به گزارش پیام ما به نقل از فارس، چهار سال بعد از آنکه «تلما» با توله‌هایش به یکی از امیدهای بقای یوز آسیایی تبدیل شد، حالا دوباره تصویرش ثبت شده؛ این بار در دشت‌های جاجرم خراسان شمالی. مشاهده دوباره این یوز ماده، در شرایطی که جمعیت یوز ایرانی به مرحله بحرانی رسیده، برای محیط‌بانان و کارشناسان اتفاقی مهم تلقی می‌شود. رضا شکاریان،

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی، از مشاهده دوباره «تلما» خبر داده؛ یوز ماده‌ای از نسل «تلخاب» که طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین یوزهای مولد ایران تبدیل شده است. تصاویر تازه ثبت‌شده نشان می‌دهد این یوز آسیایی در چهارم خرداد ۱۴۰۵ در دشت‌های جاجرم مشاهده شده؛ رخدادی که برای فعالان محیط‌زیست، فراتر از یک ثبت تصویری ساده تلقی می‌شود.

تلما متولد سال ۱۳۹۸ است و نخستین‌بار زمانی موردتوجه قرار گرفت که در سال ۱۴۰۱ چهار توله به دنیا آورد؛ اتفاقی کم‌سابقه برای گونه‌ای که جمعیت آن به‌شدت کاهش یافته است. او سپس در آبان ۱۴۰۴ نیز همراه یک توله دیگر در منطقه عباس‌آباد توران دیده شد؛ موضوعی که دومین زادآوری موفق ثبت‌شده این یوز ماده را تایید کرد. اکنون حضور دوباره تلما در خراسان شمالی، آن هم پس از پیمودن مسیرهای طولانی میان زیستگاه‌های مختلف، نشان می‌دهد هنوز بخشی از کریدورهای طبیعی یوزپلنگ آسیایی فعال است.

کارشناسان می‌گویند همین جابه‌جایی‌ها برای بقای ژنتیکی گونه اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا انزوای زیستگاهی یکی از مهم‌ترین تهدیدهای یوز آسیایی در ایران محسوب می‌شود. یوزپلنگ آسیایی که زمانی از شبه‌قاره هند تا خاورمیانه گسترده بود، امروز تقریباً فقط در ایران باقی مانده است. جمعیت این گونه در دهه‌های اخیر به دلیل تخریب زیستگاه، تصادفات جاده‌ای، کمبود طعمه و شکار غیرمجاز، به شدت افت کرده و بسیاری از برآوردها از باقی ماندن تنها چند ده قلاده در طبیعت ایران حکایت دارد. در همین شرایط، مشاهده یوزهای ماده‌ای مانند تلما اهمیت دوچندان پیدا می‌کند؛ چرا که بقای نسل این گونه بیش از هر چیز به موفقیت زادآوری وابسته است. هر توله‌ای که در طبیعت زنده بماند، در حکم فرصتی تازه برای ادامه حیات یوز آسیایی خواهد بود. برخی کارشناسان معتقدند تلما اکنون به نمادی از «تاب‌آوری» یوز ایرانی تبدیل شده است؛ حیوانی که با وجود فشارهای محیطی، همچنان در زیستگاه‌های مختلف کشور در حال جابه‌جایی و تولیدمثل است.

در همین زمینه، هومن جوکار کارشناس حفاظت یوزپلنگ آسیایی می‌گوید مهم‌ترین مسئله امروز، فقط ثبت تصاویر یوزها نیست، بلکه حفظ امنیت مسیرهای حرکتی آنهاست. به گفته او، اگر میان زیستگاه‌هایی مانند توران، میاندشت و جاجرم ارتباط طبیعی قطع شود، جمعیت‌های کوچک یوز به تدریج منزوی و ضعیف خواهند شد. کارشناسان معتقدند ترکیب این دو مدل می‌تواند شانس بقای یوز آسیایی را افزایش دهد؛ یعنی هم حضور میدانی محیط‌بانان حفظ شود و هم فناوری‌های نوین برای ردیابی و مدیریت زیستگاه‌ها به کار گرفته شود. در سال‌های اخیر حتی کشورهایی مانند هند نیز تلاش کرده‌اند با انتقال یوز از آفریقا، پروژه «بازمعرفی یوز» را اجرا کنند؛ پروژه‌ای که اگرچه هنوز با چالش‌های فراوان روبه‌روست، اما نشان می‌دهد حفاظت از یوز به دغدغه‌ای جهانی تبدیل شده است.