تحریریه پیام ما

|پیام‌ما| برداشت‌های بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی برای کشاورزی، در پی اضافه بارگذاری‌های آبی بر زاینده‌رود و از دسترس خارج‌شدن منابع آبی قابل‌استفاده برای کشت و زرع در اصفهان، عامل اصلی فرونشست در این منطقه بزرگ جمعیتی معرفی می‌شود. بااین‌حال، کشاورزان این استان حالا به برداشت آب از چاه‌های عمیق روی آورده‌اند. اکنون برداشت آب از چاه، چسبیده به مناطق مسکونی شهری، جایی که همین حالا هم در خطر فرونشست گسترده قرار دارد،‌ برای برنج‌کاری انجام می‌شود. محصولی که در میان تمام محصولات کشاورزی نامش به «آب‌بری»‌ شهره شده است. دانشگاه صنعتی اصفهان پیشنهادهای جواب‌پس‌داده‌ای برای مدیریت این بخش دارد که هم کاشت برنج منجر به فرونشست نشود و هم نفع کشاورز در آن دیده شود. پیشنهادی که از سوی دولت و مردم جدی‌گرفته نشده است.

|پیام ما| کافی است تجربه انجام یک پژوهش تاریخی را داشته باشید و گذرتان به یکی از موزه‌ها و مراکز تاریخی یا آرشیو اسناد افتاده باشد، تا با شنیدن این خبر که در دنیا مطالباتی برای دسترسی آزاد به اطلاعات مربوط به آثار تاریخی و میراث‌فرهنگی شکل گرفته، داغ دلتان تازه شود. در حالی برخی موزه‌های دنیا از قبیل موزه ملی آمستردام، تاریخ طبیعی بریتانیا، متروپولیتن و مجموعه اسمیتسونین، رویه‌ها و ابزارهای دسترسی آزاد را به کار گرفته‌اند که در بسیاری از کشورها هنوز اطلاعات مربوط به آثار تاریخی با اعمال محدودیت‌هایی در اختیار پژوهشگران و عموم مردم قرار می‌گیرد. در کشورهایی مثل ایران آنقدر این روند فرسایشی است که بارها صدای اعتراض پژوهشگران را بلند کرده، بدون اینکه تغییری در رویکردهای مدیریتی ایجاد شود. پیش‌نیاز این رویکرد، دیجیتال‌سازی آثار و اسناد، با کیفیت قابل‌قبول است؛ رویکردی که چندان دغدغه مدیران میراث‌فرهنگی در ایران نیست. البته آنچه در دنیا به‌شکل مطالبه مطرح شده است، فراتر از خواسته پژوهشگران ایرانی از موزه‌ها و آرشیوهای اسناد است. آنها به‌دنبال مجوزهایی برای بهره‌برداری در پژوهش و همچنین استفاده‌های هنری و فرهنگی از میراث مستند هستند؛ چراکه در سال‌های اخیر بارها موضوع کپی‌رایت آثار موزه‌ای و استفاده از آنها در محصولات هنری، مورد اعتراض قرار گرفته و کار متخلفان را به دادگاه کشانده است. اما گام نخست، الزام موزه‌ها و آرشیوهای اسناد به دیجیتال‌سازی آثار خود و در اختیار عموم قرار دادن آنها است؛ مطالبه‌ای جدی که در عصر تکنولوژی چندان هم غیرمنطقی به‌نظر نمی‌رسد و حتی یونسکو یک دهه پیش درباره آن توصیه‌نامه‌ای منتشر کرد. طبیعی است که این اقدام نیازمند سازوکارهای قانونی برای اجرای صحیح و بدون مشکل است.

احداث یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۷ مگاوات در زمینی به مساحت ۱۲ هکتار در کنار نیروگاه حرارتی شهدای پاکدشت، بزرگترین نیروگاه حرارتی ایران، از روز شنبه آغاز خواهد شد. این پروژه در راستای کاهش ناترازی برق و افزایش پایداری شبکه سراسری اجرا می‌شود.

دکتر سیدمصطفی فیض، مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران، سه‌شنبه ۱۸ شهریورماه در بازدید از مجتمع مس شهربابک و جلسه تولید این مجتمع، وضعیت پروژه‌های توسعه‌ای را مطلوب ارزیابی کرد و توسعه را رمز حیات شرکت ملی مس دانست.

با گرم‌تر شدن کره زمین، آسیب‌پذیرترین کارگران جهان تحت فشار شدید قرار گرفته‌اند. در سال ۲۰۲۴، هند گرم‌ترین سال تاریخ خود را ثبت کرد و در برخی مناطق دما به ۵۰ درجه سلسیوس رسید. امسال تابستان، موج‌های گرما در ایالات متحده، اروپا و آسیا زندگی روزمره را مختل کرده و جان بسیاری را گرفته است. بااین‌حال، در این شرایط، توجه کمی به کارگران پوشاک -که بیشتر آنها زن هستند- می‌شود؛ افرادی که صنعت مد جهانی را در حرکت نگه می‌دارند، حتی وقتی سلامت و ایمنی‌‌شان در خطر است. صنعت مد مسئول حدود هشت درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان است. درحالی‌که بسیاری از برندهای جهانی هدف‌هایی در راستای انتشار کربن صفر تعیین کرده‌اند و اغلب استراتژی‌های اقلیمی صرفاً بر محاسبه میزان کربن متمرکز هستند؛ کارگرانی که با افزایش گرما و محافظت اندک روبه‌رو هستند، اغلب از این برنامه‌ها جا می‌مانند. این نه‌تنها ناعادلانه است، بلکه فرصتی ازدست‌رفته برای ایجاد صنعتی مقاوم و آماده برای آینده محسوب می‌شود.

