با همه دلخوری‌ها

نوروز ۱۴۰۴، سالی پرترافیک برای میراث فرهنگی ایران بود. نوروزی که مردم ترجیح دادند به‌جای دیدوبازدیدهای بعد از افطار در ماه رمضان، عیدانه خود را در سفر باشند. اما در کنار اشتیاق به سفرهای نوروزی، آسیب‌های بسیاری هم به اماکن تاریخی، طبیعی و محیط‌زیستی وارد شد که یکی از آنها موضوع خاک‌های رنگین جزیره هرمز بود. خطر برداشت غیرمجاز این خاک‌های رنگی تا جایی ادامه پیدا کرد که دلسوزان محیط‌زیست اقدام به راه‌اندازی کارزاری برای برگرداندن خاک هرمز، کردند تا شاید این خاک به خانه‌اش بازگردد و آرایش خاک سرخ در بهترین شرایط اصلاح شود. «احمد نادعلیان»، هنرمند سرشناس حوزه تجسمی که سال‌ها در زمینه فرهنگ‌سازی و خدمت به بومیان این منطقه فعالیت داشته، جزیره هرمز را «بهشت زمین‌شناسان» می‌داند و به «پیام ما» می‌گوید: «انگار عادت کردیم در دوره‌ای نگران حیات‌وحش و حیوان‌هایی مثل آهو و یوزپلنگ ایرانی باشیم و در روزگاری هم مثل امروز به یغما رفتن خاک هرمز را فریاد کنیم.»

رضا کیانیان، بازیگر شناخته‌شده ایرانی و هنرمند صلح‌طلب، در گفت‌و‌گویی با روزنامه «پیام ما»، از دغدغه‌های محیط زیستی و مسائل اجتماعی سخن گفت. او که همیشه به‌عنوان فردی تأثیرگذار در حوزه‌های مختلف شناخته شده است، این بار نیز با شجاعت و صراحت به موضوعاتی چون حفاظت از محیط زیست، حمایت از حقوق زنان و دغدغه‌های اجتماعی پرداخته است. در این گفتگو، کیانیان به کمپین‌های مختلفی که در آن‌ها مشارکت داشته، از جمله «من دریاچه ارومیه هستم» و «نجات یوزپلنگ»، اشاره کرد و توضیح داد که چگونه این تلاش‌ها باید به دغدغه‌ای همگانی تبدیل شوند. او همچنین به مسئله زنان در ایران پرداخته و با تأکید براهمیت احترام به حقوق زنان، از آن‌ها به‌عنوان نیرویی تأثیرگذار و مورد احترام در جامعه یاد کرد. کیانیان در این گفت‌وگو بارها بر لزوم امیدواری و تلاش برای ساختن آینده‌ای بهتر تأکید کرده و بیان داشت که همگان باید در برابر مسئولیت‌های اجتماعی خود احساس تعهد کنند. سخنان او به‌طور خاص نشان از تلاش بی‌وقفه او برای ایجاد تغییرات مثبت در جامعه داشت. در این گفت‌وگو پای صحبت‌های رضا کیانیان نشستیم و با او از دغدغه‌های محیط زیستی‌اش و تأثیر سینما بر آگاهی اجتماعی و فرهنگی گفتیم و شنیدیم. رضا کیانیان که همواره در برابر مشکلات زیست‌محیطی و اجتماعی ایستاده است، در این مصاحبه از تلاش‌های خود برای آگاهی‌رسانی و تغییر نگرش‌های عمومی صحبت کرد.

محیط‌زیست در قاب سینما، جشنواره فیلم فجر چقدر به طبیعت اهمیت می‌دهد؟

راه‌اندازی مجدد جشنواره‌ای با موضوع محیط‌زیست

گفت‌وگو با علی تک روستا، کارگردان مستند «امید یک تالاب» درباره نجات تالاب صالحیه

گرچه آلودگی هوا دست از سر تهران‌نشینان برنمی‌دارد و زندگی را به‌راستی دودآلود کرده است، اما در یکی از روزهایی که آلودگی کمتر بود و طبق جدول زمان‌بندی خبری از جیره برق نبود و پویش دو درجه کمتر هم سکوت اختیار کرده بود؛ در دل همین تهرانِ دودگرفته به دیدار هنرمندی رفتیم که هم از هنرش و هم چیدمان کلبه کوچک‍‌ش طراوت، زندگی و عشق به طبیعت چکه می‌کرد.

انتشار ویدئوهایی در نفی حیوان‌آزاری همچون خشونت علیه حیوانات، نبود سرپناه برای آنها در سرما، هشدار و چک کردن موتور اتومبیل‌ها قبل از روشن کردن، ممانعت از ورود به قلمرو و زیست‌بوم حیوانات غیراهلی، انتشار فیلم‌هایی مبنی‌بر چگونگی مواجهه با حیوانات وحشی که در روزهای سرد در حاشیه جاده‌ها یا روستاهای اطراف محل زندگی‌شان دیده می‌شوند؛ از مهمترین موضوعات زیست‌محیطی بود که هنرمندان در صفحه‌های اینستاگرامی خود منتشر کردند.

جشنواره‌های سینمایی و پاتوق‌های فرهنگی همیشه موقعیت‌های خوب و دلچسبی برای دیدن فیلم‌هایی هستند که کمتر موقعیت دیده شدن توسط مخاطب را دارد. به‌خصوص فیلم‌هایی که در اکران‌های عمومی معمولاً رنگ پرده را نمی‌بینند و یا براساس سیاست‌های معمولاً یک بام و دو هوای مسئولان سینمایی گرفتار اکران‌های ناقص در بدترین ساعت نمایش و یا در دورافتاده‌ترین سالن‌های سینمایی در کلانشهر‌ها می‌شوند که آلودگی هوا و ترافیک را باید بر دیگر علت‌ها اضافه کنید.

معضل آلودگی هوا با وجود تعطیلی‌های مکرر همچنان به قوت خود باقی است و حتی خانه‌نشینی هموطنان در نقاط مختلف ایران و به‌خصوص تهران، به‌عنوان آلوده‌ترین شهر جهان، نتوانست دردی دوا کند و واکنش‌ها به این معضل ادامه دارد. اما علاوه‌بر آلودگی هوا، قاچاق سوخت، قطعی برق‌های مکرر، وضعیت سالمندان در بیمارستان‌ها و نوسانات برق از مهمترین واکنش‌های مطرح‌شده در حوزه محیط‌زیست توسط هنرمندان بوده است.

جشنواره تئاتر عروسکی تهران-مبارک درحالی بیستمین دوره خود را برگزار کرد که همه روزهای آن در تهرانِ دودآلود و تعطیلی اجباری و ماندن در خانه‌ها گذشت. این درحالی‌است که بسیاری از تئاتردوستان و مخاطبان پیگیر این جشنواره می‌دانند بخش مهمی از نمایش‌ها خیابانی است و بخش دیگر اجراهایی برای خردسالان است که به گفته دبیرخانه این رویدادِ فرهنگی، هرچند این جشنواره عروسکی تمام اجراها را طبق برنامه پیش برد، اما به‌دلیل آلودگی هوا و تعطیلی تهران، این رویداد با نصف جمعیت هر دوره برگزار شده است؛ زیرا نمایش‌های فضای باز به‌دلیل آلودگی هوا تحت‌الشعاع قرار گرفت و خانواده‌ها هم ترجیح دادند که به‌دلیل آلودگی کودکان خود را برای نمایش‌های ویژه خردسالان از خانه بیرون نبرند و درنتیجه جمعیت اندکی برای تماشای آثار منتخب این جشنواره رفته بودند. همچنین، برای اجراهای ویژه بزرگسال هم قطعی برق را به آلودگی هوا اضافه کنید.