آغاز طرح ملی پایش آفت در جنگل‌های زاگرس

به گزارش پیام ما، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور در قالب یک طرح ملی، پایش هوشمند آفت «پروانه برگ‌خوار سفید بلوط» را در جنگل‌های زاگرس با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ماهواره‌ای و سامانه اطلاعات جغرافیایی آغاز کرده است. این اقدام با هدف شناسایی دقیق کانون‌های طغیان و مدیریت بهتر تهدیدات زیست‌محیطی در این رویشگاه‌های مهم جنگلی در حال اجراست.

بر اساس این گزارش، جنگل‌های زاگرس که یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های طبیعی کشور در حفظ تنوع زیستی و منابع آب و خاک محسوب می‌شوند، در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ با طغیان گسترده آفت «پروانه برگ‌خوار سفید بلوط» در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، لرستان و فارس مواجه بوده‌اند. در همین راستا، پروژه ملی پایش این آفت با همکاری بخش‌های تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور در حال اجراست.

عوامل گسترش پروانه برگ‌خوار سفید بلوط در زاگرس

سعیده اسکندری، مجری این طرح ملی، خشکسالی‌های متوالی، افزایش زودهنگام دما، تغییرات اقلیمی و مداخلات انسانی از جمله کشت در زیر اشکوب جنگل را از عوامل اصلی بروز و گسترش این آفت عنوان کرد.

وی افزود: در این پروژه برای نخستین بار اطلاعات حاصل از بازدیدهای میدانی تیم‌های تخصصی با داده‌های سری زمانی تصاویر ماهواره‌ای «سنتینل-۲» تلفیق شده است. به گفته او، هدف از این اقدام شناسایی دقیق مناطق آلوده، تعیین کانون‌های بحرانی و پیش‌بینی مناطق مستعد طغیان در آینده است تا مدیران منابع طبیعی بتوانند بر اساس نقشه‌های رقومی تولیدشده، اقدامات پیشگیرانه و کنترلی را در زمان مناسب اجرا کنند.

اسکندری همچنین با اشاره به بازدیدهای تخصصی تیم پژوهشی از عرصه‌های آلوده و بهبودیافته در استان‌های فارس، لرستان و کهگیلویه و بویراحمد گفت: نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد فناوری‌های سنجش از دور ظرفیت قابل توجهی برای مدیریت علمی جنگل‌ها و پایش آفات جنگلی دارند.

وی در ادامه با بیان اینکه بهبود نسبی شرایط اقلیمی در سال‌های اخیر موجب کاهش شدت خسارت این آفت شده است، هشدار داد که این وضعیت پایدار نیست. به گفته او، حفاظت از جنگل‌های بلوط زاگرس نیازمند مدیریت یکپارچه، پایش مستمر با استفاده از فناوری‌های نوین، کاهش فشارهای انسانی بر جنگل‌ها، مقابله با آثار تغییر اقلیم و تأمین اعتبارات لازم برای برنامه‌های حفاظتی است.

جنگل‌های زاگرس به عنوان یکی از مهم‌ترین رویشگاه‌های جنگلی کشور نقش مهمی در تعدیل اقلیم، حفظ منابع آب و خاک و پایداری اکوسیستم‌های طبیعی دارند. اجرای این طرح پژوهشی نیز گامی در مسیر بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های نوین برای صیانت از این سرمایه طبیعی کشور به شمار می‌رود.