«حس خنکی باد صبحگاهی شهریور، وقتی روی موتور هستی، کیفیت متفاوتی دارد. کیفیتی غریب اما آشنا که من از کودکی تجربه‌اش را داشتم؛ تجربه موتورسواری در خیابان‌های شهر و کشورم.» موتورسواری زنان، حقی که سال‌ها از زنان این سرزمین دریغ شده‌، در آخرین روزهای تابستان پرحادثه ۱۴۰۴ رنگ واقعیت به‌ خود گرفت. سال‌ها زیستن در محرومیت، از زنان ایرانی انسان‌هایی مطالبه‌گر و متهور ساخته است. آنها به‌رغم محدودیت‌های سلیقه‌ای باز هم موتور سوار می‌شوند. اگرچه منع قانونی برای موتورسواری زنان وجود ندارد، اما صادر نکردن گواهینامه برای راکبان زن این اقدام را در زمره اعمال خلاف قانون قرار می‌دهد. این درحالی‌است که قوانین ناسازگار با واقعیت جامعه همواره توسط مردم دفع و رد می‌شوند.

|پیام ما| سمپوزیوم «مسائل امروز ایران و نقش مردم‌شناسی در حل آنها» به‌‌مناسبت روز ملی مردم‌شناسی و زادروز ابوریحان بیرونی در پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری برگزار شد. در این نشست پژوهشگران از زوایای مختلف مسائل روز ایران را بررسی و هر یک را از دریچه دانش مردم‌شناسی تحلیل کردند. شرایط امروز جامعه ایران و بحران‌هایی که جامعه در ابعاد گوناگون با آن روبه‌رو است، این ضرورت را ایجاد می‌کند که در حوزه علوم‌انسانی بیشتر و عمیق‌تر و با حساسیتی مضاعف به ریشه‌ها و تبعات و راهکارهای پیش‌ رو در مواجهه با این بحران‌ها پرداخته شود. حوزه انسان‌شناسی و مردم‌شناسی هم یکی ازحوزه‌هایی است که می‌تواند در تبیین شرایط نقش‌آفرین باشد.

|پیام ما| در آستانه روز جهانی پیشگیری از خودکشی، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده از راه‌اندازی «قرارگاه پیشگیری از خودکشی» می‌گوید و تأکید می‌کند: «تک‌تک ما برای کاهش خودکشی مسئول هستیم و امید این است بتوانیم آن را به صفر برسانیم. این هدف بسیار بزرگ و شاید آرمان باشد و تحقق آن نیازمند تدوین یک برنامه ملی است.» این درحالی‌‌است که هنگام نوشتن این گزارش دو خبر خودکشی در شبکه‌های اجتماعی جنجالی شده است، یکی زنی پزشک بود در سیستان‌وبلوچستان و دیگری یک مرد ناشناس در کهنوج.

|پیام ما| دوستداران آسمان، از روزها پیش برای یکشنبه‌شب آماده شده‌اند. جایی برای دیدن ماه‌گرفتگی کامل انتخاب کرده‌اند و برای رصد و عکس‌برداری از ماه سرخ، برنامه چیده‌اند. این خسوف که حدود ۸۲ دقیقه طول می‌کشد، علاوه‌بر ایران، برای ساکنان سراسر آسیا و اقیانوسیه، بخش‌های زیادی از آفریقا و شرق اروپا هم قابل‌مشاهده است و محافل علمی و نجومی را به تکاپو انداخته. اما برای شماری دیگر از افراد، فرصت تماشای خسوف کامل با پرداختن به باورهای خرافی از دست می‌رود. خرافه به آنها می‌گوید به ماه‌گرفتگی نگاه نکنید، در هنگام گرفت از خوردن و آشامیدن و خوابیدن بپرهیزید، کار جدیدی نکنید و کارهای قبلی را هم ادامه ندهید.

|پیام ما| معاونت گردشگری با همکاری جامعه حرفه‌ای هتلداران ایران و دبیرخانه کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز اولین رویداد «اعطای نشان سبز هتل‌های ایران» را در پنجم مهرماه ۱۴۰۴ برگزار می‌کند.

|پیام ما| خبر درگذشت «هوشمند عقیلی»، خواننده و آهنگساز، که در فضای مجازی منتشر شد، بسیاری به ترانه «فردا تو می‌آیی» او ارجاع دادند که در روزهای انتخابات ریاست‌جمهوری سال گذشته، رسانه‌های حامی «محمدباقر قالیباف» از آن برای تبلیغات انتخاباتی استفاده کردند. بااین‌حال، صدای او در روزهایی در ایران شنیده می‌شد که خود ۵۵ سال از ایران دور بود و حالا روز جمعه (۱۴ شهریور) در لس‌آنجلس درگذشت تا بار دیگر یادآور خاموشی صدای نسل طلایی پاپ در غربت باشد.

ششمین دوره جایزه مصطفی (ص) به عنوان معتبرترین نشان علمی جهان اسلام، عصر امروز ۱۵ شهریورماه همزمان با هفته وحدت اسلامی در تهران برگزار شد.