نگین شریفی
خبرنگار
نگین شریفی
۲۷ بهمن ۱۴۰۴
تابآوری در تنگنای حکمرانی
در شرایطی که ایران با چالشهای محیطزیستی و اقلیمی بیسابقهای دستوپنجه نرم میکند، پرسش از چگونگی تابآوری در برابر این بحرانها به یکی از مهمترین دغدغههای کارشناسی و اجرایی کشور تبدیل شده است. کاهش چشمگیر منابع آب تجدیدپذیر، فرونشست زمین، وابستگی شدید اقتصاد به منابعطبیعی و ناکارآمدی ساختارهای مدیریتی، همگی نشان از آن دارند که محیطزیست ایران وارد مرحلهای حساس و شکننده شده است. در چنین بستری، کارشناسان و مسئولان بر این باورند که راهحلهای مقطعی و بخشینگر کارساز نیست و باید با نگاهی کلان و یکپارچه، همزمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و نهادی بحران توجه کرد.
نگین شریفی
۱۸ بهمن ۱۴۰۴
اعتبار سوخته دانشگاهها
در زمان خاموشی اینترنت تنها دانشجویان نیستند که آسیب میبینند. استادان دانشگاه نیز با دانشجویان در یک قایق نشستهاند. استادانی که هم نگران عقب افتادن کار دانشجویان و روی زمین ماندن پروژههایشان هستند و هم اعتباری را که خود سالها در کارهای بینالمللی جمع کردهاند، در معرض خطر میبینند. همه کارهای پژوهشی و همکاریهای بینالمللی در این مدت، درست مانند اینترنت خاموش شدهاند. شاید با برگشت اینترنت بتوان بخشی از کارهای عقبافتاده را جبران کرد، اما بنا به گفته استادان دانشگاه شاید هیچوقت نتوان اعتماد ازدسترفته به توان پژوهشی ایران را به حالت قبل بازگرداند.
نگین شریفی
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
۴۱۱ پروژه بدون مجوز به کجا رسید؟
داشتن مجوز محیطزیستی از الزامات اجرای پروژههای بزرگ در کشور است، اما در سالهای گذشته دستکم نیمی از طرحها بدون دریافت این مجوز وارد فاز اجرا شدهاند. با وجود الزامهای قانونی، سازمان حفاظت محیطزیست در تمام این سالها از فرایند ارزیابی عقب مانده و قدرت لازم برای جلوگیری از اجرای پروژههای بدون مجوز را نداشته است. پس از جنجال طولانی ۴۱۱ پروژه بدون مجوزی که در لایحه ۱۴۰۲ ردیف بودجه گرفتند، سرانجام اسفند پارسال دولت مصوبهای برای تعیینتکلیف این طرحها تصویب کرد. سرپرست دفتر ارزیابی اثرات زیستمحیطی با تأکید بر اینکه این مصوبه به کاهش تبعات محیطزیستی پروژههای بدون مجوز کمک میکند، ناآگاهی سازمان حفاظت محیطزیست از برخی پروژهها پیش از آغاز احداث را ناشی از «ضعف هماهنگی بینبخشی» میداند.
نگین شریفی
۱۱ بهمن ۱۴۰۴
فلج شدهایم
بیش از ۲۳ روز از قطعی سراسری اینترنت میگذرد. البته بهتازگی بعضی از سایتهای پژوهشی و ابزارهای هوش مصنوعی تا حدی آزاد شدهاند، اما این دسترسی همچنان با قطعی و وصلی همراه است و همه ابزارهای پژوهشی مورد نیاز دانشجویان را در بر نمیگیرد. در این مدت بسیاری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی با مشکلاتی روبهرو شدهاند که هیچوقت تصورش را هم نمیکردند؛ مشکلی بزرگ اما بهسادگی دانلود یک مقاله خارجی یا ترجمه جملهای که بهدرستی معنای دقیق آن را درک نکردهاند. این وضعیت نهتنها فعالیتهای علمی دانشجویان را مختل کرده، بلکه موجب دلسردی آنها از کار دانشگاهی میشود. در این گزارش از سختی کار دانشجویان در این اوضاع و احوال پرسیدهایم.
نگین شریفی
۱۰ بهمن ۱۴۰۴
«اکوساید»، جنایتی که مجازات ندارد
برای دههها، جنگ در حقوق بینالملل داستانی انسانی بود؛ روایت سربازان، غیرنظامیان، اسرا و شهرها. اگر جنگلی میسوخت یا رودخانهای آلوده میشد، کسی آن را مسئلهای حقوقی نمیدانست. بااینحال، جنگهای قرن بیستم آرامآرام این نگاه را تغییر دادند و مفهومی بهنام «اکوساید»، در حقوق بینالملل مطرح شد. البته اکوساید یا بومکشی محدود به دوران جنگ نیست و تخریب محیطزیست به دست شرکتهای بزرگ و درون یک کشور نیز رخ میدهد. اما پس از گذشت ۵۰ سال از مطرح شدن این مفهوم، بهدلیل آنکه قانونیشدن اکوساید بهنفع کشورهای پیشرفته و شرکتهای بزرگ چندملیتی نیست، هنوز که هنوز است چندان مورد توجه قرار نگرفته. در قوانین ایران هم قانونی مختص به این امر وجود ندارد و فقط یک ماده قانونی بهطور کلی به جرائم محیطزیستی میپردازد.
نگین شریفی
۶ بهمن ۱۴۰۴
راز پنهان پناهگاههای جنوب
«شوادانها»، شهر پنهان زیر خانههای دزفول و شوشتر، سالهاست که از حافظه جمعی این شهرها کنار رفتهاند. فضاهایی دستکند که زمانی هم پناه مردم از گرمای سوزان جنوب بودند و هم در روزهای جنگ، جان هزاران نفر را نجات دادند. بسیاری از این سازهها امروز پر از خاک و متروکهاند، اما حالا میراثفرهنگی دوباره به آنها توجهی نشان داده است. بهگفته سرپرست میراثفرهنگی دزفول، برنامههایی برای تعریف کاربریهای فرهنگی و گردشگری در شوادانهای قابلبازدید در دست اجراست. این کار تلاشی است برای حفظ بخشی از معماری منحصربهفرد و فراموششده این شهرها.
نگین شریفی
۳۰ دی ۱۴۰۴
۸۰ هزار ساختمان ناایمن در تهران وجود دارد
۹ سال پیش در چنین روزی ساختمان ۵۶ساله پلاسکو فرو ریخت. این فاجعه هشداری را با خود در پی داشت؛ هشدار ناایمن بودن بسیاری از ساختمانهای تهران که هرکدام میتوانند پلاسکویی دیگر را رقم بزنند. حتی مراکز درمانی نیز از این بحران در امان نبودهاند و بیمارستانهایی مانند رسول اکرم و فجر تهران نیز در سالهای گذشته بهدلیل ناایمنی دچار حادثه شدند. سخنگوی آتشنشانی در گفتوگو با «پیام ما» از کمک دستگاه قضائی به آتشنشانی میگوید: «این امر باعث پای کار آمدن ساختمانهای بیشتری شده است.» او امیدوار است این روند در سالهای آینده هم ادامهدار باشد و تعداد ساختمانهای ناایمن روزبهروز کاهش یابد.
نگین شریفی
۲۹ دی ۱۴۰۴
بازگشت بشقابها
با قطع و خاموشی کامل اینترنت در پنجشبه، ۱۸ دیماه، و ادامهدار بودن این فرایند، بازار ماهوارهها دوباره داغ شده است. در این میان با افزایش تقاضا و کاهش تجهیزات، هزینه خرید و نصب آن تا ۴۰ میلیون تومان و حتی شاید بیشتر رسیده است. اما مسئله اصلی این نیست. مسئله این است که با قطع اینترنت بینالملل و دسترسی مردم به منابع متنوع خبری، روایتها در داخل در دست خبرگزاری و برنامههای تلویزیونی داخلی و در ماهواره در دست شبکههای خارج از ایران است. روایتهایی که ممکن است با واقعیت تفاوت زیادی داشته باشد، اما چون جریان آزاد ارتباطات وجود ندارد، درنتیجه آینده کشور در وضعیت نامعلومی به سر میبرد. هنگام نوشتن این گزارش، خبرهایی مبنیبر توقیف روزنامه «هممیهن» نیز شنیده میشود که بار دیگر این سؤال را به وجود میآورد: اگر بستری برای گفتوگو و دسترسی به اخبار در رسانهها و مطبوعات داخلی وجود نداشته باشد، ایران چه چشماندازی خواهد داشت؟