از بی‌آبی هامون تا بی‌‌توجهی مسئولان

|پیام‌ ما|باوجود اینکه وزارت نیروی دولت چهاردهم وعده داده بود طی چهار سال بیش از ۳۰ هزار مگاوات برق تجدیدپذیر تولید می‌کند، اما تاکنون حتی یک‌دهم مجوزهای صادرشده برای احداث نیروگاه خورشیدی یا سایر تجدیدپذیرها به شبکه و مدار توزیع برق وارد نشده است. نزدیکی زمستان و احتمال بی‌گاز ماندن نیروگاه‌ها مانند سال گذشته و ترس دولت از تکرار خاموشی در روزهای سرد، باعث شد رئیس‌جمهوری نیز مستقیماً در مورد این بخش دستور صادر کند: «پنل‌های خورشیدی نباید در گمرک بمانند.» کارشناسان می‌گویند به رئیس‌جمهوری آدرس غلط داده‌اند. از یک‌سو، تحریم‌ها باعث شده است ایران فقط بتواند از چین پنل وارد کند که به‌خودی‌خود پروسه بسیار طولانی‌ است. از سوی دیگر، درصورت ترخیص پنل از گمرک هم، دولت سهم ۸۰ درصدی خود از تأمین مالی احداث نیروگاه‌ها را محقق و پرداخت نمی‌کند. مشکل اصلی در این دو بخش است، نه ترخیص گمرک.

«چالش آبی که می‌خوریم و آبی که می‌نوشیم». اگرچه که آب را می‌نوشیم، ولی چگونه و طی چه فرایندی آب را می‌خوریم؟ پاسخ به این پرسش، مجموعه‌ای از تعاملات، رفتار و کنش‌های بی‌پایان انسان با مایع بی‌بدیل آب را نمایان می‌سازد. فارغ از اینکه بخواهیم در این مقال به همه عوامل خرد و کلان تولید چالش‌های آبی و محیط‌زیستی در ایران و یا جهان بپردازیم، شاید تعجب کنید که ریشه عمومی بسیاری از چالش‌های آبی ایران و تبعات خسارت‌بار آن شامل ضعف کمی و کیفی آب و کاهش ظرفیت ذخیره منابع آبی و نابودی مراتع ارزشمند، حذف فیزیکی عرصه‌های آبی، فرونشست، ریزگرد، مهاجرت‌های آبی و تنش‌های اجتماعی و امنیتی آب بر سر همین آبی است که می‌خوریم.

|پیام ما| پلتفرم‌های آنلاین رزرواسیون، حالا دیگر به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی گردشگری پذیرفته شده‌اند. اما هنوز سازوکار مشخصی برای نظارت مؤثر بر فعالیت آنها و پاسخگو کردنشان در قبال مسائلی که برای مشتریان خدماتشان پیش می‌آید، تعریف نشده است. نهادهای ناظر نیز در بسیاری از موارد، واکنش شفافی نسبت به این مسائل نشان نمی‌دهند. در تازه‌ترین مورد، تعدادی از اقامتگاه‌های بومگردی از تسویه نشدن مبالغ مربوط به رزروهای انجام‌شده در سایت «شب» طی هفت ماه گذشته خبر داده‌اند. سایت «شب» که از نخستین پلتفرم‌های رزرو آنلاین اقامتگاه در ایران است، مجوز رسمی فعالیت از وزارت میراث‌فرهنگی دارد. بااین‌حال، تاکنون پاسخی رسمی از سوی مدیران این پلتفرم یا وزارتخانه درباره خسارت واردشده به ۲۲ اقامتگاهی که در هفت ماه اخیر با خلف وعده این سایت روبه‌رو بوده‌اند، منتشر نشده است.

در مراسمی با حضور برخط دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، ۲۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی جدید در سراسر کشور به بهره‌برداری رسید و عملیات اجرایی ۴۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی دیگر در تهران آغاز شد. این طرح‌ها با هدف توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، کاهش مصرف سوخت و جلوگیری از انتشار گازهای گلخانه‌ای اجرا می‌شوند.

|پیام ما| در گوشه‌ای از ساحل خلیج‌فارس، آخرین نشانه‌های تاریخ صفویان در بندرعباس زیر غبار بی‌توجهی مانده است. عمارت کلاه‌فرنگی از عصر صفوی تا امروز پابرجا مانده است؛ امروز اما زخمی، خاموش و در انتظار مرمت است. خردادماه امسال «پیام ما» گزارش مفصلی درباره اهمیت این بنا و ضرورت نجات آن منتشر کرد. آن روزها فعالان میراث‌فرهنگی هرمزگان امید داشتند این بنا با پیگیری مسئولان استان از وضعیت بغرنجی که گرفتار آن است، نجات پیدا کند؛ اما نکرد. اخیراً مشاور وزیر میراث‌فرهنگی در سفر به هرمزگان وضعیت این بنا را از نزدیک مشاهده کرده و قول پیگیری از وزارتخانه را داده است. اما تا زمان تنظیم این گزارش هنوز پیگیری‌ها نتیجه‌بخش نبوده. در روزهای اخیر جمعی از کنشگران فرهنگی با راه‌اندازی کارزاری خطاب به وزیر میراث‌فرهنگی در تلاش‌اند این بنای تاریخی را از تخریب نجات دهند.

کمبود شدید نیرو و شیفت‌های طاقت‌فرسا، مهاجرت به خارج از کشور و ترک شغل در میان پرستاران و تبعیض‌های شغلی علیه آنان، موجب شده است «محمد شریفی‌مقدم»، دبیرکل خانه پرستار، وضعیت پرستاری در ایران را بحرانی بداند. او در گفت‌وگو با «پیام ما» می‌گوید: فشار کاری، تبعیض در پرداخت‌ها و اجرای ناقص قانون تعرفه‌گذاری، پرستاری را به یکی از فرساینده‌ترین مشاغل کشور بدل کرده است.

ایران، معشوق جاودانش بود. کیلومترها از خاک ایران را زیر پا گذاشت تا آن را هرچه بهتر بشناسد و بشناساند. سفر کرد، نوشت، جست‌وجو کرد؛ به امید اینکه توشه‌ای برای آیندگان باقی بماند و آنچه از خود به‌جای گذاشت میراثی ماندگار بود که در کتاب‌هایی که نوشت و تلاش‌هایی که کرد مشهود است. عصرگاه شانزدهم مهرماه، سالروز صدسالگی‌ «ایرج افشار»، پژوهشگر فرهنگ و تاریخ و پدر کتاب‌شناسی ایران، در کانون زبان پارسی پاس داشته شد تا به این پرسش پاسخ داده شود «ایران را چرا باید دوست داشت؟». پرسشی که «محمدعلی فروغی»، سیاستمدار تجددخواه ایران، نزدیک به صدسال پیش مطرح کرده بود و شاید اگر افشار در این نشست حضور داشت، پاسخ این پرسش را در جانِ فرهنگ و تاریخ این سرزمین می‌جست و به ما یادآوری می‌کرد که عشق به ایران، پیوندی ناگسستنی با گذشته، حال و آینده‌اش دارد.