بایگانی مطالب: محیط زیست
حفاظت مردمی در بنبست اداری
اواخر دهه ۸۰ در شهرستان لامرد استان فارس گروهی از اهالی و دوستداران محیطزیست و منابع طبیعی روستای دهشیخ به این فکر افتادند که طبیعت و حیاتوحش منطقهشان را حفظ کنند. با گذشت بیش از یک دهه چیزی که روی دست آن گروه مانده، چند پرونده کیفری و اجرای یک حکم زندان است. اداره منابع طبیعی شهرستان لامرد از تصرف عدوانی میگوید و فعالان محیطزیست از عدم همراهی این اداره! دبیر شبکه تشکلهای محیطزیست و منابع طبیعی هم معتقد است این گره با دندان باز نمیشود و باید در این موضوع که به کلاف سردرگم بدل شده، میانجیگری کرد.
حفاظت از طبیعت ایران جا ماند
|پیام ما| ایران بهعنوان عضو کنوانسیون تنوع زیستی، متعهد بود تا سال ۲۰۲۰ حداقل ۱۷ درصد از اراضی خشکی و آبهای داخلی و حداقل ۱۰ درصد از مناطق دریایی و ساحلی را تحت حفاظت مؤثر قرار دهد. در سال ۲۰۲۲، با تصویب چارچوب جهانی تنوع زیستی، این اعداد به ۳۰ درصد برای دریاها و خشکی افزایش یافت. نگاهی به آمارها نشان میدهد که همان ۱۷ درصد هم محقق نشده است و ۸ میلیون هکتار باید به آن اضافه شود. گزارش مرکز پژوهشهای مجلس با عنوان «رصد وضعیت محیطزیست کشور: مناطق چهارگانه محیطزیست، شکار ممنوع و ذخیرهگاههای زیستکره» تصویری از وضعیت این مناطق را ارائه کرده است.
سپیدان، داستانی از زیبایی، ارزش و هشدار
جنگلزدایی جان انسانها را به خطر میاندازد
ما همیشه جنگلها را ریههای زمین بهحساب آوردهایم، اما آنها علاوهبرآن کار دیگری نیز انجام میدهند، آنها اولین خط دفاعی ما در برابر بیماریهای مشترک بین انسان و حیوانات هستند. این جنگلها با حفظ این بیماریهای در اکوسیستم خودشان، اجازه نمیدهند انسانها در معرض این بیماریها قرار گیرند و به آن مبتلا شوند. اما حالا ما با دستهای خودمان در حال تخریب این سد دفاعی هستیم. سدی که با فروریزیاش میتواند ما را در کابوس بیماریهای فراگیر، فروببرد. مدلهای اقلیمی حتی هشدار دادهاند تا ۵۰ سال آینده، ۱۵ هزار ویروس بین گونهها جابهجا میشود و هرکدام میتوانند یک بیماری همهگیر جدید را رقم بزنند.
سیارهای در پایان ۲۰۲۵ و در آستانه ۲۰۲۶
۲۰۲۵؛ سال دشوار زمین
سال ۲۰۲۵ میلادی، سالی بود که زمین و ساکنانش بار دیگر تابآوری خود را آزمودند. موجهای گرما، خشکسالی فراگیر و آتشسوزیهای ویرانگر در یکسو و طوفانهای مهیب، بارشهای سیلآسا، سیلاب و رانش زمین در سوی دیگر، سرتاسر قارهها را درگیر کرد. این رخدادها علاوهبر خسارتهای جانی و مالی گسترده، محیطزیست را تحت فشار شدیدی قرار دادند. دانشمندان با اطمینان میگویند تغییراقلیم بر اثر فعالیتهای انسان تشدید شده و ۲۰۲۵ در فهرست سهگانه گرمترین سالهای ثبتشده در جهان جای گرفته است.
بازپسگیری شهر با هنر غیررسمی
فضای عمومی همیشه فقط محل عبور، تماشا یا مصرف نبوده است؛ جایی بوده برای دیدهشدن، اعتراضکردن و ساختن معنا. خیابان، میدان و دیوارها در طول تاریخ به بستر کنشهای مدنی و سیاسی بدل شدهاند؛ از نخستین حکاکیهای اعتراضی قرن هجدهم گرفته تا پوسترها، گرافیتیها و مداخلات شهری امروز. هنر غیررسمی و هنر اعتراضی دقیقاً در همین فضاها و در دل زیست روزمره و در تماس مستقیم با شهر و بدنهای ساکن آن شکل گرفتهاند. پیش از عصر دیجیتال، چاپ و تصویرسازی با قابلیت تکثیر بالا، پیامهای اعتراضی را منتقل میکردند و همراه با روایتهای شفاهی، داستانی از قدرت، خشونت و مقاومت میساختند. امروز ابزارها تغییر کردهاند، اما منطق کنش باقی است: مداخله در فضا برای بازگرداندن صدا به کسانی که حذف شدهاند. در این میان، زیست شهری به عرصهای تعیینکننده برای مقاومت خلاقانه تبدیل شده است. شهر نهفقط پسزمینه هنر، بلکه میدان اصلی آن است. انجمن علمی مطالعات شهری دانشگاه تهران با همکاری گروه جامعهشناسی شهر روز یکشنبه، هفتم دیماه، نشستی با موضوع «هنر غیر رسمی: عرصه مقاومت خلاقانه در زیست شهری» برگزار کرد. در این نشست که دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران میزبان آن بود «پوریا جهانشاد»، پژوهشگر مطالعات انتقادی شهر، از زیست شهری به میدان مقاومت خلاقانه صحبت کرد.
زنان پیشقدماند، سیاستها اما عقبمانده
«جامعه و ساختارهای حاکم باید بهسمتی حرکت کنند که معیار انتخاب و حضور افراد تخصص، مسئولیتپذیری و توانمندی باشد، نه جنسیت!» اینها گفته «فرنوش فرهادی»، حفاظتگر و عضو انجمن آوای بوم، است. او بهمن ۱۳۶۹ در تهران به دنیا آمد و در رشته مدیریت جهانگردی تحصیل کرد. تجربه کودکی او را بهسمت طبیعت کشاند و کرونا فرصتی شد تا بهشکل جدی به این مقوله بپردازد. او اکنون ساکن قشم است و در حال حفاظت از تنوعزیستی آن.
حفاظت مشارکتی، ضامن بقای طبیعت ایران
عقلانیت شکستخورده در ایران
این نوشته بر آن نیست که نقش فساد، منافع خاص یا ناآگاهی را در شکست سیاستهای توسعه در ایران انکار کند. این عوامل وجود دارند و در بسیاری از موارد تعیینکنندهاند. اما تمرکز این مقاله بر وضعیتی متفاوت است؛ وضعیتی که در آن، حتی در غیاب بدخواهی آشکار، سیاستهایی که با نیت اصلاح، استدلال فنی و با عقلانیت ابزاری طراحی شدهاند، به نتایجی منتهی شدهاند که دقیقاً علیه هدف اولیه عمل کردهاند.
