جایگاه قصه‌گویی
در آموزش کودکان
قصه‌گويي فضايي را براي كودك به‌وجود مي‌آورد كه موجب تقويت قوه‌ی تخيل او مي‌شود و پرورش تخيل در كودكان آثار مثبت بسياري را در رشد روحي و ذهني آنها به‌جاي خواهد گذاشت، ازجمله اينكه با تقويت قوه‌ی تخيل امكان پرورش استعدادهاي دروني و شكوفايي توانايي‌هاي بالقوه‌ی كودك فراهم مي‌شود و مادر و پدر بهتر مي‌توانند به علايق و استعدادهاي فرزند خود پي ببرند.
«يكي بود يكي نبود»، اما واقعیت این است که نبود برخی فاکتورها در زندگی، بودهای بسیاری را تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد! یکی از مشکلاتی که امروز جامعه‌ی ما با آن دست‌به‌گریبان است، ناتوانی افراد در شنیدن حرف‌های یکدیگر است. بیشتر ما ترجیح می‌دهیم حرف بزنیم و نظرات خود را به کرسی بنشانیم تا اینکه در مورد سخنان دیگران اندکی تامل کنیم. بسیاری از اوقات حتی در گفت‌و‌گوهای دوستانه و دونفره هم دیده می‌شود که گویا مشغول گوش دادن به حرف دیگری هستیم، اما در واقع بیشتر از شنیدن در ذهن خود به جواب بعدی که می‌خواهیم بدهیم و حرف‌های تکمیلی خود فکر می‌کنیم! یکی از راه‌هایی که به تقویت و افزایش مهارت گوش کردن کمک می‌کند، در نظر داشتن اهمیت قصه‌گویی در دوران کودکی‌است.
روايت افسانه‌ها و داستان‌ها و به‌طور كلي قصه‌گويي تاثيرات بسياري در رشد و پرورش ذهني و شخصيتي كودك دارد. در دنياي امروز به‌نوعي جزو اركان آموزش به‌شمار مي‌رود. اهميت آموزش از اين طريق را مي‌توان از جنبه‌هاي مختلف مورد بررسي قرار داد. ازجمله اينكه تجربه نشان مي‌دهد آموزش به شيوه‌ی غيرمستقيم تاثيرات عميق‌تر و بيشتري را به‌جاي مي‌گذارد، به‌ويژه در مورد كودكان پيشرو و آگاه امروزی كه از نصيحت و پند و اندرزهاي تكراري گريزان هستند و نسبت به توصيه‌هاي مستقيم از خود مقاومت نشان مي‌دهند، بيان مسائل و شيوه‌هاي صحيح رفتاري در قالب داستان و به شيوه‌اي غيرمستقيم كارآمدتر به‌نظر مي‌رسد، زيرا در اين حالت توجه هشيار كودك به داستان و شخصيت‌هاي موجود در قصه معطوف است، اما در همين حين پيام‌ها و توصيه‌هاي لازم را ضمير ناخودآگاه او دريافت خواهد كرد.
هم ذات‌پنداري و تخيل كودكان
بايد در نظر داشت قدرت هم ذات‌پنداري و تخيل كودكان بسيار بالاست و به‌راحتي قادر هستند خود را به‌جاي شخصيت‌هاي محبوب قصه‌ها قرار دهند و از سوي ديگر ميل به قهرمان‌پروري و قهرمان بودن آنها را به انجام الگوهاي رفتاري كه توسط والدين به‌صورت جهت‌دار در قالب شخصيت‌هاي قصه مطرح مي‌شود، ترغيب و تشويق خواهد كرد. ضمن اينكه قصه‌گويي فضايي را براي كودك به‌وجود مي‌آورد كه موجب تقويت قوه‌ی تخيل او مي‌شود و پرورش تخيل در كودكان آثار مثبت بسياري را در رشد روحي و ذهني آنها به‌جاي خواهد گذاشت، ازجمله اينكه با تقويت قوه‌ی تخيل و امكان پرورش استعدادهاي دروني و شكوفايي توانايي‌هاي بالقوه‌ی كودك فراهم مي‌شود و مادر و پدر بهتر مي‌توانند به علايق و استعدادهاي فرزند خود پي ببرند. از سوي ديگر، نبايد از ياد برد كه تقويت قوه‌ی تخيل گسترش افق و خيال‌پردازي كودك در پيشرفت او در زمينه‌ی علوم مختلف نيز بسيار حائز اهميت است.
جاي افسوس دارد كه در كشور ما با وجود پيشینه‌ی غني و ارزشمندي كه در زمينه‌ی اسطوره‌سازي، افسانه و داستان‌پردازي وجود دارد، توجه به اين مسئله در مدارس ما كم‌رنگ و ناچيز است، درحالي‌كه پرورش حس زيبايي‌شناسي، تكوين شخصيت كودك و آموختن كلمات تازه از نتايج طرح قصه‌هاي هدفمند و دلنشين براي بچه‌هاست و نحوه‌ی رويارويي با مسائل معاشرت با ديگران را به بهترين شيوه به كودكان آموزش مي‌دهد. استفاده از شيوه‌هاي تلفيقي در آموزش نيز همواره مورد توجه بوده است و بر همين اساس قصه‌گويي در نظام آموزشي نيز مي‌تواند با اشكال مختلف درسي آميخته و با برنامه‌ريزي‌هاي صحيح و اصولي در جهت آموزش بهتر كودكان گام بردارد. پس از ياد نبريم كه دقايق كوتاه قصه‌هاي شبانه نقش عميق و ماندگار را در ذهن كودكان برجاي خواهد گذاشت، نقشي كه مي‌توان آن را با ورود به مدرسه، رنگ و بوي جدي‌تر و كارآمدتر بخشيد. در‌عین‌حال نباید از یاد برد که برخی مسائل در ظاهر کم‌اهمیت و همیشگی، تاثیرات پایداری را نه‌تنها در زندگی کودکان بلکه در شکل بخشیدن به فردای جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم، ایفا می‌کند. چه‌بسا قصه‌های کوتاه شبانه، کودکان ما را برای آینده‌ی نه‌چندان دوری آماده کند که به‌عنوان یک شهروند تاثیرگذار بتوانند حرف‌ها را آنچنان خوب بشنوند و تجزیه و تحلیل کنند که کمتر بتوان حقی از آنها تضییع کرد.