بایگانی مطالب: محیط زیست
نفس شمال از دل «سُماموس» برمیخیزد
توده کوهستانی «سُماموس» مرتفعترین کوه استان گیلان و یکی از قلل شاخص البرز غربی است. موقعیت خاص این کوه و قرارگیریاش در جوار دریای کاسپین و آزاد بودن سه جبهه آن از بدنه البرز، منظری شگفتانگیز برای آن ایجاد کرده و نزدیکترین قله بالای سه هزار متر به دریای کاسپین بهشمار میرود. نفوذ هرروزه رطوبت بهشکل مه و ابر، حجم قابلتوجه بارش، گستره جنگلهای هیرکانی بر بخش بزرگی از دامنهها، اینجا را به یکی از کانونهای تنوعزیستی تبدیل کرده است. یکی از جنبههای زمینشناسی پرارزش این توده کوهستانی، رخنمون سازند کنگلومرای جواهرده (ژوراسیک) است. فقط در محدوده گیلانی این مجموعه کوهستانی ۶۹۳ چشمه شناسایی و در میانه تمامی شگفتیهای این کوه، تاکنون دو گونه گیاهی اندمیک در آن «هزار خار سُماموسی یا هزار خار رامسری» و «گوشخری سُماموسی» شناسایی شده است. ارزشهای زیستی و جغرافیایی این منطقه سبب شده است یک اثر طبیعی ملی، یک منطقه حفاظتشده و یک منطقه شکارممنوع در دامنههای این کوه ثبت شود. علاوهبراین، این مجموعه کوهستانی در سال ۱۳۹۸ به شماره ۶۸۴ در فهرست میراث طبیعی کشور ثبت شد.
زمین با دستان زنان نفس میکشد
در جهانی که هر روز، بحرانهای زیستمحیطی عمیقتر میشوند، بسیاری از کنشگران محیطزیست میکوشند با ابزارهای علمی، آموزشی و قانونی جلوی تخریب منابعطبیعی را بگیرند. در این میان، اکوتوریسم بهعنوان یکی از راهکارهای حفاظت از طبیعت، نقشی دوگانه دارد: از یکسو میتواند به پاسداری از محیطزیست کمک کند و از سوی دیگر -درصورت مدیریت نادرست- به تخریب آن بینجامد. کمبود نیروی حفاظتی، زیرساختهای ناکافی، نبود منابع مالی پایدار و همچنین، بیبهره ماندن جوامع بومی از منافع گردشگری، نیاز به مشارکت مردمی را در حفاظت از محیطزیست پررنگتر کرده است؛ مشارکتی که تنها با ارتقای آگاهی عمومی و جلب توجه به بهرهبرداری پایدار از منابعطبیعی امکانپذیر است. کمک به حفاظت از ارزشهای بومی و توجه به میراث ناملموس، اهمیت ویژهای در اکوتوریسم دارد. به همین دلیل، در گفتوگو با «افسانه احسانی»، مدرس اکوتوریسم و مدیر مؤسسه «آوای طبیعت پایدار» که راهی متفاوت را آزموده و از «هنر برای حفاظت» بهره برده، از تجربهاش در این زمینه پرسیدیم. از مفهومی که میخواهد میان زیبایی، خلاقیت و حس زندگی با حفاظت از طبیعت پیوند برقرار کند.
