «مهسا هاشمی» را میگرفت، هنوز هم میگیرد، اینکه دیده نمیشود، شنیده نمیشود و باید چند برابر بیشتر بدود و کار کند تا مانند مردان حفاظتگر به چشم بیاید. در شهرستان بودن را هم به آن اضافه کنیم، اوضاع نور علی نور میشود، همین موضوع سبب شد مهسا هاشمی از اصفهان به تهران مهاجرت کند. او متولد ۱۳۷۴ است، در اصفهان در رشته گردشگری تحصیل کرد و بعد هم دوره راهنمایان طبیعتگردی را گذراند. بهگفته خودش، دلیل علاقهاش به طبیعت به کودکیاش بازمیگردد. همان وقت که با پدرش در دشت قدم میزدند و او همانطورکه جلو میرفت از حیاتوحش، قوچومیشها، کلوبزها، گراز و بقیه گونهها برایش میگفت. به شبهایی که در باغ چادر میزدند و گرازها نزدیک چادرشان میآمدند و او را هیجانزده میکردند. سال ۱۳۹۴ یعنی وقتی ۱۹ساله بود، عضو هیئتمدیره انجمن «آوای بوم» شد و در وادی حفاظت قدم گذاشت.
«شرق مازندران»، گلوگاه مهاجرت شکاریها
«سؤال بنیادی ما در شروع پروژه این بود که آیا گوشه جنوبشرق دریاچه کاسپین مسیر مهاجرت مناسبی برای پرندگان شکاری است یا خیر؟ و حالا پس از پنج سال شمارش پاییزه در قالب یک پروژه کاملاً داوطلبانه که تاکنون با حمایتهای مردمی اجرا شده است، دانش تولیدشده نشان میدهد این منطقه نهتنها مسیر مهاجرت پرندگان شکاری است بلکه با توجه به تعداد عقابهای بزرگ عبوری از آن، بهعنوان یکی از مهمترین و شاید مهمترین مسیر مهاجرت این پرندگان در اوراسیا و آفریقا محسوب میشود». این گفته «علی موسوی» از اعضای تیم اجرایی پروژه «شمارش شکاریها در گلوگاه» است. رسیدن به این دادهها آسان نبوده، تیمی از داوطلبان در پنج سال گذشته برای روزها، هفتهها و ماهها از زمان طلوع تا غروب خورشید چشم به آسمان دوختند تا بفهمیم چه گونههایی، با چه جمعیتی از عرضهای جغرافیایی بالا، خود را به ایران و گلوگاه میرسانند و از آنجا روانه جنوب میشوند. در گفتوگو با این اکولوژیست پرندگان، از او درباره روند تغییرات پروژه، بودجه و شاخصهای انتخاب ایستگاههای جدید پرسیدیم.
قرقهای بلاتکلیف
|پیام ما| ساخت دو پاسگاه، ۱۴ آبانبار و تانکر آب، خرید سه خودرو، هفت دوربین دوچشمی، سه دوربین عکاسی، یک تلسکوپ، یک دوربین عکاسی، ۱۰ دوربین تلهای و ۱۱ موتورسیکلت، اولین هزینهای بود که مدیران قرق علیآباد چهلگزی انجام دادند. آنها هفت سال هزینه تعمیر، نگهداری، سوخت و روغن وسایل نقلیه، پذیرایی و آبدارخانه، حمل، برق مصرفی، آب، تعمیر و نگهداری اثاثیه و منصوبات، تعمیر و نگهداری ساختمان، بیمه تکمیلی کارکنان، هدایا، بیمه شخص ثالث، حقوق و عیدی کارکنان و پرسنل را از جیب خود پرداختند تا بالاخره در بهمنماه سال ۱۳۹۵ با حضور معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست و رئیس وقت فراکسیون محیطزیست مجلس شورای اسلامی و با حضور جمعی از مدیران کارشناسان محیطزیست، پروانه فعالیت قرقهای اختصاصی به آنها داده شد. از آن سال تا امروز سازمان حفاظت محیطزیست تصمیمات مختلفی برای قرقها گرفته که هزینهای برایش ندارد. در مقابل قرقها که حیاتشان به این تصمیمات وابسته است، دچار تلاطمهای مختلف شدهاند. تنها یک چیز برایشان ثابت بوده؛ «هزینه»، مبالغی که هر سال باید برای حقوق پرسنل، تعمیر و نگهداری و... بپردازند. این روزها خبر میرسد که سازمان حفاظت محیطزیست علاقهای به واگذاری پروانه برای قرقهای اختصاصی ندارد، هزینه این عدم علاقه اما به دوش سازمان نیست، قرقداران باید آن را بپردازند. در قرق علیآباد چهلگزی این عدد برای سال قبل «چهار میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان» بود.
ثبت نخستین مورد شکار دوزیست توسط مار پلنگی خال سکهای در ایران
در پژوهشی تازه که نتایج آن در مجله بینالمللی Reptiles and amphibians منتشر شده است، نخستین مورد از رفتار شکار دوزیست توسط مار پلنگی خال سکهای (Hemorrhois nummifer) در ایران گزارش شد.
