بایگانی مطالب: میراث فرهنگی
میراثِ معلق
|پیام ما| بهمن ۱۴۰۳ بود که اعلام شد ۱۵۱ اثر نفیس از موزههای «رضا عباسی»، «مقدم»، «آبگینه»، «فرش» و «هنرهای ملی» به چین رفتهاند تا در نمایشگاه «سرزمین مهر» به نمایش درآیند. نمایشگاهی که قرار بود شش ماه طول بکشد و حالا بیش از یک سال است که ادامه پیدا کرده و اشیا آن هنوز به کشور بازنگشتهاند. اواخر بهمنماه ۱۴۰۴ و چند روز پیش از آغاز جنگ چهلروزه؛ هیئت دولت با تمدید نمایشگاه و حضور آثار نفیس ایران در چین موافقت کرد و طبق آخرین مصوبه، این آثار تا ۲۵ اردیبهشت در چین هستند و بعد باید به ایران بازگردند در شرایطی که ایران روزهای ملتهبی را میگذراند کسی توضیح نداد که چرا باید این آثار همچنان در خارج از کشور باقی بمانند. حالا هم که جنگ و وضعیت ناپایدار بهانه تازهای ایجاد کرده تا سرنوشت آثار این نمایشگاه همچنان در ابهام بماند. در این میان مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی به خلأهای قانونی در زمینه انتقال آثار تاریخی به خارج از کشور پرداخته و تأکید کرده که خروج آثار به شکلی که در سالهای اخیر مرسوم شده، دارای ایرادهای قانونی است و توصیه کرده تا زمانی که تکلیف تعریف نفایس در ادبیات میراثی کشور و قوانین مربوط به آن روشن نشده، خروج آثار تاریخی از کشور متوقف شود.
قنات جهانی گوهرریز ۴ ماه پس از تخریب همچنان مدیر ندارد
بیتوجهی وزارتخانه میراثفرهنگی به میراث جهانی کرمان
تاریخِ ترکخورده
جنگها معمولاً پیش از آنکه در تاریخ نوشته شوند، در حافظه بناها ثبت میشوند. ترکهایی که روی دیوارهای خشتی و آجری مینشینند، کاشیهایی که از گنبدها فرومیریزند، شیشههایی که در تالارهای آیینهکاری خُرد میشوند و نقاشیهایی که با موج انفجار ترک برمیدارند، همه روایتهای خاموشی از لحظههایی هستند که تاریخ معاصر با گذشته دور یک ملت برخورد میکند. در هفتههای گذشته و در جریان آنچه به «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و اسرائیل معروف شده، میراثفرهنگی ایران نیز مانند بسیاری از زیرساختهای شهری و انسانی کشور از تبعات مستقیم و غیرمستقیم این درگیریها در امان نمانده است. گزارشهای رسمی منتشر شده از سوی دستگاههای استانی میراثفرهنگی نشان میدهد که در اکثر شهرهای کشور، بهویژه در اصفهان و تهران، تعدادی از بناهای تاریخی و مجموعههای میراثی در معرض موج انفجار، لرزشهای شدید و آسیبهای ثانویه قرار گرفتهاند؛ آسیبهایی که اگرچه در مواردی محدود به تخریبهای ظاهری بوده، اما در برخی بناهای حساس نگرانیهای جدی درباره پیامدهای سازهای آن نیز مطرح شده است.
شهرکرد؛ از شهر ملی تا قطب جهانی نمد
میراث مارگیران راجستان با تابآوری زنده ماند
| پیام ما| در دل کویرهای سوزان راجستان هند، جایی که زندگی با ریتم باد و شن گره خورده، رقصی سنتی جریان دارد که فراتر از نمایش هنری، نماد مقاومت و هویت یک جامعه است. رقص کالبیلیا، با حرکات سیال و هیپنوتیزمکننده زنان مارگیر، اکنون در فهرست میراثفرهنگی ناملموس بشریت یونسکو جای گرفته و داستان آن از ممنوعیتهای دوران استعمار بریتانیا تا جهانیشدن توسط هنرمندانی چون گلابو سپرا، روایتی الهامبخش از تابآوری فرهنگی به شمار میرود.
گنجیابی در سایه جنگ
| پیام ما | هنوز غبار جنگ بهطور کامل فرو ننشسته بود که صدای کلنگها بر خاک، بلند شد. در روزهایی که کشور درگیر بحران و نااطمینانی بود، برخی سودجویان از همین آشفتگی بهعنوان فرصتی برای حفاریهای غیرمجاز و جستوجوی گنج استفاده کردند. اکنون در دوران آتشبس، نشانههای این سوءاستفاده، به شکل زخمهایی عمیق بر پیکر محوطههای تاریخی خود را نشان میدهد.
صدمه به بنای ثبت ملی نخستین بلدیه شیراز در پی حملات هوایی دشمن
کاروانسرای شفیعآباد میراثی میان «هتل تجملی» یا «تعاونی روستایی»
هرکسی که پایش را در شفیعآباد بگذارد در همان پیچوخمهای اول روستا کاروانسرای تاریخی بینظیری را میبیند، کاروانسرایی که مدتهاست ورودیاش تبدیل به فروشگاه دائمی محصولات گروه گوجینو شده، درواقع اگر نقش کاروانسرای شفیعآباد را در جهانیشدن روستای شفیعآباد نادیده بگیریم، خطا کردهایم. این کاروانسرا به دلیل موقعیت و معماری بینظیرش فضایی برای زنان استوار کویر ایجاد کرده و البته بیم آن وجود دارد که این بنای ارزشمند تغییراتی در کاربریاش ایجاد شود.
مناقشه بر سر حفاظت از «بیابان لوت»
چندی پیش روزنامه «پیامما» گزارشی با عنوان «هواپیمایی ماهان در بیابان لوت چه میکند؟» منتشر کرد که نشان میداد؛ بیابان لوت، این روزها در مرکز یک مناقشه جدی میان فعالان محیطزیست، کارشناسان میراثفرهنگی و برخی نهادهای اقتصادی قرار گرفته است. احداث دریاچهای در منطقه گندم بریان این نگرانی را تشدید کرده که بیابان لوت از فهرست میراث طبیعی جهانی خارج شود. در گزارش پیشرو تلاش شده تا اطلاعات بیشتری درباره مناقشه بر سر حفاظت از «بیابان لوت» ارائه شود.
وقتی بومگردیها جای پناهگاهها را گرفتند
در سالهای اخیر، اقامتگاههای بومگردی به عنوان یکی از مهمترین بخشهای صنعت گردشگری کشور، رشد چشمگیری داشتهاند. استقبال از این اقامتگاهها، علاوه بر جذابیت فرهنگ بومی مناطق مختلف، به قیمت مناسبتر آنها نسبت به هتلها نیز بازمیگردد. اما سال ۱۴۰۴، با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و جنگ ۱۲ روزه، امید بسیاری از صاحبان این اقامتگاهها را برهم زد و با آغاز جنگ تحمیلی سوم، این مشکلات تشدید شد.