ایران نیازمند «هومن جوکار» است
«هومن جوکار»، امید محیطزیست ایران
اینستاگرام بازار جدید قاچاق گوشتخواران
|پیام ما| «فروش»، «برای فروش» و «در حال فروش» را اگر کنار اسامی گونههای مختلف حیاتوحش در اینستاگرام جستوجو کنید، از میزان خریدوفروشی که در حال انجام است، حیرت میکنید. «پوریا سرداری» پژوهشگر دکتری دانشکده مدیریت مراتع، حیاتوحش و شیلات دانشگاه تگزاس، «نیما بادلو» کارشناسی ارشد گروه محیطزیست، دانشکده منابعطبیعی و محیطزیست دانشگاه فردوسی، «پردیس رجبیپور» کارشناسی ارشد پژوهشکده علوممحیطی دانشگاه شهیدبهشتی، «علیرضا محمدی» هیئتعلمی دانشگاه جیرفت، «دیوید رابرتز» استاد دانشگاه کنت، «جرارد کایل» استاد دانشگاه تگزاس و «محمدصادق فرهادینیا» جانورشناس و عضو هیئت علمی دانشکده علومطبیعی دانشگاه کنت نتایج بهدستآمده از بررسی ۷۲۵ ساعت جمعآوری داده در اینستاگرام را بررسی و آن را در قالب مقالهای با عنوان «شناسایی تجارت غیرقانونی گوشتخواران در یک پلتفرم شبکه اجتماعی در ایران» منتشر کردند. این مطالعه تجارت غیرقانونی گوشتخواران بومی و غیربومی در اینستاگرام ایران را با استفاده از دادههای ۲۹۳ تبلیغ عمومی منتشرشده در طول سال ۲۰۲۲ بررسی کرد. یافتههای این مطالعه نشان میدهد در آن سال گونههای غیربومی، مانند شیر، در تجارت حیوانات زنده شایعتر بودند، درحالیکه گونههای بومی، مانند روباه قرمز، بیشتر برای قطعات بدنشان تبلیغ میشدند. تجارت گونههای بومی در فصل بهار و تابستان که همزمان با فصل زادآوری است، به اوج میرسد. در مقابل، تجارت گونههای غیربومی هیچ روند فصلی قابلتوجهی نشان نمیدادند. در این مطالعه نمونهای از خرس سیاه یا یوزپلنگ آسیایی مشاهده نشده، بااینحال کشف محمولههای مختلف قاچاق خرس سیاه در کنار طرح احتمال خریدوفروش یوزپلنگ از سوی کارشناسان نشان میدهد چقدر این بازار بزرگ و نیازمند رسیدگی است.
پرندگان از آسمان ایران میروند
کلیههای زمین خشکید، پرندگان تلف شدند
سرگردانی در سرزمین بیتالاب
فرض کنید از تهران عازم زاهدان هستید. مسیر طولانی است و باک بنزین شما ظرفیت محدودی دارد. بهناچار در میانه راه ناچار میشوید بنزین بزنید. باز فرض بگیریم پمپ بنزین تعطیل شده باشد و هیچ ماشینی هم برای کمک توقف نکند. چه میکنید؟ احتمالاً سراغ اولین آبادی نزدیک میروید، اما اگر شهر و روستایی نباشد، آنتن موبایل خط ندهد و در جادهای خاکی و فرعی دورافتاده گیر افتاده باشید، چه؟ زندگی پرندگان مهاجر در ایران همینقدر سخت است و البته پیچیدهتر از این مثال ساده! تالابها که نقش پمپ بنزین را برای پرندهها دارند، خشک شدهاند یا شرایطشان مساعد نیست. پرندگان سرگردان به هر دری میزنند تا آبی پیدا کنند، برخی پساب گیرشان میآید، برخی شکار میشوند، گروه سوم خوششانس هستند و به سفرشان ادامه میدهند. آنها که خودشان را با بحران سازگارتر میکنند، جمعیتشان افزایش مییابد، گونههای حساستر به آرامی محو میشوند و در ادامه تبعات آن تنوعزیستی ایران را تحتتأثیر خود قرار میدهد. وضعیت تالابها و پرندگان مهاجر یکی داستان است پر آب چشم!
«رمیاران حیاتوحش» برنده جایزه «محیطبان بینالمللی»
موسسه «رمیاران حیاتوحش» در کنگره جهانی حفاظت 2025 توانست جایزه «محیطبان بینالمللی»(IUCN WCPA International Ranger Awards) را برای اولین بار برای «ایران» و «خاورمیانه» کسب کند.
از گلکوچیک محله تا لیگ برتر در حفاظت محیطزیست
