این روزها بازار روایت نابودی محیط‌زیست و مصادیق تخریب از گوشه‌وکنار سرزمین مادری داغ است؛ خشکی تالاب‌ها، رودخانه‌ها، مراتع، سدها و کاهش ارتفاع و پهنای عرصه‌های جنگلی، جولان ریزگرد، فرونشست و ترک‌ها و فروچاله‌های وحشت‌آور. این داغ و روایت سرخ کی تمام می‌شود؟ حد و مرز آبادانی و تخریب کجاست؟ علت ترویج این دامنه از تخریب چیست و توسط چه نهادهایی جریان دارد؟ راه‌حل‌ها چگونه و چه زمانی به کار گرفته خواهد شد؟ همه شده‌اند منتقد و چشمشان خیره در دستان منجیانی که خود مسبب‌ این چالش‌ها هستند. بیان حقیقی و نقادانه اشکالات و برجسته کردن نقاط ضعف و قوت نهادی و فرایندهای مختلف اجتماعی، اقتصادی، محیط‌زیستی تنها نیمی از مسیر حل مسئله است و نیم دیگر بیان راه‌حل‌هایی که عزمی ملموس برای کاربست میدانی آنها دیده نمی‌شود.

|پیام ما| در کوه‌های «نیاوُل» و «سیدسرا»، جایی که غارهای هفت‌هزارساله و گورستان‌های عصر آهن قرار دارد، کارخانه «سیمان گیلان سبز» با مجوزهایی مبهم و نظارتی نیم‌بند، به تخریب طبیعت، کوه‌ها و محوطه‌های باستانی مشغول است. گزارش‌های رسمی میراث‌فرهنگی می‌گویند بیش از ۵۵ درصد از محوطه‌های باستانی روستای نیاوُل در اثر فعالیت‌های این کارخانه و معدن آن از بین رفته است. حالا مدتی است که نشانه‌گذاری‌های جدید روی زمین‌های اطراف روستا، اهالی را نگران کرده. نشانه‌گذاری‌هایی که خبر از اجرای فاز دوم فعالیت‌های کارخانه و تخریب گسترده‌تر میراث‌فرهنگی و طبیعی دیلمان می‌دهد. به‌رغم اینکه ادعا می‌شد فعالیت این کارخانه متوقف شده، این نشانه‌ها نه‌تنها از تداوم فعالیت این کارخانه که خبر از برنامه‌ریزی برای توسعه فعالیت‌ها و گسترش تخریب‌ها دارد. درصورت اجرایی شدن این برنامه به‌یقین آثار تاریخی و فرهنگی بیشتری در این منطقه تخریب خواهد شد. منطقه‌ای که در مطالعات اولیه باستان‌شناسان بالغ‌بر ۱۴۰ اثر تاریخی از دوره‌های مختلف از نوسنگی تا قاجار در آن شناسایی شد و در شعاع ۱۵ تا ۲۰ کیلومتری محلی که معدن این کارخانه فعالیت دارد، گورستان‌های هزاره اول و قلعه‌های تاریخی وجود دارد.

«وضعیت بحرانی است» این جمله را هم مدیرکل حوزه معاونت خدمات شهری و مدیر پروژه پسماندسوز نوین کلانشهر تهران می‌گوید و هم معاون پردازش و دفع سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران. آنها می‌گویند زمان کمی برای مدیریت وضعیت آرادکوه باقی مانده و ورودی روزانه شش هزار و ۸۰۰ تن زباله و دفن بیش از ۶۰ درصد زباله‌ها در این نقطه کار را به جایی رسانده که دیگر زمینی برای دفن باقی نمانده است. این بحران در کارگروه ملی پسماند که یک ماه قبل با موضوع بررسی وضعیت مدیریت پسماند در مجتمع «آرادکوه» تهران برگزار شد، هم مطرح شد. هرچند شهردار تهران در این جلسه حضور نداشت، اما صحبت از خرید زباله‌سوز شش‌هزارتنی یک‌بار دیگر به میان آمد که با مخالفت‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست، وزارت بهداشت و مجلس روبه‌رو شد. حالا «محمدمهدی عزیزی»، مدیر پروژه پسماندسوز نوین، و «حسین حیدریان»، معاون پردازش و دفع سازمان پسماند شهرداری تهران، به «پیام ما» می‌گویند این تکنولوژی جدید که قرار است از چین وارد شود، با مخلوط‌سوزی تنها راهی است که می‌تواند آرادکوه را از شر تصاحب زمین بیشتر و آلودگی نجات دهد. این درحالی‌است که تاکنون زباله‌سوزهای ۲۰۰ تا ۶۰۰ تنی در شهرهایی چون تهران و نوشهر و زباله‌سوزی که در رشت و ساری بعد از سال‌ها به بهره‌برداری نرسیده، نگاه‌ها به این تکنولوژی را با تردید همراه کرده است. آنها می‌گویند «مهمترین در بسته‌ای که با آن روبه‌رویند عدم شناخت است» و امیدوارند با ورود این تکنولوژی و بهره‌برداری از آن، تا سه سال آینده وضعیت از حالت بحران خارج شود.

گردشگری در حاشیه بسترهای آبی

محیط‌‌زیست در تاروپود زندگی ما تنیده شده است؛ ما در آغوش طبیعت زاده می‌شویم، در بستر آن رشد می‌کنیم و بی‌آن، معنای زندگی فرومی‌پاشد. هر نفسی که می‌کشیم، هر جرعه آبی که می‌نوشیم و هر دانه نانی که بر سفره می‌گذاریم، یادآور وابستگی بی‌چون‌‌وچرای ما به زمین است. محیط‌زیست صرفاً عرصه‌ای بیرونی یا منبعی برای بهره‌برداری نیست؛ بخشی از وجود ماست و تداوم حیات ما در آن ریشه دارد. ازهمین‌رو، حق محیط‌زیست سالم، نه امتیازی اجتماعی بلکه حقی ذاتی و مادرزادی است؛ حقی که با تولد انسان یا شاید حتی قبل از تولد انسان آغاز می‌شود و تا واپسین دم حیات با اوست.

در ادامه رایزنی‌های رئیس هیأت عامل ایمیدرو در نمایشگاه بین‌المللی معدن چین ۲۰۲۵، تشکیل کارگروه مشترک میان شرکت ملی صنایع مس ایران و هلدینگ بزرگ فلزات غیرآهنی چین (CHINALCO) با هدف توسعه همکاری‌های معدنی و صنعتی مورد تأکید قرار گرفت.

مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی از به‌روزرسانی بانک اطلاعاتی این سامانه پس از ۱۸ سال خبر داد و اعلام کرد: با همکاری فراجا و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، بیش از ۵۳۰ هزار کارت سوخت غیرمجاز شناسایی و از برداشت روزانه بیش از یک‌میلیون لیتر سوخت جلوگیری شد.