سایه دوباره طاعون بر سر حیات وحش

مدیر کل دامپزشکی استان کرمان: «طاعون نشخوارکنندگان» در کشور ما ریشه کن نشده و تنها توانسته‌ایم آن را کنترل کنیم

بیماری «طاعون نشخوارکنندگان» که حدود دوماه پیش باعث تلف شدن حیوانات منطقه «خبر کرمان» شد. اینبار با شیوع در استان البرز، حیات وحش این منطقه را نشانه رفته است. 

سه‌شنبه بود که فردین حکیمی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز اعلام کرد که تلفات جدید در میان «کل و بز کوهی» منطقه شکار ممنوع طالقان و بررسی نمونه‌ها، بیانگر شیوع دوباره طاعون نشخوار کنندگان کوچک بین وحش این استان است. آنطور که ایرنا می‌نویسد او از تلف شدن 15 راس کل و بز کوهی در زیستگاه طالقان خبر داد.

همین موضوع و اهمیت آن سبب شد که روز چهارشنبه کمیته ویژه پیشگیری از بیماری طاعون نشخوار کنندگان کوچک در مجاورت استان البرز یعنی قزوین تشکیل شود. چراکه این استانها به دلیل هم‌مرز بودن احتمال شیوع این بیماری در آن‌ها وجود دارد. حکیمی هم بر این موضوع تاکید دارد. او پیش از این با اشاره به اینکه طاعون نشخوارکنندگان کوچک یک بیماری ویروسی است، گفته بود:« اگر شیوع بیماری در استان مهار نشود به طور قطع مناطقی از کشور را درگیرخواهد کرد.» 

طاعون نشخوارکنندگان در کرمان

حدود دو ماه پیش و در تیرماه بود که این بیماری در پارک ملی «خبر استان کرمان» شایع شد. و حدود ۵۰ راس «کل بز و قوچ» به همین دلیل تلف شدند. البته اکنون رضا جزینی‌زاده مدیر کل محیط زیست استان کرمان از کنترل کامل این بیماری خبر می‌دهد. او به پیام ما می‌گوید: «این بیماری که در چند وقته گذشته در میان وحوش استان اپیدمی شده بود. کنترل شده است.»

علت بیماری

طاعون نشخوارکنندگان یک بیماری مشترک بین دام اهلی و حیات وحش است. از آنجایی که تنها می‌توان در زمان لازم، دام‌های اهلی را با واکسن از این بیماری مصون کرد و حیات وحش را نمی‌توان کنترل کرد پس امکان در گردش بودن این بیماری وجود دارد. به گفته سیامک مسعودی رییس گروه بیماری‌های حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست، انجام ندادن واکسیناسیون حیوانات در زمان لازم، حضور دام‌ها بیش از ظرفیت مراتع در مناطق، قاچاق و جابجایی دام‌های اهلی بدون مجوز بهداشتی دامپزشکی به‌خصوص جابجایی دام‌های بیمار و غیرواکسینه از مهمترین علت ایجاد این بیماری است. 

همچنین به گفته جزینی‌زاده، خشکسالی، ضعف و سستی در دام و عدم منابع آبی لازم نیز می‌تواند در بوجود آمدن این بیماری نقش داشته باشد.

کنترل یا ریشه کنی بیماری

به گفته حسین رشیدی مدیر کل دامپزشکی استان کرمان، ریشه‌کنی یک بیماری با کنترل آن فرق می‌کند. این بیماری در کشور ما ریشه کن نشده و تنها توانسته‌ایم آن را کنترل کنیم.

رشیدی به پیام ما می‌گوید: وقتی  این بیماری در میان حیات‌وحش «خبر کرمان» شیوع پیدا کرد ما با کارهایی همچون ضدعفونی و پاکسازی آبشخورها و واکسیناسیون این بیماری را کنترل کردیم. اما باید بدانیم‌واکسیناسیون هیچگاه امنیت صد در صدی را ایجاد نمی‌کند. اما برنامه‌ای در دنیا وجود دارد که این بیماری را تا سال 2030 ریشه‌کن کنند.

علائم بیماری

بیحال بودن، تب، آبریزش از چشم و بینی، زخم دهان ، تنگی نفس ، سرفه، اسهال بدبو علائمی است که در حیوانات خبر از بیماری طاعون می‌دهد.

احتمال ابتلا انسان؟

احتمال ابتلای انسان به این بیماری به دلیل مصرف گوشت حیوان آلوده اصلا وجود ندارد و تنها نگرانی تلف شدن گسترده حیوانات اهلی و حیات وحش است.  حیوانات حیات وحش و گونه‌هایی که همینطور به دلیل خشکسالی در معرض تلف شدن قرار گرفته‌اند، با وجود شیوع این بیماری نیاز به تدابیر ویژه برای حفاظت از آن‌ها احساس می‌شود.