بایگانی مطالب: جامعه
تراژدی کوهنوردان ایرانی در قله بیرحم
«پایان عملیات جستوجو» بیتردید این تلخترین عبارتی است که میتوان برای کوهنوردان مفقودشده در قله پوبدا در قرقیزستان استفاده کرد. جملهای که از سوی رئیس فدراسیون کوهنوردی در مورد آخرین وضعیت «مریم پیلهوری» و «حسن آقالو» عنوان شده و عملاً آخرین امیدها برای یافتن آنها را از بین برده است.
دیپلماسی زیر سایه تحقیر ملت
|پیام ما| تصاویر و گزارشهای منتشرشده از خیابان اقدسیه تهران، وضعیت نگرانکنندهای را نشان میدهد: دهها نفر از متقاضیان ویزای چین، از عصر تا نیمهشب مقابل سفارت این کشور در صف ایستاده یا خوابیدهاند. صحنههایی که بسیاری آن را «در شأن مردم ایران» نمیدانند، بهویژه وقتی بدانیم چین بزرگترین شریک تجاری ایران است و بخش عمده واردات کشور از این کشور تأمین میشود.
نسخه ۲۰ ساله ناخوانا
یکی از طرحهای طولانی و برزمینمانده نظام سلامت ایران، طرح «نظام ارجاع و پزشک خانواده» است که دو دهه از نوشتن آییننامه و اجرای آزمایشی آن میگذرد. از آن زمان تا امروز شش دولت بر سر کار آمده و هر یک این طرح را از طاقچه درآورده و پس از تکاندن آن، برنامه اصلی خود قرار داده است؛ اما بهغیر از اجرای آزمایشی و محدود، هرگز خبری از اجرای کامل آن نشد. پس از بیست سال، دوباره «محمدرضا ظفرقندی»، وزیر بهداشت دولت سیزدهم، از اجرای کامل این طرح خبر داد. این درحالیاست که «حمید سوری»، استاد اپیدمیولوژی دانشگاه علومپزشکی شهیدبهشتی، در گفتوگو با «پیام ما» گفت: «در رابطه با اجرای طرح پزشک خانواده پرسشهایی وجود دارد که تا پاسخ مستندی به آن داده نشود، اجرای آن بسیار نگرانکننده است.»
آخرین شهید؛ یک نونهال
«امیرعلی»، چهارساله. انگار باید این نام را پشت کاغذ نقاشی که از یک دفتر جدا شده و قرار است بر دیوار اتاقی آویز شود، نوشته باشند. اما این نام حالا روی سنگ مزاری نوشته شده است: «امیرعلی فلاح»: آخرین شهید جنگ تحمیلی دوزادهروزه ایران و اسرائیل. امیرعلی و دوستانش در حاشیه روستای «رازباشی» بیرانشهر، وقتی بقایای مهمات را مانند یک اسباببازی در روستا پیدا کرده و مشغول بازی بودند، در اثر انفجار جان داد. بازی، با احتمالاً عجیبترین شیئی که در طول عمر کوتاهش دیده بود، آخرش مرگ بود.
سرزنش کارگر، فرار مدیران
پس از آتشسوزی گسترده در بازار آهن شادآباد تهران در پاییز ۱۴۰۲، شهردار پایتخت علت حادثه را بهسرعت «بیاحتیاطی انسانی» یک کارگر اعلام کرد. این واکنش الگویی آشنا در مواجهه با حوادث کار در ایران است. روایتی که مسئولیت را متوجه فرد میکند و بهسرعت پرونده را در افکار عمومی میبندد. اما گزارشهای بعدی کارشناسان، تصویری متفاوت را ترسیم کرد که از نقصهای ایمنی در کل مجموعه و قصور احتمالی نهادهای مدیریتی حکایت داشت. این دوگانگی در روایت، که پیشازاین در ابعادی بسیار بزرگتر در فاجعه ساختمان پلاسکو نیز تجربه شده بود، پرسشی بنیادین را مطرح میکند که در سراسر این گزارش به آن پرداخته میشود: آیا تمرکز بر «خطای انسانی» یک تحلیل علمی از ریشههای حوادث کار در ایران است یا سرپوشی بر یک بحران عمیقتر در ساختارهای مدیریتی و نظارتی؟
داروهای بینسخه، تبلیغات اغواکننده
با وجود انواع قوانین محدودکننده تبلیغات کالاهای سلامتمحور و ممنوعیت کالاهای آسیبرسان به سلامت، انواع قرصهای لاغری، چاقی، بهبوددهنده گردش خون، تقویتکننده قوای جنسی، انواع ویتامین و پروتئین، ترکیبات آرایشی و بهداشتی بهمنظور سلامت پوست، مو و دندان، راهکارهای درمانی برای برخی بیماریها، ورزشهایی برای بهبود کمردرد، افزایش قد و مواد غذایی آسیبرسان شبکههای اجتماعی را اشباع کردهاند. «محمد هاشمی»، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفتوگو با «پیام ما» دلیل افزایش این تبلیغات را ضعف در اجرای قوانین دانست.
پسلرزههای کودتا بر حقوق زنان
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را نمیتوان فقط یک تغییر قدرت سیاسی دانست؛ بلکه بازتابی پیچیده از نقشها و کنشهای پنهان و آشکار زنان در دل تحولات تاریخی ایران بود. در این دوره زنان در دو جبهه متفاوت حضور داشتند؛ آنانی که یکی با قدرتهای پشتپرده کودتا همسو شدند و دیگری در صفوف جنبش ملیشدن نفت، برای آزادی و برابری مبارزه کردند. هرچند که پس از جنبش مشروطه و حضور مهم زنان در پشت صحنههای سیاسی، این نقش به محاق رفت و کودتای ۲۸ مرداد تأثیر منفی بر راه دستیابی به حقوق بنیادینشان گذاشت. «سیمین کاظمی»، جامعهشناس، در گفتوگو با «پیام ما» ابعاد کمتردیدهشده را بازخوانی میکند و توضیح میدهد که چگونه این نقشها بر تجربه سیاسی و اجتماعی زنان در دهههای بعد تأثیر گذاشته است. امروزه نیز، با وجود میل روبهرشد زنان به حضور فعال در جامعه و عرصههای سیاسی، موانع ساختاری و دیدگاههای محافظهکارانه نظام سیاسی، مسیر دستیابی به برابری واقعی را دشوار کرده است؛ همانطورکه کاظمی میگوید: «هنوز به مؤلفههای مهمتر برابری جنسیتی نرسیدهایم.»
زنان علیه مصدق
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، به زعم بسیاری از پژوهشگران تاریخ زخمی عمیق بر پیکره تاریخ معاصر ایران بود. واقعهای که رؤیای استقلال و خودباوری ملی را در هم شکست. در آن روز، آتش امیدی که با نهضت ملی شدن نفت شعلهور شده بود، با توطئه قدرتهای خارجی و همدستی نیروهای داخلی رو به خاموشی گرایید و سرنوشت مردمی که به آزادی و عدالت چشم دوخته بودند را به یاسی عمیق بدل کرد. در این کودتا گروهی علیه مصدق به خیابانها ریختند که از دید بسیاری از جامعهشناسان جزو اراذل و اوباش بهشمار میآمدند. در کنار آنها تعداد بسیاری از زنان شهرنو هم حضور داشتند و علیه مصدق شعار میدادند. با این وجود این گروه همواره بهدلایل مختلف در محضر افکار عمومی واکاوی نشدهاند. مسیری که زنان از مشروطه آغاز کرده بودند ناگهان ابعاد متفاوتی پیدا کرده بود. در این پرونده تلاش کردیم که تاثیر کودتا بر رویه حضور زنان در دورههای بعدی را بررسی کنیم.
زن پرنفوذی که در تاریخ ناپدید شد
درباره نقش ملکه اعتضادی در کودتای ۲۸ مرداد
«از خریدتراپی» تا پسماند صفر
«آیه حمداوی» زنی است که آگاهانه سبک زندگی پسماند صفر را انتخاب کرده و مسیر او هم از یک روند مصرفگرایی گذشته است. حمداوی معتقد است اگر ما بدانیم زبالهای که تولید میشود، هیچ دوری برای ریختن آن وجود ندارد و همه این دورها میتواند حاشیه زیست دیگری باشد؛ شاید طور دیگری مصرف میکردیم. انتخاب این شیوه از زندگی میتواند از عشق به زندگی و محیطزیست بیایید تا زمین جای بهتری برای فرزندان آینده باشد.
