«تا کار دارند تحویلت می‌گیرند. وقتی کاری ندارند، خالو قنبر بی خالو قنبر». خالو قنبر گله نمی‌کند. فقط می‌گوید کسی خریدار موسیقی نواحی نیست: «مردم گوش نمی‌کنند. در همین بندرعباس هم کسی به موسیقی نواحی اهمیت نمی‌دهد». راضی‌ست که قرار است در جشنواره موسیقی نواحی، نی جفتی بزند: «اگر این هنر موسیقی را نداشته باشیم، دیگر هیچ‌چیز نداریم. مثل ماهی است که از دریا بگیری، بندازی در آب شیرین.» شاید «قنبر راستگو» که صدای ساز جفتی‌اش را همه اهل جنوب و غیرجنوب می‌شناسند، خوب می‌داند که همین جشنواره‌ها، هرچند کوتاه‌عمر و گه‌گاه، فرصتی‌اند برای ماندن در حافظه‌ جمعی. در روزهایی که بازار موسیقی تجاری داغ‌تر از همیشه است و صداهای بومی گم می‌شوند، همین فستیوال‌ها مانند «کوچه» و «جشنواره موسیقی نواحی ایران» می‌توانند صحنه‌ای باشند برای بازگشت به ریشه‌ها و یادآوری اینکه موسیقی نواحی روایتی است از زیست یک قوم، جغرافیا و فرهنگ.

پس از جنگ جهانی دوم و مطرح‌ شدن بحث‌های کلان درباره توسعه‌ پایدار، در چند دهه اخیر، از مقوله‌های اصلی که از سوی پژوهشگران و کارشناسان بهداشت روان مطرح شده است، تأثیر مخرب تغییراقلیم بر روان انسان‌هاست. کاهش تاب‌آوری اجتماعی، مهاجرت‌های اجباری، افزایش اضطراب‌های جمعی و سوگ دوگانه (هم برای زمین و هم بر اثر زمین) از جمله اثرات تغییراقلیم است. در این میان حتی پایِ اسطوره و کهن‌الگوها نیز به میانه‌ این میدان باز شده، اما آنچه همواره پنهان مانده تأثیر اختلالات روانی انسان بر تخریب طبیعت است. جهان اسطوره‌ها همیشه پیش از ما به رابطه عمیق انسان و طبیعت پی برده بود. کهن‌الگوی (آرکی‌تایپ) «طبیعتِ خشمگین» در اساطیر ملل مختلف تکرار می‌شود؛ از خدایان باران در اساطیر مایا که قحطی می‌آفرینند تا طوفان نوح که جهان را از گناه پاک می‌کند. این تصاویر کهن، امروز در قالب «تغییراقلیم» بازتولید شده‌اند. تفاوت در اینجاست که این‌بار نه خدایان، که خودِ بشر نقش دیوِ ویرانگر را بازی می‌کند. روانشناسی یونگ به ما می‌گوید این کهن‌الگوهای مشترک، نشان‌دهنده ترسِ ناخودآگاه جمعی ما از انتقام طبیعت است. گویی اسطوره‌های باستانی، پیش‌آگهیِ بحران امروز بودند. در این مقال، «پیام ما» نقش افرادی که اختلال روانی وسواس دارند را در هدررفت آب را بررسی می‌کند؛ نتایج تکان‌دهنده است.

|پیام‌ما| نظارت بر بخش تعاونی اقتصاد ایران، با چالش‌های متعددی مواجه است. مهمترین علت این چالش‌ها، پیچیدگی‌های ساختاری و تعدد سازمان‌های اجرایی دولتی و غیردولتی در این بخش است. فقدان حامیان سیاسی، فقدان معیارها و روش‌های گزارش‌دهی، مشکلات در ساختارهای نظارتی، مشکلات ناشی از ابهامات قانونی در بخش تعاونی، استفاده نکردن از ابزارهای نظارتی متناسب در مواجهه با دستگاه‌های اجرایی مختلف و تعلل سایر نهادهای نظارتی در ارائه آمار، بخشی از این چالش‌های نظارتی هستند. این درحالی‌است که در کشورهایی که ساختار و سازمان‌های بوروکراتیک کمتری در بخش تعاون دارند، امر نظارت بسیار ساده و مؤثر انجام می‌شود. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای با بررسی ابزارها و چالش‌های موجود، طی گزارشی کارشناسی اعلام کرده است برای کارآمدتر شدن نظارت پارلمانی بر بخش تعاون باید ابزارهای پاسخگو کردن دستگاه‌های اجرایی غیردولتی یا خارج از هیئت وزیران تقویت شوند، امکان دریافت گزارش‌های مردمی برخط فراهم شود و همچنین، اصلاح برخی قوانین مرتبط با حوزه تعاون در دستورکار قرار گیرند و تا حد ممکن سازمان‌های بوروکراتیک کوچک شوند(بهینه‌سازی و چابک کردن ابعاد سازمان‌ها).

|پیام ما| نقش فناوری و ابزارهای نوین در گردشگری رو به افزایش است و در بعضی بخش‌ها تبدیل به جزیی جدایی‌ناپذیر شده است. رزرو آنلاین بلیت و اقامتگاه یکی از همین بخش‌هاست که جای خود را در بخش گردشگری باز کرده است. اما این پلتفرم‌ها باتوجه‌به حجم مخاطبان و دامنه تأثیرگذاری‌شان می‌توانند در تحقق اهداف گردشگری پایدار نیز تأثیرگذار باشند. آنها هم با مسافران و هم با جامعه میزبان در ارتباط‌اند و این امکان را دارند که با در نظر گرفتن پیش‌شرط‌هایی برای همکاری و ارائه خدمات، فرهنگ گردشگری سبز و توجه به شاخص‌های گردشگری پایدار را توسعه دهند. این روزها که گردشگری ایران با چالش‌هایی مثل ضعف در مدیریت مقصد، بحران منابع طبیعی و از همه مهمتر، گردشگری غیرمسئولانه روبه‌روست، می‌توان با شناسایی فرصت‌هایی تازه در پلتفرم‌های آنلاین تا حدودی با این چالش‌ها به‌شکلی اصولی مواجه شد و آسیب‌ها را کاهش داد. «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز، در گفت‌وگو با «پیام ما» با بررسی چالش‌های بخش گردشگری در ایران، از ظرفیت‌های فناوری برای حرکت به‌سوی پایداری در رونق گردشگری گفت. او معتقد است: «اگر ذی‌نفعان وارد عمل نشوند، نمی‌توان به توسعه پایدار در گردشگری امیدوار بود. با بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های نوین و روش‌های خلاقانه، می‌شود اصول و قواعد مربوط به گردشگری پایدار و سبز را بین گروه‌های میزبان و میهمان گسترش داد.»

«نگاهی کلی و گذرا بر چارچوب جدید تنوع‌زیستی به‌عنوان برنامه جهانی حفاظت‌ از تنوع‌زیستی به‌ویژه اهداف ۲۳گانه آن نشان‌دهنده آن است که عمده آنها شرح وظایف و مسئولیت‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست است که طبیعتاً وزارت جهاد(تات) با آن بیگانه است و فاصله دارد.» «علی‌اصغر مبارکی»، کارشناس تنوع‌زیستی تأکید دارد با همین استدلال باید مرجعیت کنوانسیون تنوع‌زیستی به سازمان حفاظت محیط‌زیست بازگردد. از او پرسیدیم در دنیا وضعیت چگونه است و زمانی که بخش عمده‌ای از عرصه‌های کشور در اختیار سازمان منابع‌طبیعی است، آیا این سازمان نیز در این زمینه شایستگی ندارد؟

پنج وزارتخانه و دو سازمان باید وظایفشان را درست انجام دهند تا تالاب انزلی زنده بماند. بااین‌حال، عدم هماهنگی و نبود یک نهاد مجری و ناظر واحد موجب شده است این دستگاه‌ها نتوانند به‌طور مؤثر و هم‌زمان اقدامات لازم را برای احیای تالاب انجام دهند. در غیاب این نهاد مجری، سازمان حفاظت محیط‌زیست، وزارت نیرو، وزارت جهادکشاورزی،‌ وزارت راه‌و‌شهرسازی،‌ سازمان بنادر و دریانوردی، وزارت کشور و شهرداری توپ را به زمین دیگری می‌اندازند و در این میانه، تالاب انزلی است که در بحران دست‌وپا می‌زند.

تحلیلی بر تنش‌های آبی اخیر

فضای سیاسی و اجتماعی ایران در اردیبهشت 1404 تغییرات قابل توجهی نسبت به دو ماه قبل داشته است. مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، با اتخاذ رویکردی عمل‌گرایانه و پشت‌پرده، توانسته است در زمینه‌های مختلف از جمله مذاکرات هسته‌ای، قانون حجاب، مسائل فرهنگی و محیط زیست، گام‌های مهمی در جهت تحقق وعده‌های خود بردارد.

صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست در سفر به خوزستان، بر رعایت متقابل حقوق مردم و صنعت، استفاده از انرژی‌های پاک و مدیریت پسماند در راستای حفظ محیط زیست تاکید کرد.