بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

اصفهان در نبرد میان تاریخ و توسعه

در کشوری که تاریخ و هویت فرهنگی آن به‌طور مستقیم با آثار باستانی و شواهد تاریخی پیوند خورده است، بی‌توجهی به میراث فرهنگی در پروژه‌های شهری همچنان یکی از بزرگترین فجایع مدیریتی به‌شمار می‌آید. درحالی‌که کشورهای پیشرفته دنیا به‌ویژه در حوزه باستان‌شناسی شهری، از این علوم به‌عنوان ابزاری برای حفظ هویت، جذب گردشگر و تقویت اقتصاد خود استفاده می‌کنند، ایران همچنان در مسیر توسعه شهری خود، بسیاری از آثار تاریخی و فرهنگی را قربانی پیشرفت‌های کوتاه‌مدت می‌کند. چنین بی‌توجهی‌هایی، نه‌تنها به تخریب هویت ملی می‌انجامد، بلکه فرصتی عظیم برای بهره‌برداری از این میراث ارزشمند را از دست می‌دهد. در اصفهان، که روزگاری پر از آثار تاریخی و فرهنگی بوده، پروژه‌هایی همچون مترو و میدان امام علی در چند سال اخیر به معضلی برای جامعه باستان‌شناسی و میراث فرهنگی تبدیل شده‌اند. در این پروژه‌ها، شواهد باستانی فراوانی از دست رفته‌اند؛ شواهدی که می‌توانستند نه‌تنها به شناخت و درک بهتر از تاریخ این شهر بیفزایند، بلکه به ابزاری برای حفظ و معرفی هویت اصفهان به جهانیان تبدیل شوند. اعتراضات جامعه باستان‌شناسی در برابر این پروژه‌ها، صدای فروخورده‌ای است که در مقابل فشارهای اقتصادی و سیاسی غالب می‌شود و به‌نظر می‌رسد هیچ‌گونه اراده‌ای برای تغییر نگرش‌ها و درک صحیح از اهمیت این آثار در میان تصمیم‌گیران وجود ندارد. در گفت‌وگویی با «علی شجاعی اصفهانی»، دکترای باستان‌شناسی دوران اسلامی و عضو هیئت‌علمی گروه باستان‌شناسی دانشگاه هنر اصفهان، به بررسی این فجایع و چالش‌های موجود در حفاظت از باستان‌شناسی شهری پرداخته‌ایم.

نقشه‌برداری با دستگاه اسکنر لیزری برای اولین بار در یکی از غارهای کشور

مدیر کل دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: برای اولین بار در کشور نقشه‌برداری غار دمه واقع در پارک ملی موته اصفهان با استفاده از دستگاه اسکنر لیزری سه بعدی (لیدار) انجام شد.

طالقانی هیچ ستم و ظلمی را حتی را نسبت به مخالفان خود نمی‌پسندید

همزمان با اختتامیه نمایشگاه عکس‌های کمتر دیده شده طالقانی، هشتصد و دهمین شب بخارا با عنوان «شب طالقانی و اندیشه‌هایش» جمعه پنجم بهمن ماه در سالن همایش‌های موزه ملی ایران برگزار شد. در این برنامه طاهره طالقانی، هادی خانیکی، حسین مصباحیان، امین معصومی و علی دهباشی سخنرانی کردند.

۲۸ تابلوی موزه امام علی از دوبی بازگردانده شد

نرگس معدنی پور

آموزش در معرض فروپاشی

یونیسف در جدیدترین گزارش خود زنگ خطر را برای نظام آموزشی جهان به صدا درآورده است. طبق این گزارش، دست‌کم ۲۴۲ میلیون کودک در ۸۵ کشور جهان در سال گذشته، به‌دلیل همه‌گیری کرونا، درگیری‌ها، فقر و بحران‌های اقلیمی در تحصیل خود دچار اختلال شده‌اند. این آمار نشان از بحرانی عمیق در دسترسی به آموزش باکیفیت دارد و پیامدهای منفی درازمدت آن بر آینده این کودکان و جوامع آنها غیرقابل‌انکار است.

جنگی علیه محیط‌زیست

|پیام ما| کتاب «پیامدهای محیط‌زیستی جنگ روسیه و اوکراین از منظر حقوق بین‌الملل» به تألیف «سروش سلطانی» و از سوی انتشارات «جهان سیاست» منتشر شد. سروش سلطانی در این کتاب تلاش کرده است فجایع دیده‌نشده در آسیب‌های این جنگ از منظر محیط‌زیست را تصویر و موارد تخریب محیط‌زیست را در مطابقت با حقوق بین‌الملل.

قطع درختان «منتسب به دوران قاجار» در خیابان سپه قزوین

گنجینه‌های پنهان نهادهای دولتی

|پیام ما|مسئله بناها و آثار تاریخی در اختیار نهادها، سال هاست که در ابعاد مختلف برای میراث فرهنگی کشور تبدیل به چالشی جدی شده است. اولویت‌هایی که در برخی از این نهادها وجود دارد، و شیوه مدیریتی‌ که چندان منطبق بر دانش حفاظت از میراث فرهنگی نیست، در موارد بسیار منجر به تخریب و یا آسیب تدریجی به بناها و آثاری شده که در اختیار این نهادهاست. برخی از این نهادها نه‌تنها در قبال میراث فرهنگی پاسخگو نیستند که بدون مشورت با وزارت میراث‌فرهنگی اقدام به اتخاذ تصمیماتی درباره آثار تاریخی می‌کنند که در مواردی باعث تخریب کامل یک بنا یا از بین رفتن یک اثر برای همیشه شده است. از جمله در روزهای اخیر تصاویری از مسجد وکیل شیراز که در اختیار سازمان اوقاف است، منتشر شده که نشان می‌دهد ساخت‌وسازهایی در عرصه و حریم این بنا صورت گرفته که باعث وارد آمدن آسیب جدی به این اثر تاریخی شده است.

بلاگرها، تهدید جدید میراث فرهنگی

تلاش یک بلاگر برای جذب مخاطب بیشتر، باز هم بهانه‌ای شد برای مرور خلأهای بسیار در حوزه میراث فرهنگی. از نبود ضمانت اجرایی قوانین در برخورد با متخلفان حوزه میراث فرهنگی و کوتاهی دستگاه‌های متولی در آگاهی‌بخشی عمومی درباره اهمیت میراث فرهنگی کشور تا نصب نشدن تابلوی اطلاعات اثر در محوطه اطراف آن. اقدام این بلاگر به‌گفته مدیران میراث استان منجر به وارد آمدن دو میلیارد تومان خسارت به میراث فرهنگی شده است، اما مشخص نیست قانون چه تصمیمی در مورد تخلف او خواهد گرفت. «میل اُمام» که اثری باستانی به‌جامانده از دوره ساسانی است، هفته گذشته توسط یک بلاگر برای تولید محتوای ویدئویی به آتش‌ کشیده شد. اما این اولین‌بار نیست که یک بلاگر برای خلق تصویر تأثیرگذار و جذب مخاطب به آثار تاریخی خسارت وارد می‌کند.

لزوم ساخت موزه مشاهیر میراث‌فرهنگی و باستان‌شناسی

وزیر میراث‌فرهنگی گفت: یکی از مسائلی که باید در دستور کار قرار گیرد، ساخت موزه‌ای با عنوان موزه مشاهیر میراث‌فرهنگی و باستان‌شناسی در تهران است.