بر اساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، میانگین کیفیت هوای پایتخت هم‌اکنون (۱۷ بهمن) در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس است.

«متولد ۳۱ شهریور ۱۳۸۲ هستم، روز و ماه از این جهت گفتم که هم‌زمان با تولد خانم «مه‌لقا ملاح»، مادر محیط‌زیست ایران، است»، این اولین جمله‌ای است که «مهدیه نوروزی» می‌گوید. او که دانشجوی کارشناسی محیط‌زیست دانشگاه منابع طبیعی گرگان است، از ترم اول وارد عرصه حفاظت شد و تاکنون در پروژه‌های متعددی از نگارش شیوه‌نامه حفاظت مشارکتی در پارک ملی گلستان تا پروژه نفوذپذیری زیستگاه پلنگ در دامنه شمالی البرز شرقی همکاری کرده است. آنها که با مهدیه نوروزی همکاری داشته‌اند، او را به سختکوشی می‌شناسند. در گفت‌وگو با این حفاظتگر از او پرسیدم چگونه وارد این حوزه شد؟ وضعیت زنان و مردان در این حوزه آیا تفاوتی می‌کند و همانند بسیاری از دهه هشتادی‌ها قصد مهاجرت دارد یا خیر؟

جنگل زاگرس طعمه آتش‌ شده. مردم می‌دوند تا آتش را خاموش کنند و حیوانات را فراری دهند. زنی در این میان، روباه سوخته‌ای را بغل می‌گیرد. این شروع سکانس آغازین فیلم «خاتی» است که تصاویرش برای ما غریبه نیست. سال‌های اخیر زیاد دیده‌ایم که داغ زاگرس بر دل طبیعت مانده است و مردم محلی هم همیشه برای کمک حضور داشته‌اند. فیلم «خاتی» که امسال در جشنواره فیلم فجر شرکت کرده، روایتی است از طبیعت این منطقه و تعارض جامعه محلی با حیات‌وحش. «فریدون نجفی»، کارگردان این فیلم، در گفت‌وگو با «پیام ما» از «خاتی» و اهمیت ساخت فیلم‌های محیط‌زیستی می‌گوید.

محیط‌زیست در قاب سینما، جشنواره فیلم فجر چقدر به طبیعت اهمیت می‌دهد؟

|پیام ما| «یکی از سیاسیون که ارتباط گرفتن با ایشان هم بسیار سخت است، چندبار به بنده گزارش دادند که بنابر گزارش‌های یک زمین‌شناس معروف، در فلان نقطه گنجینه‌ای وجود دارد، ما هم تحقیق میدانی را آغاز کردیم؛ چندین متر آن منطقه را به پایین و چپ و راست حفاری کردیم و درنهایت دستور توقف دادیم، چون چیزی پیدا نشد.» این جملات مربوط به اظهارات بی‌پرده «عزت‌الله ضرغامی»، وزیر سابق میراث‌فرهنگی، در جمع فرماندهان و مدیران پایگاه‌های یگان حفاظت میراث‌فرهنگی است که در اردیبهشت ۱۴۰۱ بیان شده است، در این جلسه ضرغامی از حفاری‌های سفارشی پرده برداشت و نکاتی در مورد گزارش‌های سیاسیون مبنی‌بر وجود گنجینه در نقاطی از کشور بیان کرد. نکته‌ای که نشان می‌دهد بزرگترین چالش میراث‌ فرهنگی کشور که «گنج‌یابی» و حفاری غیرمجاز است، تا چه سطحی نفوذ کرده و چرا با آن برخورد قاطعی صورت نمی‌گیرد. نکته قابل‌تأمل اما این است که این روند محدود به یک دوره خاص نبوده و به‌گفته قائم‌مقام وزارت میراث‌فرهنگی سفارش‌ها برای حفاری و پیدا کردن گنج از سوی مقامات به وزارت میراث همچنان ادامه دارد.

باد، عنصری متغیر، نامرئی و هزارچهره از طبیعت است که به‌راحتی نمی‌توان آن را پیش‌بینی کرد. درواقع، بسیاری از بادهای بی‌رحمانه‌ای که ماه گذشته لس‌آنجلس را درنوردید، با طلسم طولانی‌مدت خشکسالی پیش‌ازآن همراه شد که حتی برای جنوب کالیفرنیا هم امری غیرعادی بود. «آریل کوهن»، کارشناس هواشناسی و مسئول «خدمات هواشناسی ملی» در لس‌آنجلس، به نیویورک‌تایمز می‌گوید: «این یک تلاقی منحصربه‌فرد از شرایط بود که تقریباً خیلی کم اتفاق می‌افتد.» بااین‌حال، دانشمندان می‌گویند حالا به‌اندازه‌ کافی درباره بادهای سانتا آنا می‌دانیم تا خود را برای آینده آماده کنیم. سانتا آنا بادهای بیابانی هستند که آتش‌سوزی‌های گسترده ماه گذشته کالیفرنیا را به دیگ خروشانی از ویرانی تبدیل کردند. این بادها با یک الگوی مشخص شعله‌های آتش را گسترش دادند. به‌گفته دانشمندان بادهای سانتا آنا هر سال اغلب در طول ماه‌های سرد می‌وزند. این بادها از دالان‌های به‌خصوصی عبور می‌کنند، از دره‌ها و در امتداد تپه‌ها حرکت می‌کنند و هوای بیابان و زمین‌های ناهموار را در هجوم بی‌پروای خود به‌سمت دریا هدایت می‌کنند.

براساس بند ب ماده ۱۹ قانون برنامه توسعه هفتم و همچنین مطابق با ماده ۵۰ قانون محاسبات ارادی هرگونه اعتبار از محل مولدسازی به «سد ماندگان»، سدی که قرار است بر سرشاخه‌های کارون و با هدف انتقال آب از حوضه آبریز کارون به حوضه آبریز زاینده‌رود احداث شود، خلاف قانون است. انتشار نامه‌ای از سوی سازمان خصوصی‌سازی به نماینده آبادان در فضای مجازی، این سؤال را برانگیخت که چه کسی مجری خواهد بود؟ درحالی‌که سد «ماندگان» فاقد ارزیابی محیط‌زیستی و به‌تبع آن مجوزهای لازم از سوی این دستگاه است، نامه رئیس سازمان خصوصی‌سازی مدعی است که با مداخله معاون اول رئیس‌جمهوری و «دستور» به رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست مقرر شده است مشکلات محیط‌زیستی این طرح با اولویت رفع شود. این طرح تاکنون ۱۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و اساس احداث آن در منطقه حفاظت‌شده دنا زیر سؤال است. حالا سخنگوی دولت می‌گوید این تأکید فقط برای اولویت بررسی است و اعلام‌نظر هرچه سریع‌تر از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌عنوان یک دستگاه مستقل است و فشاری از سوی معاون اول در کار نبوده است. دی‌ماه امسال نماینده شهروندان آبان در مجلس شورای اسلامی به استناد قانون و همچنین باتوجه‌به اثرات گسترده اجتماعی، سیاسی و امنیتی این پروژه خواستار جلوگیری از تخصیص بودجه از محل مولدسازی را اعلام کرده بود.

ربات حفار قدرتمند ناسا موسوم به آیپکس (IPEx) برای استخراج مواد معدنی در کره ماه می‌تواند ۱۰۰۰۰ کیلوگرم خاک را در هر روز حفر کند.

شینا انصاری: