بایگانی مطالب: محیط زیست
میکروبها، عاملان پنهان ذوب سریعتر
در یک روز تابستانی گرم و مهآلود در اسوالبارد «آروین ادواردز»، متخصص بومشناسی یخچالها، بر سطح یخی ایستاده بود که زیر پایش آب روان میشد و سنگها از ستیغ کوه فرو میریختند. او این صحنه را به «حضور در شهری در حال سوختن در میانه یک حمله هوایی» تشبیه کرد. چنین تصویری، نه شرح جنگ که روایت زیستشناسی است که دو دهه عمرش را وقف پژوهش در مناطق قطبی کرده و اکنون شاهد سرعت گرفتن مرگ یخچالهاست.
کنگیر، رودخانهای که به صنعت باخت
برداشت بیرویه از چاههای آبی در منطقه ایوان استان ایلام، موسوم به چاههای سراب که آب مورد نیاز یک پالایشگاه را تأمین میکنند، رودخانه «کنگیر» را به خشکی کشانده است. اتفاقی که فعالان محیطزیست و اهالی منطقه میگویند گسترش پیدا خواهد کرد و با مصرف منابع آبی، تمام اکوسیستم منطقه را تحتتأثیر قرار میدهد. اهالی ایوان در کارزاری از رئیسجمهوری خواستهاند تا چاههای آب مذکور را پلمب کند و این منابع آبی را به طبیعت و مردم ایوان برگرداند و منابع آب شیرین را صرف صنعت نکند. نماینده ایوان میگوید قرار است این چاهها تا شهریور پلمب شوند، اما اهالی میگوید به این تصمیم خوشبین نیستند.
سکوت جنگل را ندزدید
زنان اجازه محیطبانی ندارند
«اگر در ایران به زنان و حضورشان در جایگاههای متفاوت نگاهی عادلانه یا حداقل نگاهی برابر با مردان وجود داشت، احتمالاً اولین کاری که میکردم شرکت در آزمون محیطبانی بود.» این را «چکاوک عباسپور» میگوید. او جزو نسل دهه هفتادیهای حفاظتگر است و رکورد پرندههایی که مشاهده کرده به ۳۱۸ گونه میرسد. عباسپور در رشته مهندسی صنایع مدرک کارشناسی خود را دریافت کرد. پسازآن دورههای راهنمای گردشگری را گذراند و بهواسطه علاقهمندی زیاد به حیاتوحش و طبیعت تصمیم گرفت رشته کارشناسی ارشد محیطزیست با گرایش تنوعزیستی را انتخاب کند. او اکنون داوطلبانه با گروههای حفاظتگر در حوزه پرندگان کار میکند.
پادکست خبری ۰۴ شهریور
معدنکاری در مناطق کمآب؛ مأموریتی سخت اما ممکن
با وجود بحران آب و برق در ایران، بهویژه در فلات مرکزی، توسعه معادن این مناطق بیش از هر زمان دیگری زیر ذرهبین قرار گرفته است. مدافعان میگویند با بهرهگیری از فناوریهای کممصرف، بازچرخانی آب، استفاده از انرژی خورشیدی و بادی و تمرکز بر معادنی با ارزشافزوده بالا، میتوان این چالش را به فرصتی پایدار تبدیل کرد. منتقدان اما هشدار میدهند که بدون توجه به توان اکولوژیکی منطقه، پیامدهایی چون افت منابع آب زیرزمینی، تخریب پوشش گیاهی و تنشهای اجتماعی اجتنابناپذیر خواهد بود. پرسش کلیدی این است: آیا میتوان میان توسعه معدن، حفظ منابع حیاتی و منافع جوامع محلی تعادلی پایدار برقرار کرد؟ برای پاسخ به این پرسش، سراغ «علی خطیبی»، عضو هیئتمدیره خانه معدن ایران، رفتهایم. او معتقد است سیاستگذاران معدن، باید توسعه را در چارچوب منطقهای و با همکاری سایر دستگاهها بهگونهای مدیریت کنند تا بهرهبرداری از منابع معدنی با حفظ تعادل اکولوژیکی و توسعه پایدار مناطق همراستا باشد.
حلقه گمشده کارشناسان اقلیمی
با وجود آثار پررنگ تغییراقلیم در کشور، تلاشهای کارشناسی برای مقابله یا سازگاری با این پدیده کمرنگ است. ایران با چالشهای جدی تغییراقلیم روبهروست؛ خشکسالی گسترده، افزایش محسوس دما و کاهش شدید منابع آب، زندگی و محیطزیست را نشانه رفته و امنیت غذایی را به خطر انداخته است. در چنین شرایطی، نقش متخصصان تغییراقلیم و همکاری میان آنها برای تحلیل دادهها، برنامهریزی و ارائه راهکارهای علمی بیش از همیشه اهمیت یافته، اما نتایج یک پژوهش حاکی از آن است که ارتباطات میان کارشناسان در کشور همچنان پراکنده و محدود است. در همین حال، یکی از کارشناسان تغییراقلیم با تأیید تعداد اندک کارشناسان این حوزه و محدودیت پژوهشهای مرتبط، به «پیام ما» میگوید تصمیمگیران هم هنوز درک درستی از ابعاد گرمایش جهانی و تغییراقلیم ندارند.
تصفیهخانههای خاموش
تأمین سوخت دیزلژنراتورهای تصفیهخانهها، در زمان قطعی برق اولویت فهرست مشکلات تولید نیست. تصفیهخانههای مشاع، مثل مشاعات یک ساختمان، شانس کمتری برای دریافت سوخت دارند. اولویت با واحدهای تولید است؛ واحدهایی که برای جلوگیری از تعطیلی و ورشکستگی، برق خود را به روشهای مختلف از جمله دیزلژنراتور تأمین میکنند. نتیجه این اقدام، پساب فعالی است که وارد تصفیهخانههای خاموش میشود. «صدیقه ترابی»، معاون محیطزیست انسانی، این موضوع را رد میکند و میگوید «نمیتوان همه آلودگیها و مشکلات را به قطعی برق نسبت داد؛ بسیاری از واحدها مجهز به ژنراتور هستند.» باوجوداین، دبیرکل خانه صمت کشور بهصراحت این آلودگی را اعلام کرده است: «نگاهها در محاسبه خسارتها بیشتر به خط تولید است، اما تصفیهخانهای که نفسش گرفته و پسابی که راهی برای رهایی ندارد، در حاشیه میماند.»
«لباس جدید پادشاه» در محیطزیست
عکاسی حیاتوحش، کلاس درس حفاظت
«طبیعت برای ما همیشه یک پناهگاه بوده، وقتی دوربین در دست میگیریم، سعی میکنیم حسی را که خودمان موقع دیدن یک صحنه داریم، ثبت کنیم و به بیننده انتقال دهیم.» این گفته «پدرام شوبیری»، عکاس حیاتوحش، است. او و همسرش، «ستاره چگینی»، سالهاست در حوزه عکاسی حیاتوحش فعالیت دارند. آنها به مناطق زیادی در ایران سفر و تصویر گونههای مختلف را ثبت کردهاند. در گفتوگو با این زوج عکاس از آنها پرسیدم چطور به وادی عکاسی حیاتوحش علاقهمند و درگیر حفاظت از گونههای مختلف شدند.
