شواهد نشان داده‌اند هر چه دنیا بیشتر و سریع‌تر به‌سمت پیشرفت حرکت می‌کند، آثار و محوطه‌های تاریخی هم بیش‌ازپیش دستمایهٔ تاراج و غارت قرار می‌گیرند؛ رد لودرها روی تن آوارهایشان باقی می‌ماند، مرمت‌های غیراصولی یقه‌شان را می‌گیرد و در بهترین حالت به زمین‌های کشاورزی، پارکینگ و برج‌های بی‌سروته و بدقواره تبدیل می‌شوند. طبق همین شواهد عملی، روز تعطیل و غیرتعطیل هم ندارد، مدت‌هاست همه به‌خصوص کسانی که دستی بر آتش مالکیت بناهای تاریخی دارند، می‌دانند که یک روز تعطیل مساوی است با تخریب راحت‌تر بنای تاریخی یا اصلاً ساخت‌وساز بالاتر از عرصه و حریم بنا در همسایگی یک خانه! اما در این شرایط نبودن افرادی که باید بر چگونگی حفاظت از بناهای تاریخی نظارت داشته باشند، قطعاً این درصد از تخریب‌ها را به توان دو می‌رساند، دوره‌های انتقال‌ مدیریتی به‌خصوص بعد از تغییر هر دولت، یکی از همان زمان‌هاست که هر چقدر مدیران و مسئولان بالادستی دیرتر معرفی شوند، کارشناسان پایین‌دست‌تر وظایفشان را به‌سرعت بیشتری به فراموشی می‌سپارند و جا خالی می‌کنند.

«میراث شهری» واژه‌ای است که از چند سال گذشته بیش‌ازپیش بین کارشناسان میراثی و مدیریت شهری و کسانی که تلاشی برای زنده نگه داشتن تاریخ شهرهایی مانند تهران را دارند، دهان به دهان می‌چرخد؛ واژه‌ای که هر کدام از ما در پرسه‌زنی‌هایمان در کوچه پس‌کوچه‌های شهر، رانندگی کردن‌ها و حتی ترددهای باعجلهٔ خود آن را زندگی می‌کنیم، اما هیچ‌وقت به آن نمی‌رسیم، درحالی‌که همین میراث به‌مرور در نقش یک حافظهٔٔ شهری بین مردم جان می‌سپارد و تبدیل به «آهی» می‌شود که وقتی پیرتر می‌شویم با نگاه به هر گوشهٔ شهر از ذهن‌مان و اگر روتر بازی کنیم از دهان‌مان خارج می‌شود.

در سال‌های گذشته، بیشترین واژه‌های استفاده‌شده برای اقدامات غیرقانونی که با نام «کشف گنج» مطرح می‌شدند، «فلزیاب» بود و تبلیغات خرید و فروش آن که آزادانه انجام می‌شد و در دسترس بود، وسیله‌ای که دل جویندگان گنج را از بین چندصدبار خود را به‌دل‌خطرزدن، به کشف چند سکۀ نه زیاد تاریخی دلخوش می‌کرد؛ اما این ماجرا رفته‌رفته به یک مسئلهٔ بزرگ در کشور تبدیل شد. حالا مدتی است که تلاش‌هایی برای مقابله با «گنج یابی» صورت گرفته است. در تازه‌ترین اتفاق، «جامعۀ باستان‌شناسی ایران» ‌و «انجمن علمی باستان‌شناسی کشور»‌، در بیانیه‌ای از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکدۀ باستان‌شناسی، انجمن حقوق‌شناسی و دیگر تشکّل‌های مرتبط برای تشکیل «کارگروه مبارزه با گنج‌یابی» حمایت کردند